Camille Fauque

Henrike Knörr euskaltzain eta filologoa hil da. Euskaltzaindiko Iker sailburua zen, eta EHUko katedraduna. Tarragonan sortu zen 1947an, baina Gasteizen bizi zen umetatik. Argitalpen ugari utzi ditu. Onomastika eta toponimia ziren Knörren iker eremu maiteetako batzuk.

Juan Mari Arregi kazetariak aditz laguntzaileak ahaztu egin ditu. Lagunduko al diozu?

Munduan egunero 6.000 langile hiltzen 1 ______ lan istripuetan edo laneko gaixotasunen ondorioz. Euskal Herrian hiru egunetik behin langile bat hiltzen 2______. 2007an 125 langile euskaldun hil 3______. Aurtengo lehen lauhilekoan 30 hil 4_________, gutxienez. Lan munduan bizi 5 _______ egoera larriak bat egiten   6 __________ apirilaren 28an –gaur– Lanaren Nazioarteko Erakundearen (LANEren) babespean ospatutako Laneko Segurtasun eta Osasunerako Nazioarteko egunarekin. Horregatik, LANEk munduan 7 __________ lan istripuen kopuru orokorra ere eman 8 _________. Europan, urtean 167.000 lan-heriotza gertatzen   9 ___________, 457 langilek galtzen 10 _________ bizia egunero.

Hainbeste langileren heriotza ezin 11 _________ kasualitate hutsa izan. Akatsak    12 ___________ ahalik eta irabazirik handiena kosturik txikienarekin bilatzen 13 _________ sistema ekonomikoaren egituran. Giza kostuak, langilearen biziak, ez 14 ________ axola sistemari. Onartu eta haiekin bizi 15 ______, izan ere, heriotza tarteko izanik ere euren negozioak beti 16 __________ errentagarriagoak. Aipatutako akats horietako bat, bereziki gazte eta immigranteei eragiten                17 __________ prekarietatea eta lanaren aldi batekotasuna 18 _______. Hego Euskal Herriko urteko lehen hiruhilabetekoaren azken datuak 19 _________ prekarietatezko kontratuak igo egin 20 __________: modu honetako 12.642 kontratu gehiago 21 _________ aurreko urteko garai berean baino eta 2.639 kontratu mugagabe gutxiago. Euskal enpresetako eguneroko lan historiak bermatzen 22 ________ prekarietatearen hilkortasuna.

Iturria: Argia

Gaur atzo beste jendea dago.

Nik zuk beste liburuak dauzkat.

Nik zu baino gehiago daukat.

Guk hori beste diru daukagu.

Jonek ni baino gehiago daki.

Nik zuk beste gogoa daukat.

Gaur atzo beste hotz egin du.

Nahi beste zarata atera.

Guk zuk adina interesA dugu.

Ez dago behar adina lekurik.

Zenbat eta beranduago, gero eta okerrago.

Neska horrek dirudiena baino indartsuagoa da.

Ez pentsa, ez da zuk uste duzuna bezain erraza.

Hor dagoen umea baino altuagoa da.

Bizkaiko Zubi Esekiaren eraikuntzaren egitasmoa 1888ko urtarrilekoa da eta 1890eko apirilaren 10ean, lehenengo “zubi-transbordadore”-a, munduko zaharrena, eraikitzeko lanak hasi ziren.

1998ko amaieran bukatu zen bosgarren ontzitxoa eta 1999ko udan zubi gainean irekitako oinezkoen pasabidea. Bertatik lortzen diren kanpoko eta barruko ikuspegiekin ikusleak erabat harritzen dira. Bi lan hauek zubiaren kondaira eta edertasun balioaren begirune handia kontuan hartuz eraman ziren aurrera.

1893an martxan jarri zenetik, esan liteke zubiak 650 milioi lagun baino gehiago eraman dituela alde batetik bestera. Hala ere, urte hauetan ibilitako bidaiak, lurrari 31 bira baino gehiago eman dizkio. 2006ko uztailaren 13an UNESCOk “Gizadiaren Ondarea”aitortu zuen zubia.

Zuzen itzazu hurrengo esaldiak:

1. Ez dut uste etorriko dela.
2. Ez pentsa tontoa naizela.
3. Ez dirudi txarto dagoela.
4. Txarto dagola esan du.
5. Uste dut ez dakila ezer.
6. Sar zaitezkela esan du.
7. Ez dirudi inor dagonik.
8. Neska bat ezagutzen dut zurekin ikasi zuela.
9. Eskolan badago mutil bat ingelesez dakiela.
10. Txarto dagoelaren ustea.
11. Txarto dagoelazko susmoa.
12. Ondo dagoenaren itxaropena.
13. Etorriko deneko ustea.
14. Jausiko delaren beldurrez.
15. Noski gaindituko dudala!
16. Gogoratuko duzu? Noski baietz!
17. Zurea da? Jakina baietz!

Bideo erreportaje honetan lana eta familia uztartzeari buruz ari dira. Langile, sindikatu eta erakundeetako arduradunen ahotsak entzungo ditugu arazo zail honi buruz iritzia ematen.

1. Noiz onartu zuen Eusko Biltzarrak Berdintasunaren legea?. Eta Estatuak?.
2. Zeintzuk dira lege honen neurriak?.
3. Nahikoak al dira neurri hauek?.
4. Zenbatek hartzen dute aitatasun baimena?.
5. Legeak nor babezten du?.
6. Ampo enpresan nola antolatzen dira?. Azaldu aipatutako hiru adibide.
7. Enpresek neurri horiek betetzen dituzte?. Epaitegietara heltzen dira salaketak?.

Irrati saioa entzun ondoren, saia zaitez testua osatzen.

http://www.ikasbil.net/audio/eutanasiari_buruz_080416_1505.mp3

Eutanasiak heriotza ona esan nahi du 1______________. Gizakiok eskubidedun izaki garenez, eta horregatik izaki 2_______________, normala da guztiz gure duintasuna  3____________ zaigun heriotzaraino luzatu nahi izatea, eta guztiz normala,  4____________ ere, hori nolabait legeztatu behar dela ikusten dugun garai honetan, horretaz  5 _______________eta errespetuzko elkarrizketa nahi izatea. Nik badakit edozer gauza  6________________adarrera pasatzerakoan kontu handia izan behar dela, kontu handia lege horrek batzuen mesedetan eta beste askoren  7_____________erabiltzeko biderik eman ez dezan, 8 __________________ gertatu ohi denez.

Datorkigun eztabaidaren aurrean, hauxe adierazi nahi dut bakarrik, zerk 9_____________ nauen eta zerk ez. Bizitzaren jabe nor den? Ni horrek ez nau kezkatzen. Estatua ez, noski, hori da garbia; hortik 10___________________ diskusioak, norbera ote den, Jainkoa…, interesanteak izan daitezke teorian, baina gizarte laiko batean bizi garenez, zorionez, hori ez da  11_____________. Nik, legea lantzerakoan, jendea ondo informatu eta hauen iritzia jasotzeaz 12______________ , hiru gauza hauek hartu behar direla kontuan uste dut. 13______________: norbaitek eutanasia eskatzen badu, ez dezala inola ere bakarrik, abandonatua edo behar  14_______________ zaindua ez dagoelako eska; ez  15 _______________ ezta ere ingurukoentzat karga astunegia sentitzearen ondorio  16 _____________  . Erabakia librea orduan bakarrik izango da.  17 _________________ : legea erabakitzean, aurreikuspen ekonomikoek ez dezatela 18 _________________ indarrik izan, ez dadila, alegia, asunto ekonomikoa bilakatu. Zaharrak 19 _____________ari dira, ez ahaztu, eta laster asko baino asko izango gara. Hirugarrena, azkenik: norberak erabakitzeko  20 ___________ ez badu, epaile eta partaide izatea inoiz egoki izan ez denez, kasurik larrienetan 21 _______________, norbait hil edo norbaiti hiltzen utzi erabakian, familiak ez dezala parterik  22 _______________. Horretarako, kriterioak landu eta kasu bakoitzean erabakimena izango  23 ___________ komite etikoak sortu behar dira, pare bat sendagile tartean  24 ________________ , noski. Nik familiari beste eskumen bat emango nioke: komite horrek eutanasiari baietza eman  25 _________________ , gaixoaren kargu egin eta bizitzan mantentzeko eskubidea, alegia, gaixoarentzat sufrimendu bide ez denean, noski, maitasunez jokatzekoa, 26 ____________ batean.

Beste mila kontu aipa daitezke, bistan da, baina nik hiru hauek ikusten ditut inportanteenak. Bizi ondo eta heriotza  27 ___________________ ere urruti izan dezazuela. Agur.

Jesus Mari Mujika

Zuzen itzazu hurrengo esaldiak:

§         Astelehea joango naiz.

§         Epea asteartea amaitzen da.

§         Ostirala afaria daukat.

§         Bihar arratsaldez joango da.

§         Gauean hobeto ikasten dut.

§         Gaur gauez ikasiko dut.

§         Gauean gelditu gara ikasteko.

§         Igande goizean irtengo gara.

§         Gauez ikasten dut, egunez lan egiten dut eta.

§         Bakarrik ikusi dut aldiz bat.

§         Aldi honetan neuri dagokit.

§         Goiz honetan heldu naiz.

§         Gau honetan geratu gara.

§         Urte honetan lanpetuta nabil.

§         Beste egunean heldu zen.

§         Aste honetan ez, bestean.

§         Ni egun guztietan joaten naiz.

§         Urte guztietan joaten gara.

§         Larunbatan joango naiz.

§         Astelehenatik nago hemen.

§         Ostiralan etorriko da.

§         Urtarrilan oporrak dauzka.

§         Maiatzan edo ekainan da.

§         Larunbata gauean.

§         Astelehena arratsaldean.

§         Ostirala goizean.

§         Zenbatu ehunera arte.

§         Hona arte irakurri dut.

§         20. orrialdera arte heldu da.

§         Partida hogeira arte da.

§         Noiz arte egongo zara hemen? Etzi arte.

§         Jonen etxeraino joan naiz.

§         Gaur laster joango naiz.

§         Gaur goiz joango naiz.

§         Gaur laster jaiki naiz.

§         Gaur goiz jaiki naiz.

§         Zer dakizu Enekoz? Aspaldian ez dut ikusten.

§         Zelan dabil Amaia? Aspaldian ez naiz berarekin egoten.

Ikusi bideoa eta esan ondorengo baieztapen hauek bideoan entzundakoarekin bat datozen.

1. Migraina odolaren zirkulazioarekin lotura duen buruko min berezia da.
2. Menopausia ondoren migraina gehiago izan daiteke, hormonen eraginez.
3. Herentziak genetikoak ez dauka eraginik, edozeinek izan dezake min hau.
4. Migraina hasi aurretik ikusmen arazoak izan daitezke.
5. Ikusmen arazoak izaten dituzte migraina pasa ondoren.
6. Janari batzuk migrainaren sorreran eragina izan dezakete. Adibidez txokolatea, ardoa.
7. Gaitz hau izaten dutenen artean emakume gehiago dago.

Esan nahi duguna aurre bada, erabili aitzin euskara batuan. Esan nahi duguna aspaldi bada, erabili antzina.

*Zure aintzinean eseri zen eta aintzinako gauzak kontatu zituen.

Zure aitzinean eseri zen eta antzinako gauzak kontatu zituen.

Era berean, gogoratu, hitza antzinatasuna dela eta ez *aintzinatasuna.