Getxo udalerrrian azken 10 urteotan euskarak arlo formaletan aurrera egin du, euskalgintzan, herrigintzan, irakaskuntzan eta abarretan jardun duten ehunaka pertsonen lanari esker. Tokiko administrazioak ere hutsaren hurrengotik abiatu eta euskaldunekin duen zor historikoaren zati bat estaltzera etorri da: euskara zerbitzua, euskara planak, ekimen solteak eta diru-laguntzak. 2008ko abenduan prentsari aurkeztutako II Plan Nagusiak zer ekarriko duen ikusteke dago. Baina, egungo dinamikarekin ezin da eraiki Euskal Herri euskalduna ahalbidetzeko estrategikoak diren Getxo eta Bilbo Handi euskaldunak.

Getxon ere, eskolak euskaldundu behar du

Igeritoki bat ezin da bete isurbidea irekita uzten bada. Etorkin berriak zein zaharrak euskalduntzeko komeriak; gure gazte euskaldunen artean espainola gero eta hedatuago; eta belaunaldi berrien euskalduntzea bermatzen saiatuko den eskola ereduari betoa jarri diote EAJk eta PSE-EEk. Hemen, Landa alkateak, eredu euskaldun bakarra baino, etorkinen seme-alabak B eredu batera bidaltzea hobetsi du Udalbatzan. Bitartean, haur hezkuntzan %48k euskararen jabetza bermatzen ez duten ereduetan ikasten du.

“Elebitasunaren” diskurtsoaren pean

Bestalde, merkataritzan, borondate hutsezko neurriak baino ezin ditu hartu Udalak, Iturbe zinegotziak onartu zuenez Eusko Jaurlaritzako dekretua “hemen ia ez da igarriko” eta. Badaezpada, 600.000 euroko Valora proiektuaren ikastaroak espainolez ematen dituzte. Baina hori ez da salbuespena: iaz emakumeentzako 17 ikastaroetatik bakarra egin zen euskaraz; gazte ikastaroetan, euskara inoiz ez da %25etik igaro; Haur Zineman %33 baino gutxiago; Getxolandian umeekin lan egiten dutenei ez zaie euskaraz jakitea eskatu... Gainera, emandako hitzak ere jan egin ditu EAJk. 2002ko planean kaleak euskaraz jartzea agindu zuen, EA, ezker abertzalea eta PPren babesarekin. Hiru kale berri euskaraz jarrita, Iturbek dagoeneko Udalbatzan esan du ez dutela hizkuntz paisaia euskaldunduko. Hots, “elebitasuna” aitzakia dela ez dago Getxo euskaldunerantz pausuak emateko borondaterik eta hizkuntza inposatua garaile ateratzen da.

Honek badu konponbidea

Esandakoak esanda, hizkuntza politika zuzentzea badago:
- Erakunde ordenamendua aldatuz udal jardueran euskarak zeharkako presentzia eta kudeaketa izateko.
- Benetako euskara batzordea sortuz, non, egungo bazterkeria alde batera utzita, euskalgintzako eragile guztiek eta ordezkari politikoek zein jendarte mailakoek, era parte hartzailean, Ordenantza eta Euskara Plan egokiak diseinatu eta horietatik eratortzen diren aurrekontuen jarraipena egingo duten.
- Euskararen Ordenantzak eratu, tokiko euskaldunoi tokiko berme legala emateko, eta hizkuntza eskubideak errespetarazteko. II EBPNk ez ditu aintzat hartzen.
- Euskararen politika aktiboetarako aurrekontuaren %2 bideratuz.

Hautua egiteko garaia

Baina, ez gaitezen erakundeengan itsutu. Bertako euskaldunok eta komunitate euskalduna lo jarraitzen badugu nekez lortuko dugu funtsezko aurrerapausurik. Garaia da konturatzeko hemen bizi dugun hizkuntza gatazkan senide, lagun, ezagun, bezero eta abarrekin ditugun harremanetan edota gure aisialdirako baliabideetan espainola dela gutxika-gutxika gure euskalduntasuna txikitu eta espainol bihurtzen gaituena. Orain dela 809 urteko okupazioarekin hasitako asimilazio prozesua indartu ala gelditzea bakoitzaren eta, batez ere, komunitate euskaldunaren esku dago. Hartu erabakia: izan euskaldun, jokatu euskaldun gisa. Horretarako gainera, aitzakia ederra duzu ostiral honetan, Korrikarekin batera ttipi ttapa jarduteko eta hortik aurrera euskara ulertzen duen edonorekin euskaraz moldatzeko. Euskara ikasi, erabili eta defendatu!

UKberri.net webgunetik hartua:

Adar jotzeaz eta gutaz trufatzeaz aspertuta gaude euskaldunok. Horregatik gaur, asteazkena, hilak 17, "Eskolak euskaldundu! EAJ eta EA: adar jotzerik ez!" esango dugu Algortako Telletxe plazan, arratsaldeko 19:30ean. Herritar guztiak bertara joatera, zein eguerdiko 12etan Areetan, Leioan eta Sopelan deitutako elkarretaratzeetan parte hartzera deitzen ditugu, Eskolak Euskaldundu Herri Ekimenak iruzurraren legeari ateak ixteko deitu duen mobilizazio egunarekin bat eginez. Izan ere, Tontxu Camposek zuzentzen duen Hezkuntza Sailak hizkuntza ereduen politika gainditzeko proposamena aurkeztu du Gasteizko Legebiltzarrean onartu dadin. 26 urtetan indarrean egon den legedia aldatu eta berria onartu asmo du Hezkuntza Sailak. Urtetan herritarrok, irakasleok, ikasleok eta langileok hizkuntza ereduen gaindipena eskatu dugu ikasle guztiak euskalduntzeko. Zoritxarrez, lege proiektu berri honek ez ditu gure eskariak asetzen eta ikasle belaunaldi berri oso bat euskara ez ezagutzera kondenatuko dute, herritarron hitzaren gainetik ikasleen eskubideak zapalduz. Zorionez, gure antzeko irakurketa egin dute hezkuntza zein euskalgintzako sektore zabalek eta sindikatu abertzale guztiek.

Lege proiektuaren helburua EAEko ikasle guztiak euskalduntzea omen da, baina, proposatutako neurriekin eta falta direnekin ezinezkoa izango da.

Nola euskaldundu ikasle guztiak B ereduaren azpitik dagoen lege batekin, jakinda eredu honetan hiru ikasletik bakarra euskalduntzen dela?

Edo, nola euskaldundu ikasleak irakasle erdaldunekin? Kontratazio berrietarako perfilik zehaztu gabe; irakasle erdaldunak euskalduntzeko Irale programa berritu gabe; irakasle eskoletan erdal adarra mantenduz?

Ikasleek zein hizkuntza gaitasun lortu behar dute? Hasiera batean B2 mailaz hitz egiten zen (EGA baino askoz baxuagoa), orain hori ere ez, helburuak argi finkatzen ez dituen legea da aurkeztutakoa.

Zoritxarrez, lege proiektua onartzen bada, lehenengo ebaluazio orokorra egin bitartean 15 urte pasako dira (4 urte indarrean jartzeko eta beste 11 lehen belaunaldia ebaluatzeko), ondoren aldaketak egin nahi badituzte beste mende laurden pasa daiteke. Legea gainera 6 urtetik behera dituzten ikasleei soilik aplikatuko zaie hasieran, hortik gorakoak dauden eredutan mantenduz. Datu hauek eskutan, argi dago euskalduntze prozesua moteldu eta ezinezko egiten lagunduko duela lege honek.

Mobilizazioak Uribe Kosta eta Erandion:

Leioa eta Erandioko campusa:
- Lanuztea eta elkarretaratzea Bilboko Arriaga plazan, Eusko Alkartasunaren egoitzaren aurrean, 12:00etan.

Leioa eta Itzubaltzeta / Romoko Romo-Artaza institutua:
- Lanuztea eta elkarretaratzea Areetako Adiskidetasun kalean, Eusko Alkartasunaren egoitzaren aurrean, 12:00etan.

Getxoko Aixerrota institutua:
- Lanuztea eta elkarretaratzea Areetako Adiskidetasun kalean, Eusko Alkartasunaren egoitzaren aurrean, 12:00etan.

Erandioko Ategorri-Tartanga institutua:
- Lanuztea eta elkarretaratzea Areetako Adiskidetasun kalean, Eusko Alkartasunaren egoitzaren aurrean, 12:00etan.

Leioako Askartza institutua:
- Lanuztea eta elkarretaratzea ikastetxean bertan, 12:00etan.

Sopelako Ander Deuna ikastola:
- Lanuztea eta elkarretaratzea ikastetxean bertan, 12:00etan.

Algorta:
- Elkarretaratzea Telletxe plazan, 19:30ean.

Abenduaren 13an, larunbata, euskalgintzaren nazio elkargunea den Kontseiluak Euskaraz Bai nazio ekimena eta ikuskizuna egingo du Barakaldoko BECen arratsaldeko 6etan. Ekitaldi hori Bai Euskarari ekimenak Euskal Herriko 5 futbol zelai handienak euskararen alde bete eta 10 urteetara dator. Gogoratu dezagun 1998ko ekitaldi hark hainbat udalerritan normalizazio planak egitea, Bai euskarari ziurtagiriari milaka enpresa eta eragile atxikitzea, euskararen telefonoa sortzea, Behatokia eratzea edota euskararen aldeko Akordio Sozio Politikoa sinatzea ahalbidetu zituela.

Gainera, Euskaraz Bai ekimen berriarekin Kontseiluaren 10. urteurrena ospatu eta euskararen normalizazioan pauso bat harago, jauzia, emateko asmoa dago. Izan ere, "Bai Euskarari" esatetik "Euskaraz Bai" egitera bultzatu nahi du euskalgintzak normalizazioaren fase berrian. Baina ikuskizuna eta inflexio puntu hori galtzerik ez baduzu doako sarrera izatea beharrezkoa duzu. Kontuan hartu milaka lagun gelditu zirela futbol zelaietatik at orain dela hamar urte.

• Sarrera oraindik ez baduzu eskatu, mezu bat bidaltzea besterik ez duzu egin behar izango sarrera erreserbatzeko. Idatzi, mesedez, guehe@euskalerria.org helbidera honako hau jarriz: zure izen-abizenak, zenbat sarrera nahi duzun eta e-posta maiz erabiltzen ez baduzu zure telefono zenbakia. Kontseilutik sarrerak heldu bezain laster zurekin jarriko gara harremanetan.

• Bestalde, nahiago baduzu, eskualdean eta nazioan hainbat lekutan dago izena emateko aukera:

• Astrabuduan: Egoki taberna: Etxegorri 6, eta Primera Linea taberna: Trabudu 2. Telefonoa: 944 671 418.
• Erandion (Altzaga): Hegoalde taberna: San Inazio, 3 eta La Plaza taberna: San Jeronimo, 14. Telefonoa: 944 670 848.
• Berbots Erandion Euskaraz elkartea: Telefonoa: 630 404 171. Posta elektronikoa: berbotserandio@telepolis.com

• Itzubaltzeta / Romon: Branka taberna: Ezekiel Agirre 28.

• Algortan: UKBERRI.NET: Karitatea 1, sotoa, 9. bulegoa. Telefonoa: 944 910 476. Posta elektronikoa: idazkaritza@ukberri.net , San Nikolas ikastola: Areneazpi 15. Telefonoa: 944 305 478. Posta elektronikoa: snikolas@ikastola.net , Getxo udalerriko EHE: guehe@euskalerria.org

• www.nierebanoa.com eta 902 820 240 telefonoa.

Nafarroako ezker abertzaleak adierazi du Nafarroako Euskara Batzordeak (NEB)  Vascuencearen legearen aldaketarako aurkeztutako neurriek ez dutela balioko euskararen biziraupenerako ez bere normalkuntzarako. Horrekin batera UPN, CDN eta PSN alderdiek eurkararekiko duten jarrera baztertzialea salatu du. Azkenik, larunbateko manifestaldiarekin bat egin du.

Nafarroako ezker abertzalearen oharra:

Azkeneko hilabeteetan euskara eztabaidagai izan da Nafarroako politikan. Nafarroako Legebiltzarrean NEBak Vascuencearen legearen aldaketa eskas batetarako aurkeztutako emendakina dela, Nafar gobernuaren politika suntsitzailea dela edo berriki hainbat euskaltzalek argitara eman duten ofizialtasunaren aldeko manifestua dela. Horren aurrean gaiaren inguruan ezker abertzalearen hausnarketa zabaldu nahiko genuke:

1. NEBak Vascuencearen legearen aldaketarako aurkeztutako neurriak, dudarik gabe, Galar, Aranguren, Noain eta Beriaineko haurrek duten euskaraz ikasteko eskubidea bermatuko luke, ez dugu ukatzen. Hala ere, neurria ezin dugu eskubide indibidualen ikuspegitik soilik aztertu eta argi utzi nahi dugu horrelako neurriak ez direla nahikoak ez euskararen biziraupenerako ez bere normalkuntzarako. Errotiko aldaketarik ezean, euskararen berreskurapena ez dela posible izanen.

Horrelako jarrera posibilistekin beste 20 urte barru euskararen egoera zein izanen den galdetu beharko genioke geure buruari. Eta erantzuna benetan kezkagarria da: euskarak kasurik onenean egun zonalde mistoan duen egoera larriarekin jarraituko lukeelako. UNESCOk argi adierazi du; hurrengo 50 urteetan munduan dauden estaturik gabeko 5000-6000 hizkuntzen %90ak galduko dira, hamabostero desagertzen da hizkuntza bat eta desagertzeko arriskuan dauden hizkuntza horien artean euskara aurkitzen da. Argi dago, egoera honetan euskarak aurrera eginen duela esaten dutenak idealista samarrak dira.

2. Ezagutu dugu azken 22 urteotan, PSNk Vascuencearen legea onartu zuenetik, lege onen emaitzak zeintzuk izan diren; euskara, LINGUA NAVARRORUM, egoera gutxituan eta bere biziraupena kolokan. Nafarroako Gobernuak, azken urteetan UPN buruan dela, ez du inoiz euskara berreskuratzeko politikarik gauzatu; are gehiago esango genuke, euskararen aurkako hizkuntza-politika bereziki aktiboa eta gordina burutu du eta kasu askotan PSN eta CDNren laguntza izan du. Horren adibide argia dugu azken epe honetan, euskararentzako aurrekontuen partida murriztu eta euskarazko komunikabideei diru-laguntzak izoztu izana lehenik eta orain diru-laguntza eskasak emateko planteamendua. Horiek horrela gogor salatu nahi dugu, UPN, CDN eta PSNren jarrera euskararekiko.

3. Euskara irabazpidean jartzeko, hizkuntza politika berria beharrezkoa da Euskal Herrian, eta beraz Nafarroan ere bai. Euskarari, Nafarron berezko hizkuntzari, lehentasuna emango dion HIZKUNTZA POLITIKA BERRIA: berreskuratzailea, nazionala eta burujabea. Ezker abertzaleak proposamen zehatza egina du, baina egungo egoeratik ezinezkoa da hori garatzea; inposizioan eta zatiketan oinarritutako Foru Hobekuntzak euskara zokoratu eta desagertu dadin oinarriak ezartzen dituelako. Horregatik, euskara Nafarroan ofiziala izan dadin, erabakitzeko eskubidean oinarritutako aldaketa politikoa beharrezkoa da, eta norabide horretan jarraituko dugu lanean, herritar eleanitzez osatutako Euskal Herri euskaldunerantz. Euskarak behar duen euskal estatuaren alde, munduan arazorik ez daukaten 200 hizkuntzak, dauden berrehun estatu-nazio horietan daudenak direlako.

4. Horregatik guztiagatik, ofizialtasunaren alde hainbat euskaltzalek larunbaterako deituriko manifestaldiarekin bat egiten dugu, eta dei egiten diogu euskaltzale orori, nafar orori, euskal herritar orori larunbatean Iruñeko karrikak ofizialtasunaren aldarrikapenarekin betetzera.