Poemen liburua:

Norbait dabil sute-eskaileran Harkaitz Canoren bigarren poema liburua da. Lehenengoak Kea behelainopean bezala zuen titulu, eta zazpi urteko distantziak banatu dituen bi poema liburu hauen artean, beste zazpi liburu argitaratu ditu: ipuinak, kronikak eta eleberriak tarteko.
Canoren azken lana da eskuarteko hau. Azkena, denboran azken argitaratu delako, eta azkena halaber, segur aski, New Yorkera egindako bidaiaz idatziko duen azkena izan daitekeelako. Norbait dabil sute-eskaileran poema liburua aurretik idatzitako Pasaia blues eleberriarekin eta Piano gainean gosaltzen kronika liburuarekin trilogia osatzera dator. Hiru lanetan trinkoena badateke ere, Norbait dabil sute-eskaileran poema liburuan, poeta kameraren objektibo atzean babestu dela nabarituko du irakurleak. Piano gainean gosaltzen kronika liburuan idazlea New Yorkeko gizartean bere burua ezagutzera eta deskribatzera heldu bazitzaigun ere, oraingoan, gizarte horrekiko ikuspuntu objektiboagoa hartuko du, ikuspegi kritiko eta zorrotzagoa erabiliz.
Honakoan, Canoren poesia narratiboa dela esan daiteke, objektibotasun horren erakusgarri. Poetari ez zaio interesatzen barne sentimenduak edo Nia erakustea, bizitzaren inguruko hausnarketa egitea baino.
Gizaki ez perfektuak dira Canoren pertsonaiak. Ezkutuan agerian baino gehiago duten pertsonak. Sute-eskailera, gizaki ez perfektuek beren miserietatik ihes egiteko erabiliko duten bitartekoa da.
Ana Urkiza Euskaldunon Egunkaria, 2001-06-09

Liburua Irakurtzeko (eta entzuteko): Liburu osoa (edo ia), poema batzuk egileak berak irakurriak: http://www.susa-literatura.com/cgi-bin/liburuok.pl?lib=poes31

Liburuari buruzko kritikak http://www.susa-literatura.com/cgi-bin/liburuok.pl?lib=poes31

Belarraren ahoa. Alberdania, 2004.

Demagun Hitler ez zela Berlinen hil 1945ean. Demagun ez zuela gerra galdu eta Europa osoaz jabetu zela, Britainia Handia barne. Demagun itsasoz doala Manhattanen jabe egitera. Itsasontziko sotoan preso, Charles Chaplin komediantea.
Demagun, 1886an, Frantziatik New Yorkera Askatasun Anderea puskatan daramaten itsasontziaren soto haietan Olivier Legrand izeneko polizoia doala Ameriketara.
Askatasun pertsonalaren alegoria ederra egiten du Harkaitz Canok bi historia horiek bat egiten duten unetik aurrera, kontakizun bizkor, samur, poetiko honetan.
http://www.alberdania.net/liburua_fitxa.php?id_libro=9

Sinopsia

Gizon Txikiak Hitlerren antz handia du, eta Charly Chaplinen antz handia du Komedianteak ere.
Lehena asko haserretu zen bigarrenak egindako parodiarekin eta Gestapok preso hartu ondoren, atxilo darama itsasontziko sotoetan. Nora eta zertara doa ontzidi alemaniarra? New Yorkeko portua du arribatzeko lekua eta Estatu Batuak inbaditzea helburua.Ez da hori geruzaz geruza eraikitako ukronia honetako itsas bidaia bakarra. Hirurogei urte lehenago, Rouengo portutik atera eta Atlantikoa zeharkatu zuen Olivier Legrandek ere. Legrand polizoi zihoan, ordea. Non eta, piezatan desmuntatutako Askatasunaren Estatuaren barruan ezkutatuta.
Bi istorio autonomo, bi geruza paralelo eta beren kabuzkoak diruditenak, elkartu eta gainjarri egingo ditu lurrikara batek.
http://www.premioseuskadi.info/euskara/2005/sinopsis_euskera.htm

Kritikak:

Iturria Literaturaren Zubitegia, http://zubitegia.armiarma.com/egileak/00025.htm

• Igor Estankona, Deia, 2005-01-11
• Jon Kortazar, El País, 2005-02-21  
  
• Aritz Galarraga, Gara, 2005-02-26  
• Gorka Bereziartua, www.eremulauak.com, 2005-03-06  
  
• Gotzon Hermosilla, Berria, 2005-03-08  http://www.berria.info/testua_ikusi.php?saila=kultura&data=2005-03-08&orria=041&kont=009 
  
• Karmele Jaio, Beterriko Liburua, 2005-03  
  
• Felipe Juaristi, El Diario Vasco, 2005-04-22  
  
• Ana Unanue, Aizu!, 2005-05  
  
• Mikel Aierbe, Luma berrien eleak, 2005-05  
  
• Mikel Asurmendi, Irunero, 2005-07  
  
• Iban Zaldua, Volgako Batelariak, 2005-09-21

Piano gainean gosaltzen. Erein 2000  

http://www.erein.com/liburuak/libpianogainean.htm

      "Gripe asko dabil aurten. Kutsakorra oso. Baina ez zen gripea izan duela hiru aste, Amadou Diallo hogeita bi urteko gazte afrikarra hil zuena. New Yorkeko Poliziak berrogeita bat tiro emanda erail baitzuen, Bronxen, Sagar Handiak bere txortena galtzen duen lekuan. […] Gertaeren ondoren, etorkinen alde lan egiten duten taldeak alkatearekin bildu dira. "Tragedia bat izan dela esan digu Giuliani alkateak", adierazi zuen erakunde hauetako bozeramaile batek bileraren ostean. Alkatearen idazkariak zuzendu egin zituen ordea bere hitzak: "alkateak akatsa deitu zion gertaerari, baina ez tragedia", eta gainera, Amadou Diallok, edozein kasutan, Polizia bila zebilen bortxatzaile baten antz handia zuela berretsi zuen. Erretratu robotari so, elkarren antz handia zutela ohartu naiz, onartu beharra dago. Biak ziren beltzak. Polizia Saileko buruek, armatu gabeko gazte bat gerarazteko berrogeita bat tiro tiro gehiegi ez ote diren galdetu zaienean, zera erantzun dute: fenomeno honek baduela izen zientifiko bat, zeina den tirokatze kutsakorra. Lehenengo tiro erabat bidezkoen ondoren, kate-erreakzio bat sortzen da inguruko poliziengan, eta energia ezkutu batek eraginik festara elkartzen omen dira, senak hala aginduta. […]"   http://www.erein.com/liburuak/libpianogainean.htm

Aipamenak:  

Onanismo onirikoa.  Katixa Agirreren bloga http://katixe.blog.com/52432/      

Kritikak:  

• Javier Rojo, Ipar Atea, 2001  http://susa-literatura.com/kritikak/krit0319.htm    
  
• Jon Benito, Gara, 2001-01-06, http://susa-literatura.com/kritikak/krit0099.htm  
  
• Javier Rojo, El Correo, 2001-02-07, http://susa-literatura.com/kritikak/krit0119.htm  
  
• Castillo Suárez, Guaixe, 2001-02, http://susa-literatura.com/kritikak/krit0144.htm  
  
• Felipe Juaristi, El Diario Vasco, 2001-03-10, http://susa-literatura.com/kritikak/krit0147.htm  
  
• Ana Urkiza, Euskaldunon Egunkaria, 2001-I-13, http://susa-literatura.com/kritikak/krit0105.htm  

Itxasoa etxe barruan. Baigorri, 2001.  

Ipuina  

Jorge sinetsita zegoen bere etxeko sukaldea itsasoa zela. Sukaldeko horma zuria eta urdina zen: urdina erdiraino eta zuria hortik sabaraino. Horregatik sartzen zen beti Jorge sukaldera urpeko betaurreko eta guzti. Gurasoek, ordea, kezkatzen hasi ziren. Hala, sukaldeko paretari urdin kolorea kendu, eta horiz margotu zuten gurasoek. Baina irudimena ezin da pintura kolore batez ezabatu, eta Jorge oso haur irudimentsua denez, itsasoa sikatu eta basamortu bilakatu zela pentsatu zuen. Eta arrainak desagertu egin ziren sukaldetik, bai, baina horrekin batera gamelua sortu zen. Eta handik aurrera durbante batekin sartzen zen Jorge sukaldera.   http://www.elkarlanean.com/elkarlanean.cfm?&kodea=G81.102004&saila=artikulua&bilduma=BATE&hizkuntza=0

Berria 2003-11-17

Argia http://www.argia.com/online/htdocs/online.htm?1930&21075

Haurren irudimen handi hori    Harkaitz Canok haurrentzat idatzi duen lehen lana da Itsasoa etxe barruan, bere etxeko sukaldea itsasoa dela sinestuta dagoen mutiko baten inguruko kontakizuna. Horma zuri eta urdinak zituen Jorgeren etxeko sukaldeak, eta mutikoak urpeko betaurrekoak janzten zituen sukaldera joan behar zuen bakoitzean. Ez hori bakarrik, arrain ugari margotzen zituen bai hormetan eta baita zoruan ere, itsasoko uretan pozik asko ibil zitezen. Han pozik ez zegoen bakarra Jorgeren ama zen, ordea, semeak eginiko marrazkiak garbitu beharrarekin nazka-nazka baitzegoen. Makina bat aldiz esana zion marrazki gehiago ez egiteko, eta nola Jorgek berean jarraitzen zuen, sukaldea horiz margotzea erabaki zuen. Baina orduan Jorgek basamortua ezagutu zuen...    http://www.argia.com/online/htdocs/online.htm?1930&21075

El pais 2003-11-15: http://www.elkarfundazioa.org/hemeroteka.cfm?orria=pais_batela_2003-11-15.htm

Omar dendaria. Berria/elkarlanean, 2003.     

Omarrek denetik saltzen zuen: ogia, esnea, egunkaria, bizarra mozteko labana finak, oilasko erreak... Harrigarria zen nola sartzen ziren hainbeste gauza hain leku txikian! Izan ere, bere denda gure aitonaren ganbara baino txikiagoa zen. Eta, hala ere, ez zegoen ezer Omarrek ez zeukanik...   http://www.elkarlanean.com/elkarlanean.cfm?&kodea=G81.92020&saila=artikuluak&bilduma=KUKU&hizkuntza=1

Informazio gehiago: