FiloBlogia

Aspalditxotik genekien Pierre Urte lapurtarraren Grammaire cantabrique eta Dictionarium Latino-cantabricum lanak Sotheby's enkante-etxe britaniarrak enkantean aterako zituela.

Gaur Diario Vasco egunkariak jakinarazi du erosle pribatu batek hartu omen dituela bi lanak, 56.450 libra esterlina (72.000 bat euro) ordainduta. Zabaldu.com-en ere albistearen berri eman dute.

Susmo sendoa izan genuen martxoan, Arriola notario eta liburuzale bilbotarrak enkante-etxe berean Urteren Testamentu Zaharreko zati batzuen itzulpena erosi zuelarik (eskuizkribu hau 1894ean argitaratu zen). Orduan jakin genuen Shirburn gazteluan gordetzen ziren Macclesfield familiako liburutegi osoa enkantean jarri zutela. Eta, jakina, bagenekien liburutegi horretan Urteren gainerako lanak zeudela, gramatika eta hiztegia; beraz, lehenago edo geroago "eroriko" ziren.

Urteren gramatika eta hiztegia abuztuan jarri ziren enkantean. Hala ere, estrategia egokiagoa iruditu zitzaigun gaia gehiegi ez zabaltzea (eta ez guk erosteko asmorik genuelako, noski), espekulatzaileen belarrietara iristeko aukerak murriztu nahian. Tamalez, badirudi gure estrategiak ez duela askorako balio izan eta esku pribatu horiek, Arriolarenak berarenak edo, hark bezala, ikertzaileei bere liburutegia irekita duen beste batenak ez badira, euskalariok jai daukagu.

Ez dakit ziur oraingoan Eukal Herriko erakundeek enkantean parte hartu duten, baina pena handia da halako altxorrak liburutegi eta artxibo publikoetan, denon eskura, ez egotea.

Bi lan hauei buruz gehiago jakin nahi duenarentzat, hona bibliografia hautatu bat:

• Urteren gramatikari buruzko bibliografia:

• Bilbao, Gidor, 2008. “Claude Maugerren eskuliburua Urteren eredu”, in X. Artiagoitia & J. A. Lakarra (arg.), Gramatika Jaietan. Patxi Goenagaren omenez. (ASJUren gehigarriak, 51). Bilbo: UPV/EHU & Gipuzkoako Foru Aldundia, 129-152.
• Clark, A. & Julien Vinson, 1893-1894. “Vocabulaires basques de Pierre d'Urte”. Revue de Linguistique et de Philologie Comparée (RLPhC) 26.312-332; 327.328-348. 
• Gómez, Ricardo, 2008. “Euskal gramatikagintza zaharraren historia laburra: XVII-XVIII. mendeak”, in X. Artiagoitia & J. A. Lakarra (arg.), Gramatika Jaietan. Patxi Goenagaren omenez. (ASJUren gehigarriak, 51). Bilbo: UPV/EHU & Gipuzkoako Foru Aldundia, 329-349. Interneten eskuragarria: <http://artxiker.ccsd.cnrs.fr/artxibo-00325013/eu/>.
• Lakarra, Joseba A., 1994. “Euskal hiztegigintzaren historiarako: II. Gogoetak Urteren hiztegigintzaz”. Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo (ASJU) 28:3.871-884.
• Lakarra, Joseba A., 1994. “Euskal hiztegigintzaren historiarako: III. Urteren Gramatikako hiztegia”. ASJU 28:3.885-914.
• Oyharçabal, Beñat, 1989. “Les travaux de grammaire basque avant Larramendi (1729)”. ASJU 23:1.59-73.
• Webster, Wentworth, 1893. “Manuscritos labortanos de Pedro de Urte”. Boletín de la Real Academia de la Historia 22.541-544. Berrargit. elektr. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes: <http://www.cervantesvirtual.com/FichaObra.html?Ref=19342>.
• Webster, Wentworth (arg.), 1900. Grammaire Cantabrique Basque faite par Pierre d’Urte. Bagnères-de-Bigorre: D. Barot.

• Urteren hiztegiari buruzko bibliografia:

• Lakarra, Joseba A., 1994. “Euskal hiztegigintzaren historiarako: II. Gogoetak Urteren hiztegigintzaz”. ASJU 28:3.871-884.
• Lakarra, Joseba A., 1999. “Lexiko berrikuntza euskal hiztegi zaharretan: zenbait ikergai”. Uztaro 19.3-40.
  
• Lakarra, Joseba A., 2001. “Práctica lexicográfica y teoría lingüística en el País Vasco (siglos XVII-XVIII)”, in M. Maquieira, M. D. Martínez Gavilán & M. Villayandre (arg.), Actas del II Congreso de la Sociedad Española de Historiografía Lingüística. León, 2-5 de marzo de 1999. Madril: Arco/Libros, 603-621.
• Sarasola, Ibon, 2008. “Iparraldeko hiztegigintza Larramendiren paradigmaren garaian”, in X. Artiagoitia & J. A. Lakarra (arg.), Gramatika Jaietan. Patxi Goenagaren omenez. (ASJUren gehigarriak, 51). Bilbo: UPV/EHU & Gipuzkoako Foru Aldundia, 769-784.
• Urkizu, Patri, 1989. Pierre d'Urteren hiztegia. Donostia: Deustuko Unibertsitatea-EUTG.

• Eta, oro har, Urteren eskuizkribuez (Sotheby's-eko deskribapena ere oso gomendagarria da):

• Thomas, Ilewelyn, 1894. The Earliest Translation of the Old Testament into the Basque Language (a fragment) by Pierre d'Urte of St. Jean de Luz circa 1700. (Anecdota Oxoniensia. Mediaeval and Modern Series, X). Oxford: Clarendom. Interneten eskuragarria: <http://www.archive.org/details/earliesttranslat00urteuoft>.
  
• Vinson, Julien, 1893. “Les manuscrits basques de Pierre d'Urte, de Saint-Jean-de-Luz (Vers 1700)”. RLPhC 26.255-269.
• Vinson, Julien, 1897. “Notes de bibliographie basque: Pierre d'Urte, de Saint-Jean-de-Luz”. RLPhC 30.221-229.
• Webster, Wentworth, 1893. “Manuscritos labortanos de Pedro de Urte”. Boletín de la Real Academia de la Historia 22.541-544. Berrargit. elektr. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes: <http://www.cervantesvirtual.com/FichaObra.html?Ref=19342>.