Tximintx elkartearen bloga

Derioko Institutuko irakaskuntza bereziko ikasleek (ZIG-SAT –ekoek, hain zuzen ere) negutegia eta lorategia egin eta zaintzea dute ikasgaitzat. Aurten, Derioko San Isidroko jaietan baten bat sartu eta dena hondatu zieten. Negutegia bota, lorategia apurtu... Hainbeste ahalegin eta lana momentu batean desegin zuten. Ondorioz dena berregin behar izan zuten. Hau ikusirik, institutuko ikasleen artean hurrengoa erabaki zuten: gertatutakoa salatu eta ikaskideei elkartasuna adieraztea sinadura bilketa bat zabalduz.
Gazteek 500 sinaduratik gora lortu dituzte eta ikasleen ordezkaritza batek, irakasle batek lagunduta, Derioko udalean entregatu ditu bai sinadurak, bai gertatutakoa erakusten duten argazkiak.
Kontutan hartuta ez dela lehen aldia hau gertatzen dena, ikasleek herriari arazoa jakinarazi gura diote, denon ardura dela erakutsiz eta beraien lana defenditu nahi dutela adieraziz.

Derioko Berbalagunak datorren ikasturtera arte agur esan du. Dena den, horrek ez du esan gura udan euskara ikasteko eta erabiltzeko aukerarik ez dagoen. Hona ekarriko ditugu horietako aukera asko:

- Barnetegiak: hainbat eta hainbat aukera dago Euskal Herrian. Barnetegi mota ezberdinak (guraso barnetegiak, gazte barnetegiak, ibiltariak, ...), data ezberdinetan. Eskaintza zabala, benetan. Zerrenda bat egin du Karrajuak bere blogean.

- Txorierriko AEK (Derio): EGA eta hobekuntza ikastaroak. Ikastaroak izango dira uztailean, 2tik 27ra (goizez, ikastaro trinkoa). Izena emateko azken eguna, ekainaren 29a. Informazio gehiagorako pasa euskaltegitik, 94.454.39.67 telefonora deitu edo txepetxa[abildua]aeknet.net helbidean.

-Txorrierriko Udal Euskaltegia (Derio): udako ikastaroak ere antolatzen ditu, baina ezin izan dugu horren gaineko informaziorik lortu. Informazioa lortzeko pasa Udal Euskaltegitik, 94.454.00.62 telefonoan edo euskera[abildua]txorierri.org helbidean.

- Labayru (Derio): Labayru ikastaroak antolatu ditu Derioko seminarioan. Hainbat eta hainbat ikastaro antolatu ditu: Alfabetzatze mailak (3 maila, bizkaieraz), Goi mailak, EGA ikastaroa, Hobetze maila, Bizkaiera lantzen, Mintzamena, hizkuntza eskakizunak ateratzeko ikastaroak, itzulpen ikastaroak eta euskara teknikari izateko ikastaroa. Honen gaineko informazio gehiago hemen.

Derioko toponimiak azterketa zehatza eta xehea behar du. Horretan ari gara Tximintxekoak, azterketa hori eragin nahian.

Dena den, Euskaltzaindiak dagoeneko hainbat toponimo normalizatu ditu, Derioko hainbat toponimo normalizatu ere.

Orri honetan toponimo horiek guztiak daude ikusgai.

Adibidez, Aldekoena auzoa (guk ahoz Aldekone esaten diogu, bai euskaraz bai erderaz), Artebakarraga (guk Artebakarra deitutakoa) eta abar. Toponimo bakoitzak, gainera, fitxa bat dauka bere jatorria eta abar azalduz.

2005eko irailean jarri genuen Berbalaguna martxan Derion. Lehen ikasturtea oso arrakastatsua izan zen eta iazko irailean bigarren ikasturteari ekin genion.

Ikasturtean zehar 39 pertsona ibili dira Berbalagunean, hainbat taldetan banatuak. Adin aldetik, denetarik izan dugu: hasi 20 urtetik eta 68 urtera. Genero aldetik, neskak gehiago mutilak baino.

Eta zer egin dute? Ba, apur bat denetarik: paseoan ibili,  mendira joan, txutxumutxetan ibili, bidaietan bizitakoak trukatu, ...

Horretaz gain, Berbalagun proiektuaren inguruan bestelako ekitaldiak egin dira: hilero euskarazko agenda atera, mintza egunera egindako txangoa, Bizkaiko Bertsolarien finalera egindako beste txangoa, ...

Baina ikasturtea amaitu da eta horrekin agur esango digu proiektuak datorren ikasturtea heldu arte. Irailean elkar ikusiko dugu, hortaz. Iazkoan 40 baietz esan genuen eta ez dugu lortu 40era iristea. Baina batera geratu gara, dedio. Datorren urterako apusturik ez dugu egingo, badezpada.

Baten batek nahiko balu irakurri, 2006-07 ikasturteko memoria, fitxategia internetera igo egin dugu. Memoria.

 

 

Domeka arratsaldea, Gurea aretoa umez gainezka, gurasoren bat edo beste ere bai. Ordu bete luzea Txan Mago mundialaren berbak, ez gutxi, txantxak eta bereziki magia dastatzen. Benetan polita.

Jai-batzordea erabat barritu egin dala Aldekoneko Santiago eta San Inazio jaietako nobedaderik haundiena da, zalantza barik. Holan, aurtengo jaiak 27 urtetik 30 urtera bitarteko sei lagun prestatzen ibili dira, eta egitaraua ilusio eta borondate osoz osatu dabela ziurtatu deuskue.


Nola ailegatu zarie jai-batzordera?
Santiago eta San Inazio Derioko jairik ezagunenak izan dira betidanik –hori uste dogu guk, behintzat, eta holan esan deuskue gurasoek eta aiton-amonek-, baina azken urteotan indarra galduz joan dira. Hori dala-eta, aurreko jai-batzordean parte hartzea pentsatuta genuan, baina hori desagertu danez, jaiak gure kontu hartzea erabaki dogu aurten.

Jaiak antolatzea ez da batere lan erraza. Zeintzuk dira topatu dituzuen oztopoak?
Lehenengo eta behin, IFKa lortu behar da jai-batzordea edo elkartea sortzeko, eta horrek denbora daroa. Baina zailtasunik handienak hurrengoak izan dira: zein ekitaldi mota antolatu pentsatzea eta horreen arteko koordinazioa. Izan be, errazak emoten dabezan gauzak ez dira hain errazak benetan.

Laguntzarik izan dozue?
Laguntza ekonomikoaz aparte, hainbat aholku emon deuskuez. Eta familia eta lagunak be laguntzeko prest izan doguz momentu orotan. Mila esker zuoi guztioi.

Zer-nolako ekitaldiak antolatu dituzue?
Adin guztiei zuzendutako jai-egitaraua osatzen ahalegindu gara: ume, gazte zein helduei zuzendutakoa. Egitarau on bat prestatzea zaila da errekurtsoak urriak badira, halan be, jaiak ilusio eta borondate osoz antolatu doguz. Badakigu batzuentzat ez dala beste munduko gauza izango, baina urterik urte gauzak hobetzea espero dogu. Eta, horretarako, ezinbestekoa izango da zuen laguntza. Beraz, irakurle hori, anima zaitez eta Derion ikusiko dogu elkar!

Nobedaderik egongo da?
Bai, lehiaketa barri bat: Zezen-buztana saltsan edo Rabú. Hainbat auzokide etorri jakuz proposamen hori eginez. Beste alde batetik, eta nahiz eta nobedadea ez izan, antxina egiten ziran ekitaldiak berreskuratu gura doguz: txalaparta erakustaldia, dantzen alardea eta Santa Ana eguneko gisatu dastatzea, esate baterako.

Zein helburu bete gura dozue aurten; hau da, jaiak antolatzen dituzuen lehen aldian?
Aspaldiko giroa berreskuratu gura dogu, eta derioztar guztiak herrian geldi daitezala, jaiei bultzada haundia emoteko. Izan be, horren beharra dabe.

Jai-egitaraua

Garagarrilaren 25a, eguaztena (Santiago)
11:30: Txupinazoa eta kalejira
12:00: Mezea
13:00: Umeentzako ekintzak
14:00: Sukalki Txapelketa
16:30: Mus Txapelketa
18:30: Dantzen alardea
20:00: Txalaparta erakustaldia
21:00: Txitxiburruntzia

Garagarrilaren 26a, eguena (Santa Ana)
11:30: Kalejira
12:00: Mezea eta sukalki dastatzea
17:00: Umeentzako gymkana
20:00: Tortilla Txapelketa
21:00: Hip-Hop kontzertuak: Cadena Perpetua, Sagu, McPir Kel, Boker eta Koldo

Garagarrilaren 28a, zapatua
11:00: Kalejira
12:00: Umeentzako jokoak
14:00: Paella Txapelketa
19:30: Perkusio afrikarra
23:00: Gaudantza, Bizargorri taldeagaz
03:00: Diskoteka

Garagarrilaren 29a, domeka
11:00: Kalejira
12:00: Mezea
13:00: Poko-piko pailazoak
14.30: Herri bazkaria eta bertsolariak
18:30: Txitxarriloa, Los Palmera taldeagaz
21:30: Txokolatada

Garagarrilaren 30a, astelehena (San Inazio bezpera)
11:00: Kalejira
12:00: Umeentzako tailerrak
17:00: Gorriti eta bere animaliak
22:30: Mozorro Lehiaketa
23:30: Gaudantza, Lisker taldeagaz
00:30: Mozorro Lehiaketaren sari banaketa
01:00: Gaudantza, Lisker taldeagaz
03:00: Diskoteka

Garagarrilaren 31an, martitzena (San Inazio)
11:00: Kalejira
12:00: Mezea
13:00: Dantza internazionalak: Kuba
15:00: Txorierriko I. “Zezen-buztana saltsan” Lehiaketa
19:00: Idi-probak
21:00: Trio Vera Cruz dantza taldea

Abuztuaren 3a, barikua (San Esteban)
12:00: Mezea eta marmitako dastatzea
13:00: Trikipoteoa
14:00: Bakailaoa pil-pilean Txapelketa
19:00: Herri jokoak
21:00: Sardina jana

Ekainaren 17an Txan Magoa Deriora etorriko da. Emanaldia Gurea aretoan izango da (lehengo zineman), arrastiko 5etan. Sarrera 3,5 €koa izango da helduentzat eta 2 €koa umeentzat.



Tximintx euskara elkarteak emanaldi honekin ikasturte amaiera ospatu nahi du Derioko haur guztiekin.

Ekainaren 16an Tximintxek antolatuko du 2007ko Batzar Orokorra. Batzarra goizeko 11etan hasiko da Derioko KZgunean (Uribe plaza, Txozna auzoa). Batzar horretan urteko kontuak, urteko balantzea eta hurrengo urterako asmoak azalduko ditugu. 

Horrez gain, Batzar Orokorraren hurrengo astean urteko kuota kobratuko dugu. Bazkide gehienen kontu korrontea badugu, baina batzuena falta zaigu. Kontu korrontea eman ez baduzu, gure bulegotik pasatu eta eman edo bestela telefono honetara dei dezakezu: 635.75.35.95 (Oihana). 

Aprobetxatu nahi dugu ekainaren 7an eta 17an izango ditugun ekitaldien berri emateko. Ekainaren 7an, Larrabarrin, Pako Aristi idazlea ekarriko dugu eta literatura eta bizitzari buruz egingo du berba. Hitzordua arrastiko 8etan izango da. Ekainaren 17an, berriz, Txan magoak umeentzako emanaldia eskainiko du, ikasturteari horrela amaiera emanez. Emanaldia arrastiko 5etan izango da, Gurea aretoan. Sarrerak 2 €tan izango dira umeentzat eta 3,5€ helduentzat.

Tximintx euskara elkartea

tximintx@gmail.com

www.blogari.net/tximintx

Topagunea Euskara Elkarteen Federazioak Euskal Herriko Graffiti Lehiaketaren IV. Edizioa antolatu du. Lehiaketaren buruz burukoa uztailaren 14an izango da Gernika-Lumon eta izena emateko epea uztailaren 4an amaituko da.



Parte hartzeko eskariarekin batera egin nahi den graffitiaren zirriborroa bidali behar da. Epaimahaiak bidalitako zirriborroak aztertu eta guztien artean Gernika-Lumoko hamar hormatan margotuko direnak aukeratuko ditu. Orotara, hiru sari banatuko dira: 1.500 €, 1.200 € eta 900 €. Lanak hurrengo helbidera agindu behar dira:
Topagunea Euskara Elkarteen Federazioa, Gazte Saila
Arlozabal 8bis 1C
48220 Abadiño (Bizkaia).

Euskal Herriko Graffiti Lehiaketa Mendaron, Getxon eta Tolosan izan da dagoeneko, eta errotuz doan ekimena dela esan daiteke. Lehiaketak gazteak euskararen mundura erakartzea du helburu, euren gustuko jarduerak euskaraz antolatuz. Era berean, graffitiaren mundua publikoarengana hurbiltzen du.
 
Gernika-Lumoko Udalak Gazte Planaren eta hiriaren bonbardaketaren 70. urteurrena gogoratzeko ekitaldien barruan sartu nahi izan du Lehiaketaren buruz burukoa. Horrela, lehiaketatik kanpo Picassoren margo ospetsuaren bertsio bat egingo da. Asteburu horretan AgroSkate jaialdia ere izango da Gernika-Lumon eta eguneko egitarauaren zati handi bat elkarlanean antolatu dute Topaguneak, Udalak eta AgroSkatek.

Informazio gehiago: www.topagunea.org/graffiti, edo gazteak2[abildua]topagunea.com edo 94 621 51 16 telefonoan.

Algorta, 9:30. Bi berbalagun Deriotik. Santutxu, 10:00. Beste bi. Donostia, 12:00 beste hirurak. Donostia, euria barra-barra, ziri-ziri, haizearekin.

Bulebarreko kioskoa. Lehen azalpenak. Kortsarioen hiria, merkatarien hiria, liberalen hiria, harresiak, ... Handik Bretxara. Guardasola erosi. Merkatuaren gaineko kontuak. Konkistak, Sarriegi musikaria, euria atertu barik. Goazen txokora. Hamaiketakoa. Txorizoa, sagardoa eta patatak (gozoak eh, Txaro?). Hezetasuna eta beroa. Kalean lehen dantzak eta kantak.


Ibilbideak jarraitzen du. Gaskoien eliza, pikeak, Donostiaren erretzea, 31 de agosto, euria atertu barik. Konstituzio plaza, zezen plaza, tanborrada, euria taertu barik.


Poteoa, Txurrut taska. Berba eta berba, mingaina askatuz. Euria atertu barik. Bazkarirako prest? Atertu du, por fin.

Paella, okela eta milojas. Gozo. Barreak eta algarak. Jogurra nahi? Ez, trantxete gurago. Mingaina askatzeko jai eguna, berba eta berba, barre eta barre. Sexuaz ere (baina mingainak askatu zer ote da?).


Bazkalostea. Sari banaketa. Ez da entzuten. Herri kantak. Patxaranak eta likoreak. Dantzak: kalejira, jota, arin-arin, zazpi jauzi, ... Giputzek ezberdin. Beste bat, beste bat. Mahaiak batu behar. Beste tragotxo bat.


Autobusa. Alderdi eder. Puntualak izan behar ginen, eskerrak. Kalean kantetan. Autobusean kantetan. Aupa Sergio!!! Erribera, erribera. Bertsoak. Oihanari (Santutxu) despedida-edo. Kantak. Konturatu barik, Santutxu. Azken tragoak. Amaitu da. Datorren urtera arte. Bizkaian tokatuko ote da?


Argazki gehiago.

Urte bi pasatu dira lehen aldiz batu eta aurrera egitea erabaki zutenetik. Gazteen taldea osatzen dute eta apurka-apurka leku bat egiten ari dira Derioko herrian. Gehiago jakiteko asmoz eurengana jo dugu.


Zer da Santzoka? Zergatik sortu holako talde bat?
Gure herrian gazteriari zuzendutako eskaintza oso murritza da. Antolatzen diren gauza apurrek ez dute inolako parte hartzea bultzatzen, gazteria pasibotasunez inplikatzera bultzatzen dute. Gure ustetan, gazteriaren parte hartzeak antolakuntza eta gestiotik hasi behar du.
Horregatik, 2004ko abenduan 10 bat gazte bildu ginen, gazte elkarte bat sortzeko asmoz. Elkartearen helburuak gazteen arteko komunikazioa sendotzea, gazteoi zuzendutako eskaintza kulturala aberastea eta gazteon arazoei irtenbidea bilatzea dira.
Taldea Derioko gazte desberdinek osatzen dugu, pentsamolde desberdina baina batzen gaituzten egonezin komun batzuekin.

Zer egin duzue orain arte?
Egin ditugun ekintza gehienak gazteen arteko komunikazioa lantzeko helburuarekin antolatu ditugu gehienbat. Aurtengo San Isidrotan barbakoa bat egin dugu, 50 bat gazte bildu gara bertan. Gabonetan truke azoka egin genuen, eta orain txalaparta ikastaroarekin gabiltza, besteak beste. Jaietarako ere Astintze fanzinearen lehen alea atera dugu, herriko gazte guztion ahotsa izatea nahi duguna.

Hemendik aurrera zeintzuk dira zuen asmoak?
Epe laburrean, sortu berri dugun Astintze fanzinea herriko gazteen artean zabaltzea dugu helburu. Benetako tresna bat izan dadin, gure arteko komunikazioa finkatzeko.
Bestetik, azken urte hauetako proposamenak jendetsuak izan direla ikusirik, hurrengo urteetan errepikatzeko ideia dugu. Ideia berriak ere baditugu, apurka-apurka gauzatzen joango garenak. Gure pista jarraitzeko bloga bisitatu besterik ez dago (www.blogari.net/santzoka).

Gazteen arloan zer da gehien faltan botatzen duzuena?
Alde batetik, gazte askoren inplikazio falta. Bizi dugun gizarteak eta bizitza prekarioaren ereduak asko isolatzen gaitu, indibidualismora bultzatuz, baina horri buelta emateko aukera badago eta horretara gonbidatzen ditugu gazteak.
Bestetik, sarritan udaletik jaso dugun jarrera salagarria da. Badirudi ez dutela ulertu nahi guk geuk antolatu eta gestionatu nahi ditugula gure ekintzak, eta gure ideiak "kopiatuz", enpresa pribatuari proposatu diote berdina antolatzea.