Aipagarriena; Lanestosa-Isasti, asmakizunaren desagerpena.
Eta Sopuerta-Garapen, gauza bera. Azkenean, ematen du Xabier Kintana eta Txomin Etxebarria Mirones-en arteko "bataila", azken honek irabazi egin duela ;-)

Garape horren kasu hori konplikatuagoa da, uste dut. Argi dago herriaren izena ez zela izan, baina antza toponimo txiki bat da, edo behintzat hala interpretatu zen leku baten izena. Baten batek ba al dauka informazio gehiagorik?

Beste aldetik, zalaparta nahiko handia sortu da Euskaltzaindiak "Bilbo" hobetsi duelako euskarazko forma gisa. Zapatuan "El Correo" egunkariak hiru orrialde zekartzan erabaki honek sortutako erreakzioekin. Gehienak zentzudunak ziren, baina bazegoen baten bat (Juan Bas idazlearena kasu) negar egiteko modukoa.

Uste dut, gainera, askok ez dutela ulertu "Bilbo" euskarazko forma egokitzat jotzen dela, inork ez duela esan gaurtik aurrera Bilbao ezin dela esan.

Hauxe zen Juan Luis-ek (kide ohia?) esaten ziguna, zu eta biok kideak garen Enkarterrietako zerrenda honetan:
http://es.groups.yahoo.com/group/encartaciones/message/328

"Queridos amigos:

He recibido carta de Txomin Etxebarria Mirones, de la cual paso a
continuación a transcribir algunos trozos.

Me dice lo siguiente:

"Amigo Juan Luis:

He recibido tus tres últimas cartas, que paso a contestar de memoria
(...).

''Garape'' es un invento claro de Sasía. El propio Ayuntamiento de
Sopuerta ha rechazado tal posibilidad. El pueblo se llama
oficialmente ''Concejo de Sopuerta Kontzejua'' (...). Yo vi el texto
de donde Sasía saca lo de ''Garape''. Era un libro manuscrito con
muchos errores y de difícil lectura. Donde Sasía lee ''Garape'', que
no era más que un mero lugar, creo recordar que ponía ''jarope'' o
algo así. El libro se encuentra en el registro de la propiedad de
Valmaseda. Lo puede ver cualquiera."

Horixe da nik buruan nuen mezua, bai. Beraz, Etxebarriari jaramon eginez gero, dokumentua egon badago eta aztertzea baino ez litzateke egin behar. Argi dago Sopuerta herriaren izena huraxe izan dela, besterik ez, baina Sasiak aipatutakoa "Jarope" izanda ere toponimo bitxia da, ezta?

Bilbori dagokionez, berton berriz zabaldu da eztabaida Irigoienek proposatzen zuen etimologiaren harira. Alfontsok esaten zuen Bilbao bilb+aho izan zitekeela (bocana interior) Askao izenari kontrajarria (Bocana exterior).

Horretaz gain, badira beste hipotesi asko ("vado" berba oinarrian ikusten dutenak kasu), baina zer deritzozue Irigoienen teoria oinarri hartuta eztabaida zabaltzen badugu?

Bilbao: Ez al da izango Bil, errekaren errebuelta edo meandroa? biltzearekin erlazionatuta egongo litzateke, bao baliteke pasabidea edo halako zerbait izatea.
Interesgarria izango litzateke Briñasko Bilibiorekin(Conchas de Haro) dituen antzekotasun topografikoak.
Beste galderatxo bat Xabier: Nolakoa da zehazki Billaro? eta Billate? Aztarna batzuk lor daitezke konparazio horretatik.Usurbil ere Oriaren meandro batean dago.
Askao?Ez naiz bilbotarra eta intuizioaz ari naiz... baina Atxarekin lotzen badugu? Eta Atxuri? Askao: Atxeko pasoa eta Atxuri: Atxeko bidea. "La Peña" ere ez dago inguruan ba?. Akabatzeko gaurkoa: Zergatik ez idatzi Bilbao eta Bilbo ahoskatu, euskeraz dihardugunean behintzat?

Sopuertaren auzia.

“Garape” eta “Jarope” antzeko kontzeptuak dira: mendi barrena eta mendate barrena, hurrenez hurren. Hain zuzen ere azken horixe da SOPUERTAren esanaha. Bata bestearen itzulpen dira, eta ematen du jatorrizkoa dokumentu traketsean dagoena dela (“creo recordar” batekin baztertuta geratu dena)

“Jaoa” Enekurin dugu adibidez, Bilbotik Asuarako mendatean. Nire ustez, HAO da erroa (gune konbexua), AHOren kontrapuntua..
Jaro eta Haro-ak, berriz, mordoxka ageri dira, eta *hao-aro izan daiteke, mendiko atea (mendatea) esateko modu bat.

Nire auzategian gertatu dena kontatuko dizuet, Eskola baten izenarekin. Garamendi lekuari Montaño jarri zioten alboan (Garamendi-Montaño). Geroxeago Montaño-Garamendi izendatu zuten, eta aurten Montaño bakarrik ikusten dut. Eta hori dena 20 urteren buruan. Jendeak ez ditu maite, antza, Jaropeak eta Garamendiak.

Bilboren auzia.

Nire ustez *BIL-BAO izan daiteke, bagoada bildua, Botxoa. Edo beharbada *BIRIBIL-ABO, Mikel Gorrotxategiri berari entzun diodanez, Miribilla auzoari erreferentzia eginez.
BAO erroa (BOAren kontrapuntua), toponimian ugaria da, baina bano, pago, babo eta vaguada hitzetan ere badela uste dut, besteak beste.

ASKAOren etimologiari zailagoa deritzot. Zera izan daiteke: *as(ua)-gara-aho.
BILLAROA nire jaiotetxeko soro bati deitzen diogu, ihitzen eta basoaren arteko gune bildua delarik, Urdaibaiko Vegan.

Jaro horri dagokionez, ohar batzuk esan duzunari, Josu:

"Jaoa" Enekuri aldean badago bai, baina "Fano" izenaren aldaera delakoan nago Fano>Fao>Jao. "Jauek" esaten diote izen hori duten auzo biei. Aldaketa bitxia da hasierako "j" hori baina uste dut huraxe dela jatorria, eta , bai, jatorri latinoa nahiko argi ikusten dut. Bokalarteko n-aren galerak ez du azalpenik behar.

*HAO erro horretatik zelan eratortzen da "Jaro", nondik azaltzen da "r" hori? Zergatik da AHO-ren kontrapuntua? eta *hao-aro zer dela eta "mendiko atea", *aro "mendia" al da? eta *hao "atea", ez al zen "gune konbexua"?

Harrituta naukate euskararen erroek, benetan, magikoak dira aldatzeko, kokatzeko eta berba berri eta marabillosoak zenbatgura eta edozelan sortzeko. Baina tira, ia liburua irakurtzeko denbora ateratzen dudan.

Sopuertaz berba bi: pozten naiz behintzat puntu batean bat gatozelako, hau da, Sopuerta latinezko SUBPORTAM batetik datorrela esatean, ezta? Gutxienez... ;-)


Nire auzategian gertatu dena kontatuko dizuet, Eskola baten izenarekin. Garamendi lekuari Montaño jarri zioten alboan (Garamendi-Montaño). Geroxeago Montaño-Garamendi izendatu zuten, eta aurten Montaño bakarrik ikusten dut. Eta hori dena 20 urteren buruan. Jendeak ez ditu maite, antza, Jaropeak eta Garamendiak.


Ez dut ulertzen oso ondo zer esan gura duzun honegaz, Josu. Hori Arteagan gertatu da? (Arteagakao zara ezta?)

Galdera bat egingo dut, ea baten batek argi pixka bat egiteko modua duen. Bada toponimo bat aspalditik jakinmina eragiten didana: Sodupe (bide batez, bitxi-bitxia da, gainera, Sodupe toponimoa inoiz ez agertzea pertsonen abizenetan Sodupe aldean, eta, aitzitik, Azpeitia-Azkoitia-Beasain inguru horretan hain deitura ugaria izatea).

- Sopuerta "Subportam"etik badator, Sodupe horrek ba al du loturaren bat horrekin?
- Inork ba al daki "Sodupe" baino zaharragoko aldaeraren bat dokumentatu ote den?
- Sodupetik gora joz, Gordexolan sartuta, "Zaldu" izeneko auzoa dagoenez, garai batean esaten zuten "Sodupe"ren oinarrian Zaldupe (Zaldu + pe) zegoela. Hipotesi horrek ba al du hankarik eta bururik?
- Azken batean, inork ba al daki ezer horretaz?
Neu

Jarraitu deidan Bilbaorekin:
Billaroko web horrian kontatzen dutenez Harotar batek fundaturiko "villa" bat izan zen, Villa de (H)aro izenarekin. Baina kasu honetan ere errekaren meandroaren inguruan eraiki dituzte etxeak. Eta harrigarriagoa oraindik Haro bera ere hasieran Villa de Haro zen, eta Ebro ibaiaren meandro handi batean dago. Beraz datu asko daude Bil hori errekaren meandroa izan daitekeela frogatzeko. Bilbao, Billaro eta Villa de Haro erro berekoak izan daitezke. Eta Haro ez litzateke Farotik eratorriko. Hori argitzeko zergatik ez aztertu sakonago -Aro atzizkiaren esanguran?
Izaro, Mendaro... eta agian Bilbaro balitz? Bilbokoa beranduko fundazioa izan zen, eremu txikian, inguruko guztia jabetzapean zegoenean.
- Beste ohartxo bat, edo galderatxo bat: Nortzuk izan ziren euskaldunagoak Harotarrak edo Nafarroako erregeak?

Xabi, pozten naiz erroen magikotasunez jabetzen hasteaz (je je). Dena den, erro horiek ez dira nireak, euskal toponimiak eta lexikoak ematen dituenak baino; beste kontu bat da erro horien konbinaketarekin egiten ditudan etimoak (behin-behinekoak eta zeharo kritikagarriak betiere); baina bidez bide ikasten da, ezta?

JAROPEren hariari ekinez, JARO horri *hao-aro dela neritzon, “hao” mendia eta “aro” atea. ARO hitza euskarak aspaldi bereganatua dirudi; eta HAO, berriz, bertoko euskararen sustrai arkaikoa dela diot, gorunea eta konbexutasuna oro har adierazteko. (AHOren kontrapuntua dela diot, gainera, azken honek konkabotasuna adierazten duelako). AROk biribiltasuna edo biribilgunea adierazten du, dela meandroa (Ramonek iradokitzen duenez Billarori edo Harori buruz), dela iraganbide meharra. Gaztelaniak ere jaso du.

Enekuriko goruneari “Jáuek” deitzen diote, baina Gorliz goieneko auzuneari “Fáuek”. Halaxe jaso zuen Gurutzi Arregik (Fauaurre eta Fauatze, azentua Fáu- horretan duela). Auzunera doan errepidetxoari ere “Fabuene estrata” jarri diote.

Nire ustez bereizi beharrekoak dira:
Batetik, HAO-JAU(E)-HARO,
eta bestetik BAO-FAU(E)-FANO.

Beraz, ez litzateke zuzena fano>fao>jao eratorpena, latinezko jatorriaren kariz bota duzuna.
Gainera, badirudi euskaran ez dela gertatu f >h (hasperenduna) edo f > j (eztarrizkoa) aldaketa. M. Pidalek dioenez, “h” hori aurretikoa da hemen, Errioxan eta inguruan (Orígenes del español, 41, 3-4)

BAO erroak nolabaiteko hutsunea edo laugunea adieraziko luke (*behe-aho) nahiz eta gorunean kokatuta egon. Barru hutsalaren kontzeptu hori latinak eta gaztelaniak ere jaso zuten (vanus, vano –hueco-, eta fanum -tenplua- hitzetan; nire ustez *bao-ano erro prelatinoetatik jasota); eta HANO ere *hao-ano litzateke.

Sopuerta bai SUBPORTAM latinetik (azkenean!)

Garamendi-Montañorena Bilbon gertatu da, Lezamako Trenbide Zaharreko bidean; izan ere ni, arteagarra izan arren, Bilbon bizi naiz orain.

Aurreko mezuan, BAOren eraiketan *boa-aho beharko luke izan (gorune eremuko ahoa), eta ez seguraski *behe-aho

Niri bitxia egin zait, Samikola izena, lehen Pedernales eta gero Sukarrieta dena izendatzeko. Azken zatia ola da, baina lehenengoa, *Samik-?

Bilbori buruz, hurbil dago Sestao, Sixto batetik omen, *Sestano> Sestao, zergatik ez *Bilbano> Bilbao?

El Correo-n agertzen diren iritziena (http://servicios.elcorreodigital.com/vizcaya/pg060128/prensa/noticias/Portada_VIZ/200601/28/VIZ-ACT-338.html), barre/negar ematekoa da, hasieran jartzen du "el nuevo nomenclátor de Vizcaya en el que reafirma Bilbo como la denominación oficial euskerica de la villa", (euskerica=''en euskera'') baina badirudi erantzuna eman zutenen artean batek baino gehiago ulertu ez zutela, edo ulertu zuten nahi zutena.

Bilbori buruz, hurbil dago Sestao, Sixto batetik omen, *Sestano> Sestao, zergatik ez *Bilbano> Bilbao?

Berbak kendu dizkidazu ahotik ;-). Baina kasu horretan zein izango zen antroponimoa? "Bilbus", "Bilbo" "Bilibo"???

El Correon agertutako iritzi batzuez, hobe ezer ez komentatzea.

"Bilbori buruz, hurbil dago Sestao, Sixto batetik omen, *Sestano> Sestao, zergatik ez *Bilbano> Bilbao?" –dio Gastizek
"Baina kasu horretan zein izango zenantroponimoa? "Bilbus", "Bilbo" "Bilibo"??? –dio Xabik

“Antroponismoak” ez dauka akaburik. Neuk iradokiko dizuet Bilboren kasurako antroponimo bat: Bilbano ez baduzue aurkitzen, Balbino proposatzen dizuet. Metatesi kargatxoa sartuz gero, BALBINO>BILBANO>BILBAO daukazue..

SESTAO Sixtotik eratortzea da obsesio horren beste adibide bat. Berdin gertatuko ote da Zestoa, Zestabe, Zestafe, Çestau (Orreaga) eta hainbat ZEST-ekin, Cesto de Hozas (Meruelo ibarburuan) ahantzi gabe. Denek daukate ibaia edo urarekin (ZI ditxosoarekin) zerikusia. ZEST hori *zi-estu edo *zi-es(a) izan daiteke. Horrela, SESTAO *zi-estu-aho, ez baitago alferrik estuarioan.
*Zi-esa-aho balitz, bi bokalen lotura neutralizatzeko /s/ xistukari apikaria kontsonante gor bihurtuta legoke. ES(A) hori izen askotan ageri da (Yesa, Esla…), baina M. Pidalek ere (Orígenes, 44) Eslal aldaketa dago; eta SODUren kasuan –an- desagertzea, Só-(an)dú-pé azentuazioaren eraginez. Beraz, Sódupe ahoskatu beharko litzateke, eta “goiko lurraldearen barrena” esan nahi du. Zaldupe, existitzen bada, Zaldu eratu ostekoa da (eta Sodupe, berriz, aurrekoa).

Goiko lurralde hori (Zaldu) Gordexolan dela dio Naunek.
GORDOXOLA, hango parajea ikusi ondoren, *koru-do-ijjo-ola dela uste dut, hots, “biribilgune handi samarr(ean) –koru-do-, erreka emaritsua –ijjo-ola (edota “meandro handia” besterik gabe)

SO fonema *auz errotik datorrela esana dut, OZ/OS bezala (azken honen metatesia izan daitekeelarik), eta gorunea adierazten du. Hortik datoz seguruenik Sopela, *so-behe-lea-(une), Sondika, *so-unda-ike-a, etab.

SO fonema oso bitxia da toponimian, batzuetan gorunea eta beste batzuetan behe-unea adierazten duelako. Nik uste dut bi erro direla tartean: batetik AUZ/SO (gorunea), eta bestetik SUB latinezkoa (*so-behe). Latinezko “summum”, berriz, *so-boro >somo, summum garapenetik datorrela uste dut. Beraz, latinak “summum” eta “sub” erro pre-latinoetatik hartu zituen, normala denez, (latina atzo goizekoa baita).

Hor dago, azkenik, SOMORROSTRO (summum rostrum). Latinezko izen hori Pobeña (*boa-behe-oina) inguruari ezarri ziotenek oso ondo ezagutzen zuten MUSKIZ izenak zer esan nahi zuen: *musu-ike-tz, hots, summum rostrum (lurmutur pike-pikea).

SOPUERTA ezarri zutenek ere ondo zekiten Jaropek zer esan nahi zuen. Guk, ostera, XX. mendeko Ilustrazio romanista gorabehera, ez dugu lortu gure toponimo printzipalak dezifratzerik.

Zati bat xaguak jan du:

SODUPE eta ZALDUPE lehengusuak direla uste dut, *so-andu, forma arkaiko beretik datozelako. ((*andu hori *anda-u(ne) formatik datorke, eta “anda” hitza *anu-ara izan daiteke, “goiko lekua”, nire ustez Mediterranio aldeko aurre-indoeuroparreratik jasoa)). ANDU asko dago toponimian, esaterako Andutz mendia (612 m., Deba) *andu-tz, “andu altua”.
Bokal elkartzeak asaldura sortzen du alboko hotsetan: ZALDUren kasuan n >l aldaketa dago; eta SODUren kasuan –an- desagertzea, Só-(an)dú-pé azentuazioaren eraginez. Beraz, Sódupe ahoskatu beharko litzateke, eta “goiko lurraldearen barrena” esan nahi du. Zaldupe, existitzen bada, Zaldu eratu ostekoa da (eta Sodupe, berriz, aurrekoa).

Barkatuko didazu baina idazten dituzun gauza batzuk irakurrita sutan jartzen naiz.

“Antroponismoak” ez dauka akaburik. Neuk iradokiko dizuet Bilboren kasurako antroponimo bat: Bilbano ez baduzue aurkitzen, Balbino proposatzen dizuet. Metatesi kargatxoa sartuz gero, BALBINO>BILBANO>BILBAO daukazue..

Bada Josu, utziko didazu esaten txantxa egitearren paratu duzun metatesi zoro hori askoz logikoagoa dela zuk proposatzen dituzun eraldaketa fonetiko fantastiko-miresgarri-txatximolongiak baino.

*so-behe-lea-(une)> Sopela
*Zi-esa-aho> Sestao
*Só-(an)dú-pé> Sodupe
*so-unda-ike-a> Sondika
*boa-behe-oina> Pobeña
*musu-ike-tz> Muskiz
*so-behe> sub
*so-boro> somo

eta onena...

*koru-do-ijjo-ola> Gordoxola

Azalduko diguzu mesedez zeintzuk diren toponimo hauek jasaten duten eraldaketa fonologikoen ezaugarriak, eboluzio paraleloak, fenomenoen sistematikotasuna...???? Zelan galtzen eta transformatzen dira hain erraz fonema osoak, silabak....???? Berez??? Eskuhartze dibinoaz??? Erro magikoen berezko ahalmenengatik???

Gainera, zuk "aurkitutako" erroak baliatzen dituzu, eta hori ez da txarrena zeren larriena da ez duzula kontuan hartzen toponimo hori zelan, noiz eta non dokumentatzen den, ezta toponimoa azaltzeko eman diren beste teoriak. Muzin egiten diozu toponimo bakoitzak behar duen azterketa berezi eta beriztuari eta "erroak" zuri komeni zaizun moduan konbinatzen eta deskubritzen dituzu. Amenjesus baten gainera. Jokaldi izugarria! Hiru puntu zuretzat!

Txantxa egin gura izan duzu, baina zure "metodoa" ez da zure txantxa baino seriagoa.

Sentitzen dut esatea eta beharbada zakarra izatea baina huraxe demostratzen duzu azalpen bakoitzean. Gai honetaz ezagupenik ez duen jendean beharbada harrituta utz dezakezu hain teoria miresgarri eta pelikuleroekin, baina besterik ez, hortik aurrera, basamortua, elukubrazioa eta oinarri falta.

Amaitzeko jarriko dudan adibidetxo hau argigarria da:

SOPUERTA ezarri zutenek ere ondo zekiten Jaropek zer esan nahi zuen. Guk, ostera, XX. mendeko Ilustrazio romanista gorabehera, ez dugu lortu gure toponimo printzipalak dezifratzerik.

Beitu, kontrastatu barik dagoen toponimo batetik (Jarope) teoria oso bat justifikatzeko bidea jorratu duzu. "Jarope" hori BAIEZTATU, ikertu, kontrastatu egin behar da, dokumetazioan arakatu, iturriak erkatu.... baina ez, errazagoa da erroak edonon ikustea eta kitto.

Horrela jokatzen duzu ezelako beldun barik: helburu bat jarri (Romanismo antieuskaldsuna deuseztea) eta gero komeni zaizuna hartu (eta behar bada, asmatu) eta beste guztia zakarrontzira bota. Horrela bai, dena da euskara, baita "sub" preposizioa ere. Ikaragarria.
Eta nabajoak euskeraz.

Berriro diotsut, gauzak ez dira horrela egin behar baldin eta zerbait serioa egin nahi bada. Ez bada nahi...ancha es Castilla.

Jaroperi buruz arrazoi duzu. Egiantz handia duen arren, egiaztatu arte itxaron egin behar nukeen. Bestalde, astelehen goizeko txantxak kriminalak izan daitezke. Baina neuk ere zuengandik jasan izan ditudanak, gero… Gure herrian esaten dugun bezala, mortzilla truke.

Harira joanda, ez nire eraiketak ez erroak dira zuk uste bezain txatxuak.
Eraiketotan darabiltzadan erroei dagokienez, toponimian banan-banan oinarritzearen molestia hartu dut (ezen ez dakit “lan serioa”).

Har dezagun zuk barregarrientzat jotzen duzuna: *koru-do-ijjo-ola >*gordo-ijjo-ola >Gordoxola.
GORDOA, GORDONIZ eta hainbat “gordo, gordu” toponimori *koru-do etimoa damaiot, hau da, “biribilgune (koru) handi samarra (-do). Ez dut uste hemen -TO/–DO atzizkia azaldu beharrik dagoenik; nire ustez ASSO hitzaren higadura besterik ez da.
KORO/KORU hitzari buruz, eman nituen eman beharreko toponimo adibideak (orain FiloBlogiatik kendu ondoren, linboan egongo dira)

IJJO erroa (ez dakit fonema hori zelan idatzi behar den –Ijjo, Iyo…-; nik Labayrukoen erara idazten dut) oso garrantzitsua da, hau ere, ibaia adierazteko (mendebal Europako gune zabal batean behintzat). Hurbil ditugun Iurreta/Ijjoreta, Igorre/Yurre, Urruxola jarriko ditut adibidetzat (zerrenda luzeak ere ez dituzu laket eta).

Ijjorreta (bertakoek horrela ahoskatzen dute), Matienako eta Mañariko erreka emaritsuek (*ijjo-urru) bat egiten duten lekuan dago (*-eta).
Igorre (eta “g” hori ez da eztarrikoa, baizik palatalizatua): Arratia eta Indusi erreka emaritsuek bat egiten duten lekuan, hori ere.
Urruxola eta Urrexola izenek ez dut uste hurritzarekin zerikusirik dutenik, baizik eta –ijjo hori dutela bigarren osagai, Gordoxolak bezala. Beraz *ijjo-urru barik, *urru-ijo ditugu, kontzeptu bera eraiketa alderantzizkoarekin. –OLA atzizkia ezaguna dugu, kasu honetan ugaritasuna edo lekua adierazteko.

GORDOXOLAren kasuan –OLAk errekaren ugaritasuna adieraz dezake (ijjo-ola), koro-zelaigunearen handitasuna –DO atzizkiak adieraziz. Kasu honetan, “zelaigune biribil handitxoa(n) erreka emaritsua” esan nahi du; -OLAk lekua adierazten badu, berriz, *gordo-ijjo-ola “meandro-gunea” litzateke, besterik gabe.
Haran horri erreparatzea baino ez dago, esanahi bata nahiz bestea dagozkiola hautemateko.

*so-behe-lea-(une) >Sopela(na)
*zi-estu-aho >Sestao
*so-unda-ike-a >Sondika
*boa-behe-oina >Pobeña (*boroa-behe-oina >boa-behe-oina >po-be-ña)
*musu-ike-tz >Muskiz
*Só-(an)du-pé > Sodupe

Galdetzen duzu (edo aurpegiratzen) ea eraiketon eraldaketa fonetikoak zelan ulertzen diren, batzuetan silaba osoak galtzeraino.
Esango dizut:
Sopelanak ez du aldaketa handirik: BEHE “-pe” bihurtzen da erregularki, eta LEA –“la”, “le”, “el”, hitzaren barruan duen posizio diferenteen arabera (Lekeitio: *le(a)-ike; Elgoibar: *lea-goi-ibar >*el-goi-ibar).
Sestaok i-e >e eta u-a >a aldaketa erregularrak baino ez ditu. Halaxe galtzen ditut tarteko bokalak Órduntek (*ordo-une-ate) eta hainbatek.

Sondikak unda-ren –UN galtzen du *só eta “íke osagai azentudunen artean;
Eta Sodupek, aurrekoan azaldu bezala, andu-ren –AN galtzen du, *só eta *dú azentudunen artean; halaxe galtzen du bere tarteko –DI- Gúrpidek (*gurdi-bide); eta bere tarteko –RU- Urduña eta Urdon izenek (*urru-do-oina, *urru-do-une). Halaxe murrizten da hainbat eta hainbat URRU, adibidez Urbina eta Rouffignac (*urru-bina)

Muskizek eta Pobeñak ere galtzen dituzte tarteko hots batzuk, baina ez dira “mirariak”: Muskizen antzera galtzen du Musategik MÚSTEI bihurtzen denean Arteagan; eta Pobeñaren antzera galtzen du Naberansakona nire jaiotetxeak (*nabea-sakone

Oraingoan ere xaguak jan du azken zatia (ez dakit zergatik)

Muskizek eta Pobeñak ere galtzen dituzte tarteko hots batzuk, baina ez dira “mirariak”: Muskizen antzera galtzen du Musategik MÚSTEI bihurtzen denean Arteagan; eta Pobeñaren antzera galtzen du Naberansakona nire jaiotetxeak (*nabea-sakone

(antza ez dago modurik)

Muskizek eta Pobeñak ere galtzen dituzte tarteko hots batzuk, baina ez dira “mirariak”: Muskizen antzera galtzen du Musategik MÚSTEI bihurtzen denean Arteagan; eta Pobeñaren antzera galtzen du Naberansakona nire jaiotetxeak (*nabea-sakone

Josu, zeuk egosi eta zeuk jaten duzu, oso-osorik eta ia gordinik.

Azalpenak eskatu eta zure erroak baino ez dituzu baliatzen erantzun bat emateko, zure etimologiak eta zure denak. Lasai geratzen zara, bejondeizula, horrela erraza da teoria oso bat eraikitzea, beste guztia bazter utzirik. Horrela neuk ere azaltzen dut Europako toponimo osoa euskararen bitartez. Erro magikoen laguntzaz dena da posible, dena da euskara, dena prerromano, dena de erro eta herri, harri eta urru. Utziko didazu nire zalntza azaltzen hain zehatz, arin, erabilgarri eta ostopoak oztopo beti efektibo eta baliagarri den teoria baten aurrean. Hizkuntza bat ez da norberaren erara eraikitzen, batean honela eta bestean halan, momentuaren arabera eta komeni zaigun gisan.

Barkatu sarkastikoa izatea, baina ikusita ez garela inoiz ados jarriko, ez zait besterik okurritzen, alferrik da argumentu linguistikoak ematea, azalpen arrazoituak idaztea, ez duzu entzun nahi eta ez duzu nahi izango.

Sentitzen dut.

Aurreko mezuan honako hau erantsi nahi nuen:

Euren tarteko hotsak galtzen dituztela, halaber, Naberansakona nire jaiotetxeak (*nabea-aran-sakone

Ea orain uzten didan prestatuta neukana igortzen:

Ez ditut “deskubritzen eta konbinatzen erroak komeni” zaidan moduan, semantikaren, logikaren, konparaketaren eta arau fonetiko erregularren arabera baizik. Norbaiti etiketa jartzea estrategia baztertzaile ezaguna dugu.

Ez diot “muzin egiten toponimo bakoitzak behar duen azterketa berezi eta bereiztuari”, hitzei bueltaka bainabil azken hiruzpalau urteetan, eta metodo konparatiboa aplikatuz (erroena eta izenena) eremu zabal batean. Toponimia zabal horrek ematen dituen erroak oso erregularrak dira eta banan-banan aztertuta dauzkat.

Ez ditut baztertzen toponimo bakoitzari buruz eman diren teoriak. Badakit zer dioten Mitxelenak eta Irigoyenek, Menendez Pidalek edo Corominasek, edota Garcia Arias asturiarrak eta Michel Morvan frantziarrak.
Zera gertatzen dela, haietariko gehienek (ekarpen izugarriak egin arren) ez dutela euskal senik; eta Mitxelenak, latin-euskaren antzekotasunaren aurrean bigarrena lehenengotik datorrela ondorioztatu zuela sistematikoki, hizkuntzen kronologiari buruzko akats larria.

Latina baino askoz lehenago ziren BURU eta BEHE toponimoak, beren aldaera ezberdinekin, bai Alpe inguruan, baita erromatarrak inoiz iritsi ez ziren lekuetan ere.
Latineko summum eta sub substratu horretatik hartu ezinezkotzat jotzeak norbere konplexuak baizik ez ditu erakusten.

Xabi, zure erantzunean ezer gutxi dakarzu deskalifikazioez aparte. Jarrera, zakarra baino, petral samarra

Badakit zakarra izan naizena, eta formengatik barkamena eskatu behar badizut, eginda dago.

Hori esanda, berresten dizut ez zaidala bidezkoa, egokia eta serioa iruditzen darabilzun metodoa: Euskal Sena.

Euskal Sen horrek (azaldu beharko diguzu inoiz zer ete den hori eta zer egin behar da hori eukitzeko) ezin du metodo zientifikoa eta ikerketa serioaren lekua hartu eta astakeria linguistikoak bata bestearen atzetik botatzeko balio. Hori da nire iritzia, horri deskalifikazioa baderitzozu, sentitzen dut.

Horixe besterik ez. Uste dut blog honetan egin diren iruzkin, erantzun eta idazkietan nahiko argi geratu direla gauzak, zer diozun zeuk eta zer diogun beste batzuok.

Sodupe
Santerreeko elizbarrutia sortu zenean (XVIII. mendean oker ez banago), BUrgos-tik berezita mugarriak zehaztean SUdupe agertzen da behin eta berriro.
Beste aldetik Balmasedako jabego ganbaran Jarape ageri da, ez Jarope (aurpegiko begiekin ikusita CId-en esaten den bezala.
Ongi ibili