Argazki gehiago

Ezabaketa Astean murgilduta ibili da azken astean zehar Euskal Herrian Euskaraz. Herriz herri, auzoz auzo, hamaika ekimen eta hamaika ezabaketa burutu dira, lurralde osoan. Hizkuntza eskubideen zapalkuntzaren adibideak agerian utzi eta hauek posible egiten dituzten politikak salatzeari jo diote hainbat herritarrek.

Izaera, mota eta helburu ezberdineko ekimenak burutu dira aste osoan, nahiz eta ezabaketek duten nagusitasuna aste honetan zehar. Herritarrak aldarrikapen hauen inguruan batzeko asmoz deialdi ezberdinak burutu dira; txirrindula martxak, kalejirak ezabaketak burutuz, triki-poteoak, elkarretaratzeak, esku orrien banatzea… eta hauek helburu garbi batekin zabaldu dira: hizkuntza zapalkuntza burutzen diren guneak identifikatu eta salaketa egiteko asmoz. Horrela, administrazio ezberdinak markatu dira herri eta auzo ezberdinetan: udala, justizia, osasungintza, eskolak, merkatal guneak…

Iruñerrian, esaterako, TIL ereduko hainbat eskola markaturik agertu dira, Txantreako eskola moduan. Lea Artibain, aldiz, ekimen ezberdinak burutu dituzte aste honen karira; Ondarroan, txirrindula martxa burutu zuten atzokoan herrian zehar eta Lekeition kalejira egin zuten ezabaketak burutuz hankapaloez lagunduta. Gasteizen eta Altsasun ere, ezabaketa-kalejirak burutu zituzten atzo iluntzean; Oiartzunen, aldiz, aspaldian abiatua zuten Alcampo eta Carrefour merkatal gune erraldoien markajearekin jarraitu zuten. “Euskaraz eta kitto!” zioten pegatinaz josi zituzten gune hauek eta euskaraz erosteko duten eskubidea aldarrikatu zuten. 

Gaurko egunarekin ere ekimen ezberdinak ematen ari dira; batetik, ezabaketa-kalejira ezberdinak burutu dira Zornotzan, Durangon (elektrotunaz lagunduta), Soraluzen eta Andoainen. Tolosaldean txirrindula-martxa burutu nahi zen Tolosako Triangulo plazatik abiatuta Villabonaraino. Berau ezin izan da burutu, izan ere, “Euskara ofiziala” zioten banderolak zeramatzaten hiru txirrindulari identifikatuak izan dira Ertzaintzagatik Tolosatik irten bezain laster; Ertzaintzak erdara hutsean zuzendu dira hauengana eta tira-bira izan dute honen harira. 400 euroko isuna bana jarri die horietako bakoitzari. Ez da, hala ere, izandako istilu bakarra; asteartean ere, hilaren 4an, Gasteizko bi herritar identifikatu zituen udaltzaingoak; hauek euskaraz eskatu ezean ez zutela halakorik egingo jakinarazi, baina bere horretan jarraitu zuten udaltzainek. Azkenean, 30 minuturen ondoren, bere burua identifikatzera jo zuten bi kideek baina arazoren bat medio, udaltzainek berriz ere erdara hutsez jo zuten lagunengana. Hauek berriz ere beraien hizkuntza eskubideak errespetatzeko eta euskaraz hitz egiteko eskatu zieten, baina ordainetan, komisaldegian amaitu zuten; bertan, itzultzailearekin aritu behar izateaz gain, hizkuntzaren harira irainduak izan ziren. Zentzu horretan, EHEk, horrelako ekinbideen salaketa egin nahi du. Euskaldunon hizkuntza eskubideak errespetatuak izan daitezela exijitzen ibili behar izateaz gain, horregatik identifikazioak, isunak, irainak… jasan behar izaten ditugu. Salatzekoa da, ildo berean, Administrazioetan lan egiten duten langileek (bai indar autonomikoetatik eratorritakoek, bai udal administrazioetan lan egiten dutenek) euskararekiko duten jarrera.

Ezabaketa astearekin amaitzeko, biharko egunarekin, kalejira-ezabaketa burutuko dute Donostian Bulebar-etik abiatuta 11:00etan.

Gaur egun euskaraz normaltasunez bizitzea, ez da posible. Eremuz eremu topatu ditzakegu euskararen bazterketa eragiten duten adibideak, izan publiko edo pribatuan. Kaletik edota errepidetik goazela ere, gure hizkuntza eskubideen zapalkuntzaren adibideak topa ditzakegu; paisaia linguistikoari erreparatu besterik ez dugu. Ez dugu aurkituko, oro har, euskara hutsean idatziriko seinalerik Euskal Herri osoan; alabaina, erdara hutsean idatziriko seinaleak maiz kausituko ditugu. Eta hori larritzekoa da, benetan.  

Egoera hau ahalbidetzen duten errudunak egungo hizkuntza politikak eta hauek aurrera eramaten dituztenak dira. Politika horiekin aurrera eramaten dituzten ideia nagusiekin, elebitasunean eta euskararen marjinazioan oinarritutako ideiekin, euskaldunak bereizkeriara eramaten gaituzte. Euskara beti irudikatu dute bigarren mailako eta ondorioz, baita honen erabiltzaile izan diren, garen eta izango direnak ere; beti izan gara bigarren mailako herritar gure herrian bertan, beti izan gara baztertuak euskararena beharko lukeen herrian. Eta egoera hau aldatu beharra dago.

Euskal Herri euskalduna eraiki!