hinduismoa blog

      Hinduismoa, tradizio sozio-kulturala, erlijiozko siniste eta ihardukizunetan, erakunde sozialetan eta sistema filosofiko ezberdinetan gauzatzen den erlijioa da.Hau da, beste erlijioen diferentzia bat daukala, hau da, zabalagoa dela.Zeren eta, erlijio honek, beste erlijio eta beste kultura batzuetako , sinismenak, ohiturak eta beste hainbat ezaugarri hartzen ditu.

hindismoaren jatorria:

      Hinduismoa ez du jainkoaren inspirazioak bultzatutako pertsonaia historiko batek sortu: herri-gurtzeak eta sinesmenak izan zituen sorburu. Horietako askok, antzinako testu hinduetan dute jatorria. Vedak izeneko testuetan, hain zuzen. Kristo aurreko 3.000. eta 1.500. urteen bitartean Ganges ibaiaren ertzetan bizi ziren herriek emankortasunaren zenbait sinbolo gurtzen zituzten: jainkosa- ama, zezena eta zuhaitz sakratuak. Iparraldetik heldu ziren herriek sinesmen horiek zabaldu, eta kontrolatu eta azaldu ezin zitezkeen indar naturalak ere barneratu zituzten. Orduz geroztik, sua, euria, ilargia eta eguzkia jainkotu zituzten, besteak beste.

      Horrela izan zuen hasiera, hinduismoak, baina erlijio desberdinez osatutako dagoenez, garatzen joan dela esan genezake. Esate baterako, gaur egun ezagutzen dugun hinduismoa, sinismen, brahmaniko, dravidiko eta  budistes osatu zen  kristio aurreko III. mendean.

    Erliji honen arabehera, gaur egungo unibertsuaren ostean, beste unibertso edota beste bizitza bat dago, eta horra iristia da miraririk hinduentzat.Horretaz gain, hinduek, errenkarnazioan ere sinisten dute. Beraien sinismenen arabehera, pertsono bat hiltzen, pertsona horren arima, beste giza zen animali gurpotzean jaiotzen da.Horrela beste bizitza bateri hasiera emaniz. Beraz, beraieksinismenen arabehera, heriotzaren oztean, beste zerbait gehiago dago.

Hinduismoaren  jainko desberdina:

    Hinduismoaren ezaugarririk nagusienetuariko da hau. hau da, bere jainko eta jainkozen ugaritasuna. Zeren eta, hinduismoak,  hainbat eta hainbat jainko eta jainkosa dauzka, zehazki, 33.000 jaiko dituztela esaten da.. Guztiak jainkosa eta jainko batez osatuta daude.Zeren eta, hinduismoaren arabehera, dela guztiz hona izateko, alde femeninoa eta alderdi maskulinao izan beharra dauko.Hori dela eta, hinduismoak hanbat jainko eta jainkosa garrantzitsu dauzka.Esate baterako:

• Brahman:Jainko hau hinduentzat, munduaren sortzailea izan zena da.

• Visnú :Jainko hauezpazioaren jainkoa da.Berak, gizakiaren destinua kontrolatzen du eta bera da, unibertsuaren zaintzaile.

• Siva:Jainko  eguraldiaren jainkoa da.Horretaz gain,kaltea ea on egiten duen jainkoa ere bada hau 

• Sarasvati:  Hau, jakituriaren, artearen eta egiaren jainkosa da.

• Indra: Jainko honek gerra adierazten du eta gaua errepezentatzen du.

• Laksmi: Hau ordea,edertasunaren, osasunaren eta aberastasunaren jainkosa da ,

• Kali: Kali izeneko jainkosak, berrz, heriotza  adierazten du, eta are gehiago,bera da gerren ama nagusia.

• Krisna: Hau, jainko guztietatik, heroia da.

Veda liburuak:

  Vega liburuak, hinduen  lau liburu sakratu dira. Hauek,bere baitan kontu erlijiosoak dituzte.liburu hauek, kristo aurretik, 1400, urte ingurukoak dira eta bertan,jainkoek beraiek elegituei kuntatutako sekretu batzuk ageri dira.Hauek, hinmos eta kantuz osatuta daude.Eta hauek izan ziren hinduismaren sortzaile.

  Liburu hauetaz gain, geroago beste bi idazlan erantsi zirenn: Mahabarata eta Ramayana. Mahabarata hinduismoaren oinarrizko testu bat da.200.000 bertsoz osatuta dago eta azken olerkian, Krisna jainkoak bidezko joera zein den irakasten du.Ramaynana, berriz, 40.000bertsoz osatuta dago, eta Rama da testuko heroia.

Gizate zailkapena hinduismoaren arabehera:

         Hinduismoak, gizartea kasta desberdinetan banatzen du, hau da, jendea talde desberdeneten  banatzen dituela:

• Brahma-nak: Hauek, botere erlijioso gehien  duten hinduak dira. Honetaz gain, pribilegi handiak eta betebehear handiak dituzte, esate baterako, ikasi, besteei veda liburuak erakutsi eta azkenik, egunean hiru aldiz errezatu.

• Noble eta gerlariak: Maila honetakoak, nobles, aberatsez,... osatutadaude.Hauei, indarra eta  besteei protekzioa ematea ezkatzen zaie.

• Dendariak:Talde hauetakoak, noblek eta borondatedunak dira. 

• Shudrak: Kasta hau guztietan zabalenada eta jende gehien batzen duenan, guztira, 3.000taldez osatutakoa.Hauek, lan gogor eta indartsuetan lan egiten dute. 

• Pariak:Hauek beste talde guztietatik aparte daude. 

Ohiturak eta tradizioak:

     Erlijio honek, beste erlijio guztien bezalaxe, beraren ohiturak eta tradizoak dtuzte.Esate baterako tradizioen artean, besteak beste:

1. Egunean hiru aldiz errezatzen dut, horretaz gain  espiritualiztak direnez, egunak ematen dituzte meditatzen.
2. Emakume bat haurdun dagoenean, sarritan, seremonia erlijiosoak egiten dituztu, umea babesteko.
3. Gurasoek beraien umeei, lua urte betetzen dutenan, hilea mosten die, jainkoari mateko
4. Animaliak, izaki sakatrutzat hartzen dituzte, gehienbat, behiak. Horrexegati, hindu gehienak, barazkijaleak dira.
5. ...

Baina tradizio guzti hoietaz gain, badira beste ohitura edote ezagugarri garrantzitsuago batzuk. Esate baterako, Tenpluak eta eskaintzak eta festak eta erromezaldiak.

• Templuak eta eskaintzak: Tenpluak, jainkoaren omenez, Indian eraikitako tokiak dira. Templu hauetan,egunero- egunero,apaizek, eskaintza errituak egiten dituzte. Erritu hauetan, ura, sua, argia, eta intsektuak eskeintzen dizkiete jainkoei.Erritu hau, esan bezala egunero egunero egiten dute hinduek, batzuk tenplueta eta beste batzuek beraien etxeetan. Zeren eta, askotan, hinduek, beraien etxeetan izaten dute beaien tenplu propioa, jainkoen argazkiekin. Horrela, familia guztia elkartu eta jainkoei otoitz eginez, zerbait eskaintzen die,
• Festak eta erromesaldiak: Urte hindu guztia, festa eta erromesaldien enguruan antolatzen da, eta feste eta erritu desberdinak egiten dituzte urte guztian zehar.Esate baterako pertsona bat hiltzen denean, haren errauste-erritua ospatzen da. Erritu honetan hildakoa, lorez, lurrinez eta egurrez ezteltzeb dute, eta ondoren sua ematen die. Eta erritu honek hamar egun ere iraun ditzake hildako pertsona horren aberastasunaran arabera alegia. Erritu hau praktikatzearen arrazoia, zera da, hiduek heriotzaren osten beste bizi bat dagoela pentsatzen dutelako da. 

Hinduismoaren jarraitzaileak eta hedadura:

   India da hinduismoaren erdigunea eta eremu nagusia, eta indiar gehienak hinduismoaren jarraitzailedira, zehazki, %83.Baina inguruko hainbat herrialde etaestatutan ere hindua da populazioaren zati bat:Nepalen %90, Sri Lankan %15, Bangladesh-en%12 eta Pakistanen %1,5.Eta guztira, 1000 milioi pertsonek praktikatzen  dute erlijio mota hau.