Mezua: Leloa zarai leloa... I

2006-02-13

Permalink 01:25:39, Atalak: Gure hizkuntza  

Leloa zarai leloa... I

GEG ekuazioa (ikus Ekuazioa artikulua) ontzat emateak dakartzan ondorioetan badira sakon-sakonak direnak, nahiz eta sinpleki adierazten ahal diren. Gehienetan, denboretan zehar erabili diren deklarazioak antzaldarazi egiten dituzte. Sarritan oso barneraturik dauzkagun lelo eta esamolde ohikoak hustu, tautologia bihurtu edo hankaz gora jartzen dizkigu hark, hots, delako ekuazioa aplikatzeak.

Baten bat ikusi dugu lehenago (ikus Biziberri artikulua), baina uste dut merezi duela beste batzu aztertzera ekartzea eta, tipulari dakiokeen bezalaxe, gure hizkeraren muina biluztea, daramagun mozorroa kentzen hasiz.

Uste dut mozorroa daramagula ia beti; mozorro bat, gauzak argi ikustea galarazten diguna, aitzakitzat sarritan darabilguna, aitzina urratsak ematea saihestea ondorio izan ohi duena. Mozorro deitzen dudana, lehengoan pertsonaia izendatu nuena besterik ez da. Hizkuntza, nolabait esateko, guregandik kanporatu genuen: bizitzaren aspektu askotan, gehiegitan, sortu genuen zerbait gutaz kanpoko, hizkuntza OBJEKTU bihurtu genuen.

Handik aurrera, Euskarari edozer gauza gertatzen ahal zaio, Euskararen egoera -kontzeptu kritikoa- aztergai da, Euskararen alde edo kontra aritu daiteke norbait, Euskarak hura eta bestea behar ditu, Euskara bultzatu, sustatu, defendatu, maitatu, inposatu, babestu eta beste hamaika gauza egin daiteke, eta hori guztia merke-merke, hots, euskaldunoi ezer kostatu gabe, mugitu gabe, gure bizitzetan aldaketarik nimiñoena ere gertatu gabe.

Zentzu horretan, paradigmatikoa izan daiteke "Hemen gaude, Euskararen alde" delako lelo ezagun edo ezinago ospetsua, biltzen baititu gure hizkuntzarekiko bereizkuntza formala eta euskaldunon pasibitate erabatekoa, urteak eta mendeak joan baitira Etxeparek Euskara aurkeztu zigunetik, armairutik atera zedila eskatu zueneko hartatik, hain zuzen ere.

Baina eta, ekuazioa aplikatuz gero, galde egin dezakegu: nolatan ez gara egonen "geure buruaren alde"? Tautologiko suertatzen zaigu beraz: "Hemen gaude geure buruaren alde".

Pasibotasunari dagokionean, akaso egotea bera aldekotasunaren adierazlea da? Eta kontrakoa? Bertan ez egotea Euskararen aurkakotasun erakusgarria da? Sinplekeria galanta litzateke hori. Izan ere, lelo hori adierazpen sinple bat besterik ez da, baina badu alde negatibo hori: horretaraz gero, gu eta Euskara bi gauza desberdin gara. Eta honela planteatuta, Euskarak bere bidea segi dezake, eta guk gurea; ez dute zertan bilakaera berdina izan. Euskara joan daiteke larritasunera, desagertzeko zorian jartzeraino, eta guk jarrai dezakegu gure bizitza lasaian.

Bai, Euskara galtzen ari dela eta, oso sentikorrak gara, baina egin egin ez dugu ezer askorik egiten. Eskatu bai, ea inork, beste inork, altxatzen dizkigun oztopoak eta zailtasunak. Eta manifestazioetan, elkarretaratzeetan, horretarako arrazoiak publiko egiten ditugu: “Hemen gaude, Euskararen alde!”.

Erantzunak:

Bidaltzailea: amzer [Kidea]
Erabat ados! Eta gehituko nuke "euskararen" egoera larriaz ez omen da inor jabetzen. Oso jende gutxik daki (edo behintzat aipatzen du) gero eta hiztun gutxiago dagoela eta euskaraz aritzeko hiztunen gaitasuna urritzen ari dela. Norbaitek esan dezake gezurretan ari naizela hiztun kopurua gero eta txikiagoa dela diodanean. Saiatuko naiz, bada, nere hipotesia egiaztatzen. Alde batetik, hiztuna zer den erantzun beharra dago. Hemen norberak jakinen du bere burua non kokatu, ez baitu zentzurik besteekin egiten dena bere buruarekin egiteak, gezurretan ibiltzea alegia. Eta prozesu honek ez du ziurtagirik, ezta titulorik behar, bakarrik gure buruarekiko zintzoak izan. Eragiteka hau denok egiten badugu, konturatuko gara zelako amildegia dagoen ezaguera eta erabilpenaren artean. Zenbatek egin dezake eta egiten ez duena. Eta ez badugu egiten ez gara hiztunak. Sinple baina gogorra.
Beste aldetik, ezagueraren mailaz aritzeak ez dakar jendea sailkatzea, baizik eta egiaztatzea hortan ere ekuazio sinplea dagoela. Nolako maila, halako erabilpena. Txepetxek aspaldin argitaratu zuen hipotesiaz ari naiz, bainan beldur naiz ez ote zuen aurkitu gure miseria eta ahulezien kutxa, eta inork ez du ireki nahi. Asko hitz egiten da Kataluñako edota Quebec-eko ereduetaz, zein desberdinak diren aipatu gabe. Mikel, zuk esaten duzun bezala, errua besteari (politikariei, kanpotarrei, eguraldiari, familiari, lanari, etb.)botaka ari gara.
Permalink-a mezu RSS 2006-02-13 @ 12:46

Erantzun:

Zure eposta ez da orrialdean erakutsiko.
Zure URL-a erakutsiko da.
Onartutako XHTML etiketak: <p, ul, ol, li, dl, dt, dd, address, blockquote, ins, del, span, bdo, br, em, strong, dfn, code, samp, kdb, var, cite, abbr, acronym, q, sub, sup, tt, i, b, big, small, img>


authimage

Aukerak:
 
(Lerro saltoak <br /> bihurtzen dira)
(Izena, eposta & url-arentzako cookiak finkatu)
----------

MusdeH blog

Honako honetan gogoeta egin eta ideiak balizko irakurleekin konpartitu nahi ditut. Ideiak astindu, bide berriak bilatu, kritikak zabaldu. Eta erantzunak jaso. Guztiaren beharrean gaude.

Sortzailearen profila

Nire profila eta kontaktua

Mikel Haranburu

musdeh

Kontaktu formularioa

Zure irudia gravatar.com-en jarri

Bilaketa

Estekak

    Blog hau sindikatu

    Zer da hau?

    Elurnet Informatika Zebitzuek eskaintzen duten zerbitzua
    Ikastaroak, garapena, zerbitzu informatikoak, blogak

    free 
website stats program

    powered by
    b2evolution