ostatua blog

RCA 2006 ERREPERTORIO HILEZKORRA Galdera inozoak erantzuteko diskoa izan daiteke; nolakoa litzateke Nina Simoneren musika gaur egun? Erantzunak ordea ez du zer ikusirik galdera horrekin. Finean, gustu musikal ona duen hainbat DJ eta ekoizle, dagoeneko, hilezkorra den errepertorioari beste osteratxoa emateko aitzakia bikaina baino ez. Ongi dago, fina da eta errespetua somatzen da..

Track & Field 2005

FRESKO ETA ENTZUNGARRIA

Joan den urtea bilakatu zen, diskoak bi urte izan arren, Europan K’ Naan Somaliar- Kanadiar kantariaren lana ezagutzekoa. Nabari da hip-hoparen erroetatik hurbil bizi dela eta topikoetan erori behar askotariko diska kaleratu du, hip-hop klasikoenari, adar berritzaileenei, Somaliar herri musikari eta musika “beltzei” begira. Freskoa da eta entzungarria.

Norbaitek egile emankorra denaren zalantza bazuen. Inoiz, inork pentsatu bazuen erretiroa hartua zuela edo haren sormenak onenak emanak zituela... hara non itzuli zaigun Tom Waits, bere itzalaren atzetik, beti bezala, disko hirukoitza besazpian. “Horphans” (Anti 2006) lanean Tom Waits guztiak topatu ditzakegu: gehiegikeri eszenikoen maitalea den antzerkilaria, zarata emozioak esnatzeko tresna gisara erabiltzen duen berritzailea, ahots erre eta pianoen baladista, jazza eta folka galtzaileen babesleku bilakatu dituen songwriterra, poeta aluzinatua... “Orphans diskoak edozein egoeretarako kantuak biltzen ditu. Hauetako kantu batzuk gauez grabatuta daude mugimenduan dauden autoetan, beste batzuk hotel geletan idatziak daude eta Hollywooden grabatuak daude conflama (conflicto-drama) handien artean, dena dela kantu hauek uholdean superbiziztu eta ura erretiratutakoan zuhaitzetako adarretan geratu direnak dira” azaltzen du musikari, kantari eta idazleak.

Anti (Epithap) diskoetxearekin lanean hasi zenetik bere ibilbideak ezagutu duen gorakako norabidean emandako pauso berri eta hirukoitz honek ados jarriko gaitu Sunset Boulevardeko tabernetako azken orduko giroa faltan botatzen genuenak eta Tom Waitsengan esperimentazioaren guru berria topatu zutenak. Baina, baita, melodia tristeak maite ditugunak eta zarata “iraultzailea” estimatzen dutenak. Malenkonia zaleak eta gordinkerian jantzitakoak eta batik bat aukera handia emango die azken urtetan lehen diskoetako Tom Waits faltan somatzen zutenei.

Bere ahotsaz guztiei oilo larrua jartzeko gaitasuna dauka eta arte hori ongi baliatu du azken disko hau osatzeko. “Disko honen erdian nire ahotsa dago. Ahal dudan hobekien egiten saiatzen naiz, bai negar egiteko, bai xuxurlatzeko, bai saltatzeko, zein marru egiteko, seduzitzeko edo errabia adierazteko. Nire ahotsarekin neskatxa baten moduan entzun nazakete, boggieman gisara, theremin bezala, gerezi leherkari moduan, payaso bezala, doktore edo hiltzaile.... Tribal, ironiko edo eroa izan daitekeena. Nire ahotsa da nire tresna” aitortzen du bere web orrian.

Guztira 56 kantu dira eta hauetatik 30 erabat berriak badira beste 26ak lehendik grabatutako pieza bitxi, ezezagun eta bereziak dira (B aldeak, bertsioak....). Hiru diskoetan banatuta daude eta bakoitzak badu bere aparteko nortasuna. Lehenak; Brawlers du izena eta bertan azken diskoetako ibilbideari eusten dio; Mule Variations (Anti 1999) , Real gone (Anti 2004). Disko honetan Tom Waits gordina topa daiteke, gitarra elektrikoak bateria sinkopatuak eta blues aluzinatua, moldaketa bitxiak eta jostailuak diruditen kantuak. Garrasiak kale hertzeko zabor edukitzaileen inguruan. Bigarrenak; Bawlers, Waits “klasikoena” ekarriko digu, pianoak eta soka tresnak, kantu malenkoniatsuak eta ahots “patarreroa”. Lagun bat ari zaizu belarrira jende ezezagunaren historia tristeak xuxurlatzen. Disko honek 70ko hamarkadako disko klasikoak ekartzen ditu gogora; “Heart of Saturday Night” (Asylum 1974) edo “Small Chances” (Asylum 1976). Folk, jazz eta blues mundu oniriko eta akustikoarentzat. Hirugarrenak, Bastards, azkenik, egilearen alderik esperimentalena azalduko du. Haur kanten bertsio beldurgarri eta aluzinatuak, zerrak diruditen gitarrak eta historia arraroak. Aluzinazio edo ametsgaizto, zer ote diren jakin gabe, begiak itxi eta angustia pilulak jateko garaia iritsi da. “Uste dut lan honetan kantatzeko eta dantzatzeko moduko musika topatuko duzula, baina, ez du dezepziorik sentituko bentiladoreen garrasiak, txiritxioak nahi dituenak”.

BRASIL
BRAZILIAN BEATS; BROOKLYN
Askoren artean
Mr Bongo 2006.

AEBtako musikarien eta Brasilgoen arteko harreman emankorraren lekukoa izan daiteke hiru hamarkadetan zehar New Yorken Brasildar musikariek burututako hainbat lanen bilduma hau. EZ dira oso izen ezagunak eta pieza gehienak “underground” ingurutik jasoak dirudite. Hortxe datza lan honek baliorik nagusiena, gauza oso kuriosoak topatu baitaitezke. Informazio gehiago

FANFARE CIOCARLIAREN ANIMAZIOA

Fanfare Ciocarlia talde ezaguna da gure artean. Pare batean izan da gurean Errumaniar taldea, uste dut txaranga izena dela hobekien egokitzen zaiona. Nahiz eta badirudien Balkanetako musikarekiko duela urte batzuk piztutako interesa apaltzen joan dela azken urteetan, txaranga honek  jo eta jo jarraitzen du mundu osoan. Horretaz gain beste hainbat egitasmotarako ere erabiltzen dute Fanfare Ciocarliaren musika. Adibidez, hautsak astindu nahian aritu den Borat filman "Born Tho Be Wild" Stephenwolfen  kantu klasikoaren bertsioa egiten zuten elkarrekin taldeak eta filmaren aktore nagusi eta zuzendaria den Shasha Baronek. Horretaz gain "Fallen Art" izeneko animazio bideo honetan haien kantu zahar bat erabili dute (Baro Biao diskoko Asfalt Tango kantua, alegia)  kritika antimilitaristaz betetako montaia burutzeko. Oso ikusgarria da. Ea zer iruditzen zaizun.

DANTZA
TEMPO GROOBEAT
Askoren artean

FUNK SOFISTIKATUA

Tempo club Andaluziar ezagunaren alderik sofistikatuena erakusten du bilduma lan honek, funk musika eta haren hainbat deribatu; housea, afro- beat, dantza musika latinoa... topa ditzakezu lan honetan. Ez da bortitzegia, baina, bai dantzagarria, nahiz eta ezusteko handirik ez izan. Nickodemus, Gecko Turner edota Combo Moderna topatuko dituzu bertan.

FLAMENCO- POP
TUCARATUPAPI
G5
EMI 2006
 
VENENOREN IZPIRITU LIBERTARIOA

Beste batzuek lortutako arrakasta ikusita ez da harritzekoa Veneno mitikoaren izpiritu “libertarioaren” oinordekoak direnak bildu eta haien gogoak aldarrikatzea disko surrealista hau medio. Kiko Veneno, Tomasito, Muchachito Bombo Infierno eta Los Delincuentes dira G5 izenaren atzetik daudenak eta disko jostagarria burutu dute, ez genuen gutxiago espero.

Informazio gehiago.

AFRO-POP
TSOTSI
Askoren artean
Milanrecords 2006.

BAZTER AUZOETAKO SOINU BANDA

Hego Afrikako bazter auzoetako errealitate gordinaz ari den Tsotsi filmak 2005ko kanpoko filma onenaren Oscar saria jaso zuen. Flimaren soinu banda duzu hauxe, kwaitoaren bidetik auzo horietako soinu banda ere gertatu daiteke. Bertan Hego Afrikar musikaren bi pisu astunek topo egiten dute; Zola izar gazte lotsagabea eta Vusi Mahlasela beteranoak.

Kalean da Lekan Babalolaren Songs of Icon diskoa.

Afrikar musikaren eta jazzaren arteko zubi emankorra.

Jazz eta munduko musikek bat egiten duten esparruko elkarlan eta topaketak ohiko kontua izan ohi ziren duela urte batzuk. Alde batetik, hainbat bazterretako musikariek, Afrikarrak, Latinoak eta Karibearrak gehienbat, jazz musikarekin lan egiteko bere erroetara ere jotzen zutelako. Irakere talde Kubatarra lekuko. Bestetik, gero eta errazagoa zelako kultura eta ibilbide musikal ezberdineko musikariek elkarrekin lan egitea. Gauza oso arrunta zen, adibidez, perkusio jole on bat behar zenean Afrika edo Hego Amerika aldera begiratzea, Babatunde Olatunji eta Grateful Dead talde psikodelikoko Mickey Harten elkarlana, beste hamaiken artean.

Kontua, ordea, aurretik dator, dagoeneko 50ko hamarkada amaieran, be- bop musikariek Brasilera begira jarri zirenean, oraindik orain irauten duen harreman emankorra abiaraziz eta, bide batez, nazioarte mailan adin nagusitasuna aitortuz bai Brasildar herri musikei eta baita Brasildar jazz musikariei, Antonio Carlos Jobim bera adibide, nagusi. Dena dela, free jazz delakoaren izpiritua, batez ere, deskolonizazio prozesu korapilatsu eta gordinean buru belarri ari zen Afrikan errotu zen. Jazza, beltzen askatasun garrasia zen, bai AEBtan, baina, baita ere, independentzia lortu berri edota lortzeko bidean zeuden Afrikako hainbat herrialdetako beltzentzat ere. Bi guneetan errotu zen sendoen jazza kontinente beltzean; aurreko saio batean aipatutako Hego Afrikan, eta petroleoa zela eta Afrika mendebaldeko herririk garatuena bilakatu zen Nigerian. Bigarren honetan sortu zen oraindik orain itzali ez den afro beat musikaren sugarra.

Lagos hiriburua oso hiri kosmopolita gertatzen zen independentzia ondorengo lehen urteetan, mendebaleko eraginak eta pan Afrikartasun berriaren askatasun haizeak. Urte gutxiren buruan, ordea, ametsa ezerezean geratu zen agintari beltz berrien ustelkeria, krisi ekonomikoa eta egoera geopolitiko hanpatzailearen eraginez. Desitxaropen testuinguru horretan hartzen du indarra Fela Kutiren mezu iraultzaile eta inzendiarioak. Harek jazza, kaleko musika eta erritmo tradizionalak nahasten zituen , oraindik orain gaurkotasuna duten gaiak ukituz, etengabeko jazarpena ekarri zion ikuspegi kritiko eta oso independientea baliatuz. Hamaika musikari inguratu zen Lagos hiriburuko Kalakuta aretora, Felak sortutako errepublika independientera eta haiek barreiatu zuten ondoren mundu osora saxojolearen mezu nagusia; afro- beat delakoa.

Hori dela eta Nigeriar musikari ugari topatuko dugu mundu mailako jazz musikari nagusienetakoekin lanean; 2006ko otsailean zendutako Babatunde Olatunji handia, Rolling Stones eta enparauekin aritu zen Gasper Lawal psikodelikoa, maisuaren jarraitzaile zuzena eta afro-beat musikaren maisu den Tony Allen (Felaren bateria jole izandakoa urtetan) edota Felaren bi seme ezagunenak Femi eta Sean Kuti. Horiekin batera, bereziki aipatu nahiko genuke Songs of Icon (Mr Bongo 2006) lanaren kaleratzea dela eta aktualitatera etorri zaigun Lekan Babalola perkusio jolea. Lagosen sortua, ikasketak zirela eta 80ko hamarkadan Ingalaterrara joan zen, bertako klub ezagunenetako batzuetan Jazz musika jotzen hasi zelarik 1984tik aurrera. Ezgutzera eman eta Fela Kuti edota Branford Marsallisekin. Art Bakley mitikoa ezagutu eta haren ikasle zuzena izan zen eta Spike Leeren bitartez New Yorken hiru urte eman zituen 90 hamarkada erdialdean. Ingalaterrara itzuli eta Yoruba kulturarekiko zuen interesak jarraituz, haren alde musikala eta kulturala ikertu ditu “Songs of Icon” honetan. Bizirik dago Jazz Afrikarra.

Biografia modukoa

 
  
Faudel kantariaren “Mundial Corrida” kalean da.

RAI MUSIKATIK POP GLOBALIZATURA

 “Ez dut ezagutzen amaierarik gabeko dunak erretzen dituen eguzki hori, ez dut ezagutzen eskua luzatu didan lurra besterik. Eta egunen batean hemendik ateratzen banaiz ene bizitza nondik datorren ikustera, zein kaleetan jolastu zuen ene aitak, neuk, euri, haize guzti horren azpian Parisetik hurbil jaiotako honek, ez dut sekula ene herria ahaztuko, ene herria....” Beur belaunaldiaren nortasun anitzaren (Frantzian jaiotako etorkin Algeriarren seme alaba “frantziarren” belaunaldia) adierazle izan daiteke Faudel gaztearen 4garren bakarkako diskoa “Mundial Corrida” (Mercury 2006) irekitzen duen “Mon pays” kantutik hartutako ahapaldi hau.

Faudel Bellula du benetako izena eta esan daiteke rai musikak azken urteetan emandako kantaririk arrakastatsuena dela. Hein handi batean, “bigarren mailako” Frantziar gazteen desio eta nahien paradigma izanik, bere ibilbidea Frantziar hirien inguruetako bazter auzotan jaiotako Aljeriar jatorriko edozeini dagokion bera da. Bere aita Renaulten langile eta bere ama etxe garbitzaile, txikitatik jaso zuen rai tradizionala, batik- bat, Aljeriako bere amonaren eraginez “meddahate” talde bateko partaide izan zen, (joan den mende erdialdean musikari ekiten zioten emakume ausartak, Cheika Rimmiti ezagunena). Etxean, berriz, garai hartako beste hainbat gaztek bezala entzuten zituen rai bled kassetak eta irratitik jasotzen zituen soul eta reaggea izan zituen eragin nagusiak. 12 urterekin osatu zuen lehen taldea “Les Etoiles Du Rai”. Hainbat festa komunitarioetan parte hartu zuten Khaled, Mami edota Zahouaniaren kanturik ezagunenen bertsioak eskainiz. Handik urtebetera ezagutu zuen Mohamed Mestar “Momo”, inguruko artista gazteei laguntzeko elkarte bat osatu zuen gitarra jole profesionala izandakoa, eta haren laguntzaz errepertorio propioa osatzen hasi zen.

Momori esker lortu zuen Idir, MC Solar edota Khaled beraren telonero gisara aritzea. Musikaren truke bere ikasketak alde batera uzten zituen beste Aljeriar bat... ordurarte guztia zen ohikoa. Ez zen,ordea, ohikoa gertatu handik urte batzutara lortutako arrakasta. 1995ean burututako bi telebista saio ( “Saga cites” France 3n eta “Les enfants de rai” Arten) izan ziren kantari gaztearen ibilbidea erabat bultzatu zutenak. Frantzian bertan rai musika egiterik bazegoela erakusten lehena izan ez zen arren, Faudel izan zen arrakasta masiboa lortu zuen lehenengoa. Horren seinale izan zen bere lehen lan luzearekin “Baida” (Mercury 1997) saldutako 350.000 ale edo bertako “Tellement N’brick” kantuak lortutako entzutea.

Faudel bihurtu zen beur belaunaldiaren ezinegon eta itxaropenen adierazle. Musikari dagokionez, hasierako rai musikaren “zakarkerietatik” urruti Faudelen rai “light”-ak Oraneko musikaren nortasuna pop eraginez jantzi zuen eta mendebaleko bizimodura ongi egokitutako gazteentzat erakargarri egin. Hori izan daiteke bere arrakastaren zutabeetako bat, bestea, bere aurrekoek emandako bultzada. 1997an “1,2,3 soleils” ikuskizuna burutu zuen Bercyn Khaledekin, rai musikaren erregearekin, eta Rachid Taharekin, rai musikaren errebeldearekin batera. Ondoren filma eta disko bikoitz arrakastatsu bihurtu zen ikuskizun horretan luzatu zion erregeak 19 urtetako gazteari rai musikaren izarren gunerako gonbita. Kantariaren hurrengo diskoek “Samra” (Mercury 2001) eta “Un autre soleil” (Mercury 2002) heldutasunerako bidean jarri eta bere statusa baieztatu baino ez zuten egin. Bestelako eraginak; musika latinoak, disko musika, elektronika eta lehen mailako elkarlanak, pop “globalizatuaren” izar berriarentzat. Azken diskoak baieztatu baino ez du egiten hori, oraindik badu nondik jo.

Azken urtetan arrakasta gehien jaso duen kantautore Europarra.

DAMIEN RICE: BARRUAREN GARRASIA

Kantautorerik klasikoenen zordun, ez da harritzekoa historia dramatikodun Tim Bukley edota Nick Drake burura etortzea Damien Ricen ibilbidea aipatzerakoan. Espero dezagun aurreko biekin betetako madarikazioa, arrakasta handia baina bizitza laburra, ez betetzea Irlandarraren kasuan. Alde batetik, oraintsu kaleratutako bigarren lan luzearen, “9” (heffa 2006), harira, kantariaren gainbehera goiztiarra iragartzen dutenen susmoa betetzen den ala ez jakiteko. Mito bilakatu baino lehen, bederen. Bestetik, bere ibilbidearen ezaugarriek hamarkada honetako kantautorerik eredugarrienetakoa bilakatzen duten ala ez jakiteko.

Geuk ez dugu, bere lehen lan luzeak, “0” (WB 2002) eragin zigun zirrara ahaztu nahi. Baina, era berean, ez genuke, Europar kritikaren zati handi batek egin bezala, oraindik azaldu ez duen gaitasunik edo ardurarik aitortu nahi. Bi disko, nolanahi ere, oso onak izanagatik, ezbaitira aski inor “azken urtetako kantaririk hoberena...” edota “Jeff Bukleyn oinordeko..” izendatzeko. Egia esateko, orain arteko erritmoa mantenduz gero, bi disko 6 urtetan (2000 garrenean hasi zen bakarka kantari), denbora dezente beharko du haren inguruan esandako guztiak baieztatzeko. Beste kontu bat da haien kantuek lortu duten oihartzun publikoa.

Lehen singlea kaleratu zuenean “The Blowers Daughter” (2001) zuzenean iritsi zen salmenta zerrendetako 20. postura. Kantu berdina “The Closer” filman agertzeak, areagotu egin zuen kantariaren ospea eta, beraz, guztia prest 2002an “0” kaleratu zuenean arrakasta zuzena lortzeko, kasualitatea, bai kritikarien eta baita entzuleri zaletuenaren artean. Disko borobila zen hura, harribitxiz betea, soiltasun akustikoan oinarritutako kantu dramatiko baina ederrez josia. Epikotasun sinesgarria eta emozio bilutsiak, aspaldian entzundako kantari baten lehen diskorik borobilenetakoa zen . Nahiz eta, askok, inbidiak jota ziurrenik, James Blunten bigarrena zela aipatu! “Eskimo” edota “Cool Water” bezalako kantuek gehiegi entzundako “The Blowers Daughter” itzaltzen zuten eta txalo batean jaso genuen folk zaleok.

Lehen disko horretatik 4 urte pasa dira Rice jauna bigarrena kaleratzen ausartzeko. Badakizu, bigarrena oso erronka latza da, batik bat, lehenak halako entzutea lortzen duenean. Horregatik hartu du, agian, Dublinekoak hainbeste denbora bigarren lana kaleratzeko. Lerro berdinari jarraiki, instrumentalki jantziagoa da eta horrek une askotan kantuen alde “epikoa” areagotzen du, gehiegi esango genuke, Nick Caven itzala luzea baita. Hala eta guztiz ere, diskoaren oinarria kantu akustiko melodikoak izaten jarraitzen dute, askotan ekaitza elektrikoan amaitzen badira ere. Zailagoa izango da disko honetako kantuak TBko publizitatean edota telesailetan entzutea (azken hilabeteetan Ricen kantuak Shakirarenak baino gehiago entzun dira, askoren harridurarako). Zailagoa izango da bigarren honek aurrekoak lortu zuen kritika eta entzuleri iritzi adostasuna lortzea, artista gehiago ditu, dagoeneko ibilitako bideak ibiltzen ditu berriro, ez dago himno bilakatzeko moduko kanturik..... Bigarren disko bati dagokionez kontinuismo eta ikerketa tarte horretan kokatu beharko genuke, pixka bat ez atzera eta ez aurrera, tartean geratzen den kantu bilduma gisara.

Horrek ez du esanahi disko txarra denik, ezta gutxiagorik ere. Disko bikaina da. Ez dugu uste izar mediatikoa bihurtuko denik, baina, ezin dugu ziurtatu denok espero dugun kantautore eraginkor eta handi hori bilakatuko denik, bide onetik doala uste dugu, hori bai. Hirugarrenaren zain gauzka.

HAINBAT KANTU ZAHAR

Hemendik aurrera munduko musikek badute beste txoko bat, hegoaldeko ostatua, alegia. Izena ezaguna bazaizu ez harritu Info7 irratian astelehenetan 10etatik- 11etara izen bereko irratsaioaren osagarri izango baita hemendik aurrera Blog hau. Munduan egiten diren hainbat musikei, eta horren inguruan ari diren hainbat musikariei  txoko bat egiteko modua izango delakoan ekin diogu blogari.