berria.info

Euskara nagusi izango den lurraldea aldarrikatzen ari dira gaur Azpeitian, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatearen egunean.

Uema (Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea) Eguna ospatzen ari dira gaur goizetik Azpeitian (Gipuzkoa), Sustraiak galtzen ez utzi, euskarari eutsi, eta udaletxean hamarretan hasita egin duten batzarrean ofizialki onartu dituzte Uemako kide bezala, Azpeitia ez ezik, Atxondo, Otxandio eta Mallabia (Bizkaia) eta Areso (Nafarroa).

Egun guztiko jaia dute antolatua, eta euskara nagusi izango den lurraldearen alde ari dira egiten. "Euskarak, biziko bada, erdarek bezala, nagusi izango den gunea behar du", dio Jon Bollar Uemako lehendakariak. "Gutxieneko lurralde horretan euskaraz arlo guztietan jardun ahal izateko laguntza eta bermea eskaintzea da erronka".

Herri ekimenak 1991. urtean sortu zuen Uema, eta oraindik arazoak dituztela dio Bollarrek: "17 urteko lanaren ondoren, Uemarenganako susmoak ez dira desagertu". Arazoak arazo, Uemak bere autonomiari eutsiko diola nabarmendu zuen.

Egitaraua

09:00. Pilota partidak Frontoi Txikin: Lea-Artibai eta Azpeitia elkarren aurka.
10:00. Uemaren Batzar Nagusiaren bilera eta kide berrien onarpen ofiziala, udaletxean.
11:00. Herrialdekako herri kirol lehia, plazan.
11:00. Harrera instituzionala, udaletxeko batzar aretoan.
13:00. Ekitaldia, plazan. Bertsolariak, dantzariak...
14:30. Bazkaria Azoka plazan.
15:30. Haur parkea, herriko plazan. Puzgarriak eta jolas ekologikoak.
17:00. Antzezkizuna taldearen txotxongiloak, udaletxe azpian.
18:00. Dantzaldia plazan, Edan taldearekin. Herriko kaleetan barna, gainera, Botapoa batukada ibiliko da.
Egun guztian. Txosna jarrita egongo da herriko plazan, eta Kontseiluaren erakusketa ikusi ahal izango da udaletxe azpian.

berria.info

Hitzarmena sinatu dute gaur, eta beste eragileekin ere akordioak lortzeko pausoak emango dituzte. "Urrats praktikoak egingo ditugu gehiagotan urraketarik gerta ez dadin".

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak eta Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (Uema) lankidetza hitzarmena sinatu dute gaur, Donostian. Bi erakundeen helburu nagusia hizkuntza eskubideen babesean eragitea da, eta elkarlanean ariko direla adierazi dute, "eraginkorragoak" izateko. Behatokiko zuzendari Paul Bilbaok eta Uemako lehendakari Jon Bollarrek parte hartu dute agerraldian.

Behatokiko ordezkariak gizarte eragileekin lankidetzan aritzeko garrantzia azpimarratu du, eta beste gizarte eragileekin lankidetza hitzarmenak sustatzeko "pauso berriak" eman nahi dituztela. Uemako lehendakariak erakundea osatzen duten udalerriek "konpromiso sendoa" hartzen dutela azaldu du. "Urrats praktikoak egingo ditugu gehiagotan urraketarik gerta ez dadin, ez gure udaletan, ez gure udalerrietako herritarrei dagozkien gainerako erakundeetan", esan du Bollarrek.

Behatokiak dio herritarrek "gero eta kontzientzia handiagoa dutela hizkuntza eskubideen urraketen aurrean", "eta gure zerbitzua hurbildu nahi diegu herritarrei".

Uema osatzen duten udalerrietan "ahalegin berezia" egingo dute hizkuntza eskubideen babesean. "Gure lana da urraketa horiei amaiera ematea eta dagokionari gehiagotan gerta ez daitezen proposamenak egitea", adierazi du Bollarrek. Madrilen gaztelania hiztunaren eskubideak, Londresen ingeles hiztunak dituenak Araman, Aramaion, Leitzan edo Bermeon euskal hiztunak horiek berak izatea nahi dugu. Eta argi dago egungo hizkuntza politikak Euskal Herrian ez dituela eskubide horiek bermatzen".

Bilboko EHEk udalak duen hizkuntza politika salatu du. Horrez gain, euskara ordenantzen beharra agerian ipini du.

Bilboko Euskal Herrian Euskaraz:

Eta euskarak?

Bilbo da, Euskal Herrian euskaldun gehien biltzen dituen udalerria. Aldi berean, ordea, Bilboko udala da, euskara ez bermatzeagaitik salaketa gehien jaso duena. Kontseiluak Euskal Herriko udalerrien hizkuntza politiken neurketa egin duenean, 10etik 2,61 puntu lortu ditu Bilbokoak, lotsagarria benetan.

Argi dago, Bilbon, euskaldunok bigarren mailako hiritarrak garela, ez baitira gure hizkuntza eskubideak errespetatzen, Euskaldunok ezin dugu gure egunerokotasunean euskaraz bizi. Adibide garbiak dira, alkatea erdaldun hutsa izatea, InfoBilbaok, udalbatzak, Bilbao udal egunkariak eta udaltzaingoak euskararekiko izandako begirune ezaren salaketak; azken hauen kasuan, zerbitzua euskaraz emateari uko egiteagaitik eta ondorioz, Euskararen Erabilera Planak ezartzen duenari, hau da, zerbitzua herritarrak berak eskatutako hizkuntzan eskaintzea zehazten zuen arautegiari muzin eginez.

Bilboko udalean dagoen euskara planaren epeak edo plana bera betiko luza daiteke, epeak ez dira betetzen eta horiek ez dira neurri egokiak euskararen normalkuntzarako.

Urraketaren beste adibide garbi bat, Bilbon oraindik A eredua soilik eskaintzen duen 4 eskola publiko egotea da. Aldi berean, aipatzekoa da, Miribillako eskolan haur hezkuntza D eredua egon arren, euskalduntzea ez dagoela bermatua eta udalak (Eusko Jaurlaritzarekin batera) eskumena duen arlo honetan, ez duela euskaldunduko duen ereduaren aldeko lanik egin eta egiten. Guraso elkarteak eta euskalgintzak egoera tamalgarri honi irtenbideak aurkitzeko saiakerak egin badituzte ere, administrazioek, Eusko Jaurlaritzak eta Bilboko udalak, ez dute pauso bat bera ere eman.

Premiazkoa eta ezinbestekoa da, lehentasuna aitortu eta euskal herritarrek normaltasun osoz dagokien eskubidez, euskara alor eta eremu guztietan erabili dezaten neurri zehatzak hartu eta aplikatzea. Euskal Herriaren eremu geografikoaz gainera, administrazioa, hedabideak, lan mundua, irakaskuntza, zerbitzu publikoak eta gainerako jendarte-funtzio guztiak ere euskararen lurraldea dira. Hizkuntzaren lurraldetasun-printzipipoak, beraz, Euskal Herriaren lurralde osoa eta jendartearen funtzio guztiak normalizatzea eskatzen du euskararentzat.

Euskarak lehentasunezko tratamendua izan behar du eta horretarako, administrazioak, kasu honetan Bilboko udalak, neurriak hartu behar ditu benetan Biln¡bon euskaraz bizitzea posible izando bada. Udal ordenantzak euskararen inguruko lege-arauak ezartzen ditu herrian. Hau da, udalerrian euskararen marko juridikoa definitzen du. Horregaitik, Euskal Herrian eta Bilbon herritarron hizkuntza eskubideak eta euskararen ofizialtasuna bermatzeko aukerarik ez dugun bitartean, hori bideartzeko trenza dugu udal ordenantza. Euskarak arautua egon behar du eta euskara normalizazio bidean jarriko duen neurriak hartu behar dira. Neurri hori euskararen ordenantzak onartzean datza. Txakurrek, semaforoak, botelloia antenak?araututa daude, euren ordenantzak dauzkate, eta EUSKARAK?

Iturria: gaztesarea.net

Azkenaldian eman diren iruzurren aurrean, Nafarroako Euskararen Legearen berrargitalpena zein Eusko Jaurlaritzak abiatutako Euskara21 egitasmoa kasu, EHEk bere haserrea adierazi eta Euskal Herri euskaldunerantz metatu beharreko indarren beharra azaldu nahi du.

Pasa zen apirilaren 24an, ostegunarekin, Nafarroa Garaiko Euskararen Legea aldatzeko eztabaida hasi zuten foru parlamentuan. 1986tik ukitu gabe izandako legea erreformatzera etorri ziren honela. Ezbaian zegoena, 22 urtez indarrean egondako eremuen banaketa izan zen.

Hartutako erabakiekin, euskara hirutan zatitzen duen politikarekin jarraituz, eremu mistora bost herri gehiago batzea ebatzi zuten. Bozka ematean, PSN, NEB eta NaBai izan ziren honen aldeko bozka eman zutenak.

EHEtik gogor salatu nahi ditugu euskararen zatiketa eta bazterketa aurrera daroaten politika eta interesak. Zentzu horretan, euskara bigarren postuan mantentzearen alde egiten dutenen jarrera gaitzesten dugu. Oker dabiltza, euskararen lurraldea eta euskara bera bakarra izanik, honen banaketa eragin eta eremuka eskubide batzuk onartu eta beste batzuk deusezten dituztenak; horiek ez dute gure hizkuntza nazionalaren alde egiteko inolako asmorik azaltzen, are eta gehiago, neurri murriztaileak eta sakabanatzaileak bultzatzen dituztenei men egin eta beraien aurrean makurtzen dira, euskararen etorkizuna zalantzan jarriz.

“Vascuencearen Legea”ren berrargitalpenaren aurrean gaude. Euskara menpeko hizkuntza izatea bideratzen duten neurrien aurrean gaude (Nafarroako Euskararen Legea edota atzokoan Eusko Jaurlaritzak abiatutako Euskara 21 ekimena, kasu). Egun ez dago euskararen normalizazioa lortzeari begira aurrera eramaten den politikarik.

Honen aurrean, hizkuntza politika eraginkor eta emankorrak behar ditugula adierazi nahi dugu. Lege berri bat behar dugu, euskarari estatus berri bat eman eta bere ofizialtasuna aitortuko duena, Euskal Herriko lurralde osoan.

Gaur gaurkoz, euskaldunok, ez dugu gure hizkuntzaren etorkizuna erabakitzeko eskubiderik Euskal Herrian; hau da, euskaldunok ez gara euskarak behar duen aldaketa libreki eta inongo eskusartzerik gabe erabakitzearen jabe. Burujabetza linguistikoa behar dugu euskaldunok, ezin gara espainiar eta frantziar legedi eta erabakien, zein botere autonomikoen aldetik datozen neurrien menpe egon, modu honetan gure herriak eta hizkuntzak ez baitute etorkizunik, modu honetan euskaldunok gure herrian bigarren mailako herritarrak izaten jarraituko baitugu.

Euskarak erroko aldaketa behar duela esaten dugu, Euskal Herri osorako lege babes propioa izanik aldaketarako oinarrizko pausua izango dena. Baina EHEk esan, eta aldaketa horren aldeko lana eta borroka egin nahi du Euskal Herriko ehunka herritan. Euskarak behar duen aldaketaren alde lan eginez, auzoz auzo, herriz herri. Administrazioen ahaleginak beste norabide batean begiratzen badute ere, Euskal Herri euskalduna eraikitzen jarraituko dugu, euskaldunon hizkuntza eskubideen alde, burujabetza linguistikoaren alde, auzolanean.

Urratsez urrats, Euskal Herri euskalduna eraikiko dugu!

ukberri.net

Argazkian, "Getxon ere eskolak euskaldundu behar du" lelopean hainbat lagun elkartu ziren udaletxe aurrean, osoko bilkura hasi baino ordu erdi lehenago.

Imanol Landa Getxoko alkateak Udal Gobernuarekiko keinutzat hartu ei zuen, apirilaren 24ko osoko bilkuran, Bizarra Lepoan euskara elkarteak 430 lagun eta elkarteen babesarekin aurkeztutako adierazpena. Getxoko Alderdi Popularrak aurkeztutako A ereduaren aldeko mozioak akuilatuta, "egungo irakaskuntza ereduak gainditu eta euskaldunduko duen eskola sistema, hots, hizkuntza eredu bakarra eta euskalduna" aldarrikatu zuten euskaltzaleek. Landak, baina, irakaskuntza ereduen politika "krisian" dagoela eta "birplanteatu" behar dela aitortu arren, ez zuen zalantz izpirik izan B eta D ereduak sustatzeko "1+1=bi" kanpaina sutsuki defendatu eta, zehazki, B eredua "etorkinentzako eredu egokia" dela adierazteko. Eusko Abertzale Ekintzak ere oneritzia eman zion Bizarra Lepoanek galdera eta eskaeren txandan irakurritako idatziari. Bitartean, PP eta PSE-EEren botoak nahikoak izan ziren "A ereduaren defentsarako" mozioa onartzeko. Hori arrakasta izanda ere, maila sinbolikoan baino ez du eraginik izango erabakiak.

Getxoko PPk aurkeztutako mozioaren bitartez egin zuen salto Gasteiztik Negurira irakaskuntza ereduen gaineko eztabaidak. Hizkuntza Aukeratzeko Askatasunaren Aldeko Ekimenarekin bat eginez (ez zuten hitzik hartu), "hainbat familia getxoztarren ezinegonak" bultzatuta planteatu zuten ereduen aldeko "aukera berdintasuna" eta "bata edo bestea aukeratzeko askatasuna bermatzeko" eskaera popularren. Eurek esandakoaren arabera, udalerriko 800 familia daude aipatu kolektiboan. Luis Almansa PSE-EEko bozeramailea, ordea, urrunago joan zen: "hirukoaren erradikalizatze bidean" kokatu zituen Eusko Jaurlaritzaren Curriculuma eta Getxoko Udalak bultzatutako B eta D ereduak sustatzeko "1+1=bi" kanpaina. Are gehiago, A eredua "desagertarazi" nahi izatea egotzi zien EAJ, EA eta Ezker Batuari Almansak. Ondoren argituko zion Koldo Iturbe Euskara zinegotzi jelkideak erdaraz ikasteko "inolako arazorik ez" dagoela Getxon. "Inguruko udalerrietatik gurea da A ereduko eskaintzarik handiena duena, EAEko bataz bestekoaren gainetik ere badago", gaineratu zuen udal gobernuko ordezkariak.

Almansaren "beldurra"

Iñaki Urkiza EBko tokiko zinegotzi bakarra izan zen irakaskuntza ereduen sistemari aurka egin zion lehena, baina ez popularrek argudiatutakoarengatik. Ereduak "agortuta" daudela adierazi zuen berak: "ikasketak bukatutakoan neska-mutilek euskaraz zein erdaraz jakitea zen helburua eta hori ez da bete. Beste eredu bat behar dugu, oinartezina baita ikasle bakar bat ere eskararik ez jakitea. Ikasketak bi hizkuntzak menperatzen amaitu ditzatela eta ondoren erabakiko dute zein erabili nahi duten", azaldu zuen alderdi federalistako kideak. Bitartean, "erradikalizazioarekin" tematuta zebilen Almansa. Udalak diruz "nahiko" laguntzen duen elkarte batek helarazitako gutuna "beldurra" eragin ziola ere adierazi zuen totiko PSE-EEko buruak. Dirudienez, Bizarra Lepoani buruz ari zen. Hitzok Iturbe sumintzea lortu zuten. A ereduaren gainean aurretik esandakotik oso urrun, egungo irakaskuntza sistemak neska-mutilak euskaldundu daitezela ez duela bermatzen aitortu zuen Euskara zinegotziak.