MusdeH blog

Aurreko mezuen hariari jarraiki, esango nuke egunero aurkitzen dudala Euskara izendatu dudan pertsonaia, bizkor eta agerkoi. ARGIAk egunero igortzen didan ‘Euskal Kulturaren Haria’ horrelako agerpenez josirik dago. Dauzkan beste kultur edukiak eta bestelakoak alde batera utzita, niri intereseko zaizkidan hizkuntzaren ingurukoak bildu ohi ditut. 2005 urtean 33 word orrialde bete ditut. Bitxia bada ere –niri hala iduri- atala “Normalizazioa” izenpean garatzen da, nahiz eta atal horretan denetarik agertu ohi den: aldeko berriak zein kontrakoak.

Aurrekoan iradokitzen saiatu nintzenez, euskaldunok Euskara delako pertsonaia horren atzean ezkutaturik geratu nahi dugula ematen du; urrutira gabe, herenegun agertu zuten berria:

Normalizazioa
Gaur zabalduko da Parisko Expolangues azoka
Gaur (18) zabalduko dute Parisen Expolangues azoka. 20 herrialde eta 60 hizkuntza ordezkatuko dituzte bertan. Euskara ere bertan izango da Eusko Jaurlaritzak jarriko duen stand bati esker. Urtarrilaren 18tik 21era egingo da azokaren XXIV. edizioa eta Alemania izango da ohorezko gonbidatua. ("Noticias de Gipuzkoa")
Euskara Parisko 'Expolangues' azokan izango da bihartik larunbatera, Eusko Jaurlaritzak jarriko duen stand-ari esker ("Kaixo!")
El euskera volverá a tener presencia en Expolangues, la feria de lenguas de París ("El Diario Vasco")
El euskera cumple 20 años de presencia en la Feria internacional de Expolangues de París ("Diario de Noticias de Alava")

Badakit hizkerak askotan horretara behartzen gaituela. Badakit askok pentsatuko dutela: “Tira, tira, hori esamoldea besterik ez duk, gauzak esateko modu bat, bazekiagu Euskara ez dela inor, bazekiagu Euskara ez dela trenez Parisera helduko den bidaiaria. Eta bazekiagu hizkuntzak hiztunok egiten ditugula, ez direla berez bizi diren izakiak...”. Badakit intelektualki denok (?) badakigula Euskara hizkuntza dela, baina, aizue, ni nerau asperturik nago dakiguna edo pentsatzen duguna, eta egiten duguna edo gure praxiak agertzen duena hain gauza desberdinak direla ikusteaz.

Ekarri dudan adibide horretan, Euskara eta Alemania maila bereko ageri zaizkigu; eta gero, euskaldunok etxean geraturik, Euskarak hartuko du parte delako azokan, eta urteak beteko ditu gainera.

Askorentzat garrantzi gabekoa, noski. Niretzat, sakonean arazo larri baten sintoma besterik ez da. Ikus beste adibide hau, atzokoa bera:

Normalizazioa
Nafarroako euskalgintzak Gobernuaren hizkuntza politika salatu du
Nafarroako hainbat komunikabide eta euskara elkartek Nafarroako Gobernuaren hizkuntza politika salatu dute. Gobernuak euskara sustatzeko banatzen dituen diru-laguntzak murriztu izana gaitzetsi dute. Laguntza horiek banatzeko moduarekin ere ez datoz bat. Izan ere, urte bukaeran egiten da banaketa eta ordura arte ez dute jakiten zenbatekoa den diru-laguntza.
Diru laguntzak murriztu dituztela salatu du Nafarroako euskalgintzak ("Berria")
Medios euskaldunes navarros critican la escasez de ayudas ("Gara")
El Gobierno reparte "tarde y mal" las ayudas al euskera ("Diario de Noticias de Navarra")
Euskararentzat konponbideak eskatu dituzte Nafarroan ("Erabili.com")

“Gobernuak Euskara sustatzeko” dio; horrek, benetan, “euskaldunoi gure hizkuntza erabil dezagun beharrezko tresnak edo bitartekoak eraikitzeko” esan nahi du. “...las ayudas al Euskara” dio beherago, eta azkenik, “Euskararentzat konponbideak...”. Beti bezala, gu izkutuan. Guk behar ditugu konponbideak, eta diru-laguntzat guk eskuratuko ditugu, eta ez Euskara abstraktu horrek.

Tranpa honetan erori ginen aspaldian, euskaldunok bai, eta “euskaltzaleak” ere bai. Deklinabidea berriro aipatzera nator: hizkuntzari era guztietako formak eratxekitzen zaizkio, eta euskaldunoi gutxi batzu, edo horiek gutxitan, bakanetan ez esatearren. Diskurtsoak irakurrita, ikus dezakegu hizketa moldea berdin aplikatzen ahal geniokeela beste edozein jarduerari, baitezpadakoa ez den edozeini, kirol dela, arte-langintza dela, astronomia dela. Baina hizkuntza besterik da, baitezpadakoa, zentrala gizakiongan, funtsezkoa herriengan, garrantzizkoa gizateriarentzat.

Ez da Euskal Herrian hizkuntza normalizaziorik izango hizkuntzari behar bezalako dimentsioa aitortzen ez diogun bitartean, ez behintzat, Euskara normalizatu bitartean ere deus gertatzen ez balitz bezala bizi nahi badugu. Ez da normalizaziorik izango gu geu ez bagara hizkuntzaz jabetzen, ez bagara behar bezala arduratzen. Euskarari gertatzen zaion oro guri gertatzen ez zaigun bitartean.

Aitortzen hasi behar dugu Euskararen kontu guztiak, guzti-guztiak, gure kontuak direla, eta ez dela ezer ere gurekikoa ez dena.