janny blog

3.GALDETEGIA

1- Zeintzuk dire FEMTI-ren arabera itzulpen automatikoaren ezaugarri nagusiak?    

     * Barrurapena (asimilazioa).
 
     * Dibulgazioa (zabalkundea).
  
     * Komunikazioa.

     * Funtzionaltasuna.

     * Fidagarritasuna.

     * Erabilpena.

     * Eragingarritasuna.

     * Mantenimendua.

     * Portabilitatea.

     * Produktibitatea.

     * Ziurtasuna.

     * Asetasuna.

     * Itzultzaile automatikoen bitartez, testuak, testu-artxiboak eta
       web orrialdeak itzul daitezke.

     * Itzultzaile automatikoek, erabilitako terminologian kontrol
       hertsi eta zorrotza dute.

     Gai honi buruz informazio gehiago ikusteko sar zaitezte hurrengo
     orrialdeetan:

          http://andreipb.free.fr/textes/eh-mk-apb-lrec-02.pdf
          

         http://www.issco.unige.ch:8080/cocoon/femti/st-home.html

3.GALDETEGIA

  2-ITZULTZAILE AUTOMATIKOEN ADIBIDEAK:

* Traductor Altavista ( inglés,francés,español,italiano,                         portugués,alemán,chino, japonés, coreano,ruso...)-->                              http://babel.altavista.com/tr??

*  Traductor Google ( inglés, francés, español, italiano, portugés,alemán.) -->    http://translate.google.com/translate_t

* Traductor Español-Francés (español, italiano, portugués, alemán, holandés,ruso...) -->http://tr.voila.fr/

*Traductor Español-Portugués(PORTUGUÉS)http://traductor.interbusca.com/espanol-portugues/

* Traductor WorldLingo (traduce directamente del español al francés, chino, neerlandes, japonés, griego, italiano, ruso, y viceversa -->       http://www.worldlingo.com/es/products_services/computer_translation.html

* AlphaWorks (traductor de textos y páginas webs en varios idiomas: inglés, francés, español, italiano,portugués, alemán...)
--> http://www.alphaworks.ibm.com/aw.nsf/html/mt?open&t=gr,p=ilovelanguages

*  Promt (Traductor de textos y de páginas webs del inglés, alemán, francés y español al ruso y viceversa, y del italiano al ruso También es posible la traducción del inglés al alemán y al español y a la inversa).
 --> http://www.online-translator.com/srvurl.asp?lang=es

   * Traductores de la Universidad de Oviedo (traductores y diccionarios: alemán-español, inglés y francés-español y español-inglés, diccionario de sinónimos / antónimos / conjugador. Incluye recursos sobre traducción).
 --> http://tradu.scig.uniovi.es/

* InterNostrum (traductor de textos y de páginas webs de catalán-español, español-catalán).
 --> http://www.internostrum.com/navegar.php

* Opentrad (traductor de textos y de páginas webs de catalán-español, español-catalán, español-vasco, vasco-español).
--> http://www.opentrad.org/demo/

* Almisbar (buscador árabe que incorpora un traductor de textos y webs del árabe al inglés).
--> http://www.almisbar.com/salam_trans.html

* AULEX (diccionario japones-español en linea)
--> http://aulex.ohui.net/ja-es/

3. GALDETEGIA

3- Bila itzazu ondorengo terminoen esanahiak: itzulpengintza automatikoa, lagunduriko itzulpengintza automatikoa, edukiaren kudeaketaren sistema eta itzulpengintza teknologia.

     * ITZULPENGINTZA AUTOMATIKOA:   Itzulpengintza automatikoa, (linguistika konputazionaletan, publikazioan eta beste eremu batzuetan), ordenagailuen erabilera da, potentzia handiko itzulpengintzazko funtzionamenduak zuzentzeko.Testu baten itzulpen elektronikoa, hizkuntz batetik bestera, edota testu baten analisi sintaktiko elektronikoa, XX.mendearen erditik aurrera agertu zen.Dena den, funtzionamendu mota honen konplexutasunak(bai konplexutasun praktikoak baita teorikoak ere), arrakastaren neurri mugatu bat bakarrik sortu dute.

     * LAGUNDURIKO ITZULPENGINTZA AUTOMATIKOA:   Itzulpen era bat da non giza itzultzaile batek, ordenagailuaren softwarea erabiltzen duten testuak itzultzen dituen.Software hau itzulpenaren prozesua euskarritzeko eta errazteko diseinatuta dago.
Lagunduriko itzulpengintza automatikoa, informatikako programa espezifikoen laguntzarekin egindako itzulpena da; adibidez, itzulpenetarako memorien sortzaileak.

     * EDUKIAREN KUDEAKETAREN SISTEMA:   Sistema honek edukien sorketa eta administrazioa baimentzen du,batez ere web orrialdeetan. Beraz, edukiaren kudeaketaren sistema honek, alde batetik, edukia modu independiente batean maneiatzea baimentzen du, eta beste aldetik diseinua.

     * ITZULPENGINTZA TEKNOLOGIA:   Itzulpengintza teknologia( translation technology), jarduera bat da eta jarduera honek barne hartzen du testu baten interpretazioaren esanhaia; testu hau jatorrizko testua da eta helburua da testu hori erreferentzia gisa hartuta, antzekoa baina beste hizkuntz batean idatzitako testua sortzea da.Azken testu honi meta testua deitzen zaio.Meta testua itzulpengintza teknologiaren produktua da eta beste izen batekin ere ezagutzen da meta testua: itzulpena.

2. GALDEKETAREN BIGARREN GALDERA

2- Hurrengo linguistika konputazionalei buruzko konferentzien erreferentziak bilatu eta iruzkin edo aipamen bat egin.

1- Linguistika konputazionalentzako elkartea, 2007:
   http://ufal.mff.cuni.cz/acl2007/04/05

2- Giza Hizkuntzen Teknologiak: Linguistika Konputazionalen elkarteko    kategoria Amerikarreko urteroko Konferentzia, 2007:
   http://www.cs.rochester.edu/meetings/hlt-naccl07/

3-Hizkuntza naturalaren prozesamendurako XXIII.Espainiar Sozietatearen   urteroko kongresua:
  http://www.Isi.us.es/~sepln2007/

 KOMENTARIOA:

ACL-k espezifikoki Linguistika konputazionalentzako zuzenduta dagoen wiki bat sortu du: http://aclweb.org/aclwiki
Wiki honen helburuaLinguistika Konputazionalen aspektu guztiei buruz informazioa elkarbanatzea eta erraztea da.
Wikipediak, Linguistika Konputazionalei buruzko artikulu bikainak ditu, baina wikipediaren agindua entziklopedia bat izatea da. Honekin zera esan nahi dut: wikipediako artikulu horiek publiko orokor batentzat idatzi eta zuzendu behar dira, ez dira espezialistentzat idatzi behar. Lanerako iragarkiak ez dira konbenienteak wikipediarentzako.
Ondorioz, wiki berri hau, wikipediak bete ezin zuen paper bat betetzeko sortu zen.

Linguistika Konputazionalaren asoziazioak honela definitzen du linguistika konputazionala: “hizkuntzaren estudio zientifikoa da, baina ikuspegi konputazional batetik. Linguistika konputazionalak fenomeno linguistiko mota askoren eredu konputazionalak hornitu nahi ditu".

Bestalde, hizkuntzaren prozesamendurako “ Congreso anual de la Sociedad Española” sortu da eta hau XXIII.edizioa da eta Sevillan ospatuko da 2007ko irailaren 10ean eta 12an. Aurreko edizioetan bezala, edizio honetan zera lortu nahi da:
SEPLN-k ikerketa ekintzen difusioa sustatu nahi du eta ere lortu nahi da jendea ezagupen honetaz jabetzea eta interesatzea.
Bukatzeko, kongresu honen area tematikoak zeintzuk diren aipatuko ditut:

-Hizkuntzaren eredu linguistikoak, matematikoak eta psikolinguistikoak.
-Korpuseko linguistika.
-Informazio monolingue eta multilinguearen extrakzioa eta errekuperaketa.
-Gramatikak eta formalismoak, analisi morfologiko eta sintaktikorako.
-Lexikografia konputazioanala.
-Generazio textual monolingue eta multilinguea.
-Itzulpen automatikoa.
-Ahotsaren errekonozimendua eta sintesia.
-Semantika, pragmatika eta diskurtsoa.
-Anbiguetate lexikoaren ebazpena.
-PLN-ren aplikazio industrialak.
-Eduki textualaren analisi automatikoa.

2.GALDETEGIAREN LEHENENGO GALDERA

1- Giza hizkuntzaren teknologiak ikasteko 5 arrazoi:

* Jakintza hau ikasteko lehenengo arrazoia, geure informatikako irakaslea den Joseba Abaituak eskaintzen digu eta hau da eskaintzen den aukera: Donostiako informatikako fakultateak, filologoentzat posgradoko beka batzuk ematen ari da. Gai honi buruz gehiago jakiteko ( http://ixa.si.ehu.es) orrialdean sartu, hau baita irakasleak adibide bezala (erreferentzia gisa), eman digun orrialdea.

*  Daniel Filmusek ere, (Buenos Aireseko Giza Hizkuntzaren  ministroa), jakintza hau ikasteko arrazoia argitzera eman du eta zera esan du: “ giza hizkuntzaren teknologiak ikasi egin behar dira, ikasleen artean eta giza-sisteman konpetentzia gehiago egon behar delako”; hau da, eboluzio edo garapen bat gertatu behar da eta horregatik esaten du Daniel Filmusek GHT ikasi behar dugula, ez baikara tradizioan murgilduta gelditu behar, eboluzionatu egin behar dugu eta teknologia berriak ikasten saiatu behar gara, etorkizunean oso baliabide garrantzitsuak izango direlako.

*  GHT ikasteko beste arrazoi bat aktibotasuna eta positibismoa da. Adituek esaten dute horrela ikastea, hau da, teknologia berrien bidez ikastea, dinamikoago eta entretenigarriagoa dela.

*  P.Levy-k ere, GHT ikasteko beste arrazoi bat esakini du;arrazoi hau tesi moduan agertzen da berak idatzitako lan batean eta zera esaten du Levy-k gai honi buruz: " GHT teknologia intelektual bat da eta bere adbenimentua idazkeraren agertzearekin konpara daiteke".Gaur egun, informatikak eragin egiten du eta denbora gutxi barru, informatika gauza askotarako erabiliko dugu.

* Azken arrazoia hauxe da: GHT ezagupena ondo antolatzeko bide berezi (partikular) bat da. Hau dela eta, ondorio gisa zera esan dezakegu:orain edota urte batzuk pasa eta gero, teknologia berriak erabiltzera ohitu behar gara. GHT-k ate asko zabaltzen dituztelako. Dena den, hobeto da orain ohitzen bagara, horrela pixkanaka-pixkanaka garapen bat emango delako.