FiloBlogia

Ricardo Gómezen bloga

Mezua: Doktorego tesia euskaraz idaztea onuragarri ote?

2007-01-26

19:07:23, Atalak: Euskara, Unibertsitatea/Irakaskuntza

Doktorego tesia euskaraz idaztea onuragarri ote?

Mezu hau Ekaitz Santaziliaren blogeko beste mezu bati erantzuteko asmoz hasi nintzen idazten. Baina luzatu eta luzatu zitzaidan eta, azkenean, hona ekartzea erabaki dut.

Ekaitzen mezuak asteartean El País-en, Euskal Herriko edizioan, atera zen artikulu batez dihardu: "Doctores por debajo de la cuota". Bertan adierazten da EHUn defendatzen diren tesietatik %5,98 bakarrik idatzi direla euskaraz eta aztertzen da egoera horren arrazoiak zein izan daitezkeen.

Nik ere uste dut zoritxarrez oraindik doktorego-tesi bat euskaraz idatzi eta defendatzeak militantzia puntu bat baduela. Batzuentzat, agian, tesia euskaraz idazteak ez dakar berebiziko zailtasunik, eta are erdara batean baino errazagoa ere suerta dakieke. Halaber, euskarazko tesiak beharrezkoak dira, oraindik ere guztiz sortu eta finkatu gabe dagoen euskarazko terminologian ezinbesteko urrats batzuk emateko.

Nolanahi ere, argi dago euskaraz idatzitako tesi batek askoz zabalkundea murritzagoa izango duela. Are gehiago, kasu askotan tesiaren gaiak interes handiagoa erakar lezake eremu euskaldunetik kanpo, baita Euskal Herritik kanpo ere; hortaz, egileak azkenean bere lana behar bezala ezagutarazi nahi badu, eta horrek izan beharko luke doktorego tesi baten helburu garrantzitsua, nahitaez itzulpenera jo beharko du.

Epaimahaia osatzeko zailtasunari dagokionez, nire ustez hor bi arazo (gutxienez) sartzen dira:

Batetik, ez da nahitaezkoa epaimahaiko guztiak euskaldunak izatea, aurkezpen egunean itzultzaileei ordaintzeko dirulaguntzak daudelako (hau El País-eko artikuluan ere aipatzen zen). Beraz, ez nago ados Kepa Sarasolak artikuluan eskatzen duen malgutasunarekin: ez dut uste euskaraz defendatzen diren tesien kasuan epaimahaiak osatzeko baldintzak inondik ere arindu beharko liratekeenik; izan ere, horrela jokatzeak erraz ekar lezake euskarazko tesiak "bigarren mailakotzat"-edo jotzea.

Baina, beste alde batetik, epaimahaikide erdaldunik egonez gero, aski (??) da tesiaren erdarazko laburpen bat prestatzea (laburpena itzultzeko dirulaguntza ere badago); hala ere, oraingo arautegiak ez du zehazten nolako laburpena izan behar duen, gutxieneko zein informazio sartu behar duen, ezta zein luzera izan behar duen ere. Hau dela-eta, tesi osoa itzuli ez bada, epaimahaikide erdaldunek tesiaren ezagutza partziala izaten dute eta, beraz, haien epaia ere nolabait baldintzaturik dago.

Nire ustez, EHUk benetan euskarazko tesiak sustatu nahi baditu, oraingo laguntzak ez dira nahikoak. Defentsa egunean, behar izanez gero, tesigileak berak itzultzaileak kontratatu eta ordaindu behar ditu, eta gero Euskara Errektoreordetzari dirulaguntza eskatu. Uste dut askoz errazago eta eraginkorragoa izango litzatekeela zuzenean Errektoreordetzak berak itzultzaile zerbitzua eskainiko balu.

Esan bezala, tesiaren erdarazko laburpena prestatzeko dirulaguntza ere badago. Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez eta, nire tesiaren kasuan, neuk idatzi nuen epaimahaikide erdaldunei aurkeztu behar nien laburpena.

Iturriak:

Zabaldu•

Bildu•

Twitter• Permalink-a • 27 erantzun

Erantzunak, Pingback-ak:

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Ricardok, euskal philologo Ricardo Gómez-ek amaitu du honela:

Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez eta, nire tesiaren kasuan, neuk idatzi nuen epaimahaikide erdaldunei aurkeztu behar nien laburpena.

Berez, harrigarri eta harritzeko da ez fidatzea itzultzaileekin (itzulpenarekin). Horrek zeozer agertzen du, zeozer egiazko, antza.

Behintzat Ricardorentzat eta hortan nik "ulertzen dut" hori zalantzea eta dudea hon Ricardo edo beste edozein sarturik dagoena an euskararen mundua.

Ze, berez, esana dudan lez, ez da normala izatea mesfidantzak buruz itzultzailea edo nola berak dioen pluralean itzultzaileak. Niretzat problemea ez dago an itzultzailea baizik an gaurko itzulgintza, ez dateke arazo eta areago problema personala baizik apersonala. Nahiz-eta Ricardok salatu eta gaztigatu du itzultzaileak, nire ustez, hobe salatu eta gaztigatu balu itzulgintza, itzulgintzea. Zeren problema horrek ez du dimensione personal plurala baizik du apersonala' datorrena konsekuentziaz konzeptionea bat, konzeptione erratu eta nefasto bat buruz zer da eta zer behar lukeen izan euskara.

2007-01-27 @ 01:07

Bidaltzailea: David Moya [Bisitaria]

Baina, Ricardo, nola esan dezakezu ez zarela fidatzen? Itzulpengintza & Interpretaritza zure fakultatean irakasten/ikasten da.

2007-01-27 @ 11:45

Bidaltzailea: Ekaitz Santazilia [Kidea] · http://www.blogari.net/euskofilia

Aupa!

Ricardok ez du nire ustez, itzultzaileen profesionaltasun eta ezagupen maila zalantzan jartzen. Kontua da zeinahi itzultzailek bikain menpera ditzakeela hizkuntzak, baina tesi bat itzultzeko, hizkuntzez gain dagokien terminologia zehatza eta edukia ere ezagutu behar dira. Nik beti uste izan dut egilea bera dela bere lanaren itzultzaile egokiena, baldin eta hizkuntza ongi menperatzen badu (eta Ricardo gaztelaniaz gehiegitan entzun ez badut ere, uste dut hizkuntza hau ongi menperatzen duela). Itzultzaileen lana ezinbestekoa alor askotan, batez ere egileak berak itzulpenak egiteko aski ezagupen edo astirik ez duenean.

2007-01-27 @ 16:27

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Ekaitzek ondo adierazi eta zehaztu du nik esan nahi nuena.

Doktorego tesi bat oso lan berezia da eta, Ekaitzek dioenez, ez da aski iturri-hizkuntza eta helburu-hizkuntza ederki menperatzea; terminologiaz eta edukiaz ere ondo jabetuta egon behar da eta itzultzaile bati ezin zaio eskatu jakintza-alor guztietan jantzita egotea.

2007-01-27 @ 16:41

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Nire ustez eta konventzimendu osoz diot ze da atxakia bat dioena hak Ricardo Gómez philologoa, esango nuke ere behar du izan derrigorrez atxakia bat, ezin du izan bestela.

Ze izkiriatu du Ricardok:

Doktorego tesi bat oso lan berezia da eta, Ekaitzek dioenez, ez da aski iturri-hizkuntza eta helburu-hizkuntza ederki menperatzea; terminologiaz eta edukiaz ere ondo jabetuta egon behar da eta itzultzaile bati ezin zaio eskatu jakintza-alor guztietan jantzita egotea.

Hor dioena, Ricardok, da' ezen doktoratu thesis batean [behintzat an doktoratu thesiak, antza] itzulpena impossiblea da ze -eta berbak dira bereak- "itzultzaile bati ezin zaio eskatu jakintza-alor guztietan jantzita egotea". Zeinak esan nahi du berba eginik generalki ze impossiblea da itzultzea hon doktoratu thesiak, zeinarekin ni ez nago konforme eta gainera ezin izan da ere egon konforme bera Ricardo philologoa.

Nahi nuke aklara dezan, diezagun hau apur bat ze da kontradiktione handi bat esatea hori betetik eta bestetik egotea philologoa lanean non bait dago.

2007-01-28 @ 14:06

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Erramun: libre zara nahi duzuna uste izateko eta nahi duzunaz konbentzimendu osoa izateko. Ez dizut nik ilusio hori kenduko. Sinestea librea da.

Baina gauza bat da nik zer idatzi dudan eta oso besterik zuk horretatik atera ditzakezun uste, konbentzimendu eta generalizazioak.

Goiko mezua arretaz irakurri bazenu, konturatuko zinatekeen neuk idatzi nuela neure doktorego tesiaren gaztelaniazko laburpena, euskaratik gaztelaniara itzuliz (argi geratu ez balitz).

Hala ere, jarraitzen baduzu konbentzimendu osoz nik esan dudala doktorego tesiak itzultzea ezinezkoa dela, berriz diot, ez dizut nik ilusioa kenduko.

Hortaz, gauza batean ados nago zurekin: doktorego tesiak itzultzea ez da ezinezkoa. Baina honek ez du esan nahi edonork itzuli ahal duenik (ez doktorego tesi bat, ez bestelako hainbat testu tekniko edo literario ere).

2007-01-28 @ 15:48

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Dudarik ez dago ze bakoitzak uste daroagula uste daroaguna eta gagozela konventziturik gagozenaz, hori holan da, puntu. Parra.

Baina hastea gatik errazenetik eta konforme gagozenetik esango dut ezen guziz bat natorrela zuk izkiriatu duzun paragrapho honekin:

Hortaz, gauza batean ados nago zurekin: doktorego tesiak itzultzea ez da ezinezkoa. Baina honek ez du esan nahi edonork itzuli ahal duenik (ez doktorego tesi bat, ez bestelako hainbat testu tekniko edo literario ere).

Paragrapho horrekin nago konforme %100ean, gainera da esatea hori gauza elemental bat, elementalissimo bat, zein nekez ukatu ahal da, esan nahi bait du dela esatea lez ze neguan egunak dira laburrago ézi neguan (beti ere ipar hemispherioan). Baina pozten naiz hau aitortzeaz ze batzutan behar dira aitortu ere gauzarik basikoenak eta fundamentaleak.

Bestetik, diozu ere Ricardo "mezua arretaz irakurri bazenu, konturatuko zinatekeen neuk idatzi nuela neure doktorego tesiaren gaztelaniazko laburpena", hau hemen diozuna Ricardo ez dakit zertara datorren ze hortaz ari gara ezen zeuk itzuli zenuela. Goragotxuago duzu izkiriatu parrapho berean ere hasieran:

Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez. Beharbada esan nahi zenduan itzulgintza ordez esan itzultzaileak, ez dakit, hori zeuk dakizu edo dakikezu. Baina segurua da ze daukazu zeozeren mesfidantza, antza, zeuk izkiriatu duzunez.

Baina azken finean nik edo zuk personalki eta individualki pensatu ohi daroaguna ez dateke horren importante, baizik importantea dateke ikustea dagoen ala ez motivorik egoteko mesfiantzea kin itzulgintza edo generalean kin itzultzaileak. Hori da egiazki dena importantea.

Eta nik uste dut eta dut konventzimentua baietz ba dagoela motivorik egoteko deskonfiantzaz buruz euskal itzulgintza eta ondorioz euskal itzultzaileak, zu ere ez zagozke urrun apreziatione hortarik, izkiriatu duzunaz ber. Nork ez luke hori pensatuko eta ondorioztatuko ondoren irakurri zure paragrapho hau?:

Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez eta, nire tesiaren kasuan, neuk idatzi nuen epaimahaikide erdaldunei aurkeztu behar nien laburpena.

Esaten bait duzu (edo dukezu bedere) nola ez zara fio itzultzaileekin ondorioz horrexe gatik zeuk itzuli zenduala. Nork ez luke holan interpretatuko hori goiko parraphoa, noiz irakurtzen da arretaz eta attentuki.

Berba batean uste al duzu ze ba dago edo ez dago motivorik egoteko deskonfiantzaz kin itzulgintza euskaraz? Ba dago edo ez dago motivorik? Zein neurritan?

2007-01-28 @ 17:41

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Nik "ez naizela asko fidatzen itzultzaileez" diodanean, ulertu behar dena hauxe da: nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen. Eta arrazoia da bat ere ez dela (eta ez duela zertan izan behar) hizkuntzalaritzaren historiografian aditua. Puntu.

Beste alde batetik, doktorego tesia, demagun, gaztelaniaz idatzi banu eta ingelesera itzuli beharko balitz, berdin-berdin ez nintzateke, oro har, itzultzaileez fidatuko ("oro har" diot, gerta litekeelako itzultzaile bat edo beste hizkuntzalaritzaren historiografian aditua izatea, nork daki?).

Eta, oraindik argi ez badago, "gaztelania" eta "ingelesa" ipini ditudan lekuetan, bakoitzak nahiago dituen hizkuntzak ipin ditzala. Hala ere, berdin-berdin ez nintzateke itzultzaileez fidatuko.

Orain argi dago? Arazoa ez da itzulpengintza orokorrean, ezta euskal itzulpengintza ere.

2007-01-28 @ 17:52

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Galdetzen duzu azkenean Ricardo:

Orain argi dago? Arazoa ez da itzulpengintza orokorrean, ezta euskal itzulpengintza ere.

Ba, bai, argi dago ezen zuretzat -eta orai ari gara buruz zure apreziationea, buruz zeuk izkiriatua- problemarik ez dago itzulpengintzan, ez euskarazkoan eta ezta generalean, ez dagoela itzulpengitzan baina bai dago arazoa itzultzaileak.

Ulertu behar al dut, benetan diotsut Ricardo zintzotasun osoaz, ezen problema dagoela zuretzat -hortaz ari bait gara orai- an itzultzaileak, konkretionean hon itzulpengintzea?

Ulertu behar al dut zarela deskonfiatu bat kin itzultzaileak (ingles edo gaztelania edo beste; eta batez ere kin EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileak) generalki eta nivel apersonalean (nehor ezagutu gabe) non salvatu ahal liratekeen beharbada banaka bakan batzuk soil kasualitatez? Eta hau diotsut seriotasun osoaz. Holan al da, Ricardo?

Al da arazoa edo problemea hon deskonfiantzea? [Txarto interpretatu badut barkatu baina ez da izan fede txarrez]

2007-01-28 @ 18:44

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Egiten dizkidazun galdera guztiei hauxe da erantuna: EZ.

2007-01-28 @ 19:15

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Diozu azken kommentarioan:

Egiten dizkidazun galdera guztiei hauxe da erantuna: EZ.

Eta reikusi eta reirakurri dut berriro izkiriatu dudana nik eta aurkitu dut hiru galdera nik zuri eginak (hiru soil direla zuk diozunn galdera guzi horiek), zein galderak azken finean egiazki ez dira baizik bat bakar bat.

1)
Ulertu behar al dut ezen problema dagoela zuretzat an itzultzaileak, konkretionean hon itzulpengintzea?

2)
Ulertu behar al dut zarela deskonfiatu bat kin itzultzaileak (ingles edo gaztelania edo beste; eta batez ere kin EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileak) generalki eta nivel apersonalean (nehor ezagutu gabe) non salvatu ahal liratekeen beharbada banaka bakan batzuk soil kasualitatez?

3)
Al da arazoa edo problemea hon deskonfiantzea?

Izanik hiru -azken batean soil bat bakarra- galderon erantzuna ez, zein da problemea aipatzen duzuna? Jakin ahal balei. Zeri referitzen zara hemen? [Galderak orai dira bi edo nahi baduzu soil bat bakarra]

Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez eta, nire tesiaren kasuan, neuk idatzi nuen epaimahaikide erdaldunei aurkeztu behar nien laburpena.

Nik ez dakit zelan interpretatu.

2007-01-28 @ 19:46

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Erramun: zurekin beti gertatzen zait gauza bera; boxeoan bezala, azkenean toalla bota behar dut, etsita.

Arratsalde osoan nabil ikasleen lanak zuzentzen eta noiz edo noiz, burua beste zerbaitetan jartzearren, Bloglines-eko harpidetzetara jotzen dut, han dauden mezu berriak irakurtzeko. Eta, halako bakoitzean, zure erantzun batekin topo egiten dut eta neu ere erantzuten saiatzen naiz.

Baina ezin dut arratsaldea eman gauza bera behin eta berriro alferrik errepikatuz, zuk beti ere aldez aurretik ulertu nahi duzuna ulertuko baduzu.

Sentitzen dut, baina 17:52ko nire erantzunean baino zehazkiago ezin dut arazoa azaldu (denok ditugu geure mugak).

Beraz, toalla bota ondoren, beste inork bere burua gai ikusten badu zertaz ari naizen Erramuni nik baino egokiago azaltzeko, biziki eskertuko nioke.

2007-01-28 @ 20:16

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Ba hori, lehen ere galdetu dizudana ezen zeuk esanikoa da

nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen

hori ez zarela fidatzen itzultzaileekin behintzat kin EHUko Euskara Zerbitzukoak. Baina nola erantzun didazun erantzuna zela ezetz ezin izan dut ulertu. Zeuk nahi balezazu edo beste inork explika ahal baleza hobeto ondo legoke.

Ez zaitut ezertan molestatu nahi Ricardo eta zaitut molestatu nik dakidala baina jakizu ze nik ere ba ditudala neure zereginak zeinak ez gaituzte eskusatzen tik izkiriatzen ahal ditugun kontradiktioneak.

2007-01-28 @ 21:28

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Berriro errepikatzen dizut, Erramun. Eta, badaezpada ere, zure iruzkinetatik kanpo uzten duzun zatia letra lodiz markatzen dizut, hortxe dagoelako honen guztiaren gakoa; ez dut uste ulertzen hain zaila denik:

nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen.

2007-01-28 @ 21:46

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Ricardo barkatu eta eskusa nazazu ze textua aldrebestu da eta ez da zuzen publikatu.

Textua, azken texuak holan behar zuen (honen aurrekoak ez du valio):

Ricardo' dakikezun lez ez zaitut nahi modestatu eta esan bezala ez zaituzket molestatu, behintzat nahitara. Hori hasteko.

Orain irakurririk zure azken kommetario hau:

nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen.

gehiago ulertzen dut, non aipatzen duzu laburpena. Baina zure lehenengo hasierako textua zen beste hau:

Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez eta, nire tesiaren kasuan, neuk idatzi nuen epaimahaikide erdaldunei aurkeztu behar nien laburpena.

Irakurririk zure azken mezua "nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen." ondorioztatzen da ze egon zela laburpen bat zeinaz ez zinen fidatzen baina kasu eginez izkiriatu zenduanari lehenengoan "Aitortu behar dut, hala ere, puntu honetan ez naizela asko fidatzen itzultzaileez eta, nire tesiaren kasuan, neuk idatzi nuen epaimahaikide erdaldunei aurkeztu behar nien laburpena." pensatu behar dugu / dukegu zeuk zuzenki egin zenduala itzulpena zeure lanarena tzat epaimahaiki erdaldunak.

Pensatzen duzu edo dukezu ze nabilela aurkitu nahirik katuari zazpigarren hankea edo droga bila baina ez da holan, sinets zadazu mesedez.

Orduan ba egon zen lehenbizian laburpen bat hon zure thesis doktorala egina hak EHUko Euskara Zerbitzua zein itzulpenaz ez zengozen zu akort. Eta orduan, ondorioz hon desakortasun hori, geroago presentatu zenduan zuzenki itzulpena zeuk prestatua.

Uste dut ulertu dudala guzia honekin. Barka eragitea eman behar izana horiek explikationeak oro hemen publikoan baina nago behar izan direla baldin nahi bazen ulertu ondo guzia. Ondo izan zaiteala eta ere naiteala. Ez adiorik nire aldetik.

2007-01-28 @ 23:30

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Ez, Erramun, zuk diozuna ez da ondorioztatzen. Izan ere, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileek ez zuten nire tesiarekin ezertxo ere egin. Ez zen halako itzulpenik izan eta, beraz, ni ez nintzen inorekin desakort izan.

Zuzen-zuzenean neuk egin nuen gaztelaniazko laburpena, besterik ez, EHUko itzultzaileekin kontatu gabe.

2007-01-29 @ 13:54

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Ba bai, arrazoi duzu Ricardo baina ez da harritzekoa nik -eta beharbada ere edozeinek- ulertzea egon zela lehenengo itzulirik laburpen bat irakurri ondoren zure hau:

"nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen."

baina bai arrazoi duzu ze ez dela ateratzen derrigorrez zure textu hortarik egon zenik laburpenik nehork ere egina.

Hortakoz orai itzultzen naiz berriro lehengo iritzira ze zeuk egin zenduala itzulpena zuzenean baina zeren bait zenduan deskonfiantza bat an EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileak.

Holan bai ezta Ricardo? Konforme biok ezta?

2007-01-29 @ 15:19

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Ezetz, Erramun. Berriro ere diotsut "deskonfiantza" ez dela EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileei buruz (zehazkiago uler dadin, ez haiei buruz soilik).

Arazoa askoz ere orokorragoa da eta EDOZEIN testu teknikoren EDOZEIN hizkuntzaren arteko EDOZEIN itzultzaile ez adituri buruz egon daitekeen mesfidantza da.

2007-01-29 @ 15:53

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Ondo dago Ricardo baina iruditzen zait dela mesfidantza general hori (zurea eta beharbada ere gehiago batzurena) dela lar universala, dela lar difuminatua, lar handia, lar generala eta lar ambiguoa.

Mintzo zara buruz itzultzaile ez adituak edozein hizkuntzatan eta seguru premisa horrekin [kin itzultzaile ez-adituak] seguru duzula arrazoi eta gainera arrazoi oso baina hori edozein mundu zabaleko arlotan, ez bakarrik itzulgintzan.

Aitzitik, supposatzen da in principio ze itzultzaileak -itzultzaile gainera guziak- dira adituak behintzat minimoki pasableak noiz duten kargua hon itzultzaile. Esan edo kommentatu beharrik ere ez legoke hori generalean, konkretionetik kanpo.

Uste dut edozelan ere hori deskonfiantzea da kharakteristika bat hon euskal itzulgintza (batez ere erdaratik euskarara eta ez hanbeste euskaratik erdarara) -zein deskonfiantzak du nire aburuz base real eta kontrastable bat, nahiz-eta nahi ez rekonozitu eta kontrastatu batez ere publikoki eta agerian- ze ez dut uste holako deskonfiantzarik agertzen da beste hizkuntzetan, esaterako pasatzeko italianotik inglesera edo arabetik alemanera edo katalanetik russora. Prefosta egina ba dago lan hori ganik ez-adituak orduan bai, baina supposatzen da de facto ezetz realitatean. Realitateak diosku, realitate soziologiko mundial eta universalak' funzionatzen duela itzulgintzak pasableki (bestela sala eta gaztiga zazu kasuren batzuk munduan), beti ere salvuespenak salvuespen.

2007-01-29 @ 17:44

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Erramun: idazten dudan erantzun bakoitzean ezin ditut aurreko guztietan idatzi ditudanak berriz errepikatu; bestela espiral amaigabe(ago)a izan daiteke.

Jakintzat eman dut aurrekoetan esandakoak irakurleak buruan dituela edo haiek (berr)irakurtzera jo dezakeela (baikorregia ote naiz?).

Izan ere, "ez aditu" esatean adierazi dudana besterik da: hizkuntza edozein delarik ere, ez naiz fidatzen itzultzaile batez, itzuli beharko lukeen testu teknikoaren jakintza-arloan aditua ez denean (eta garbi utzita itzultzaile bati ezin zaiola eskatu jakintza guztietan aditua izatea, noski).

Minutu batzuk badituzu, eta gogorik ere baduzu, berrirakurri nire aurreko testuak eta ikusiko duzu inoiz ez naizela euskal itzultzaileen edota itzulpengintzaren ez-dakit-zein gaixotasun edo arazo orokorrez, zuk ikusten bide dizkiozunak, ez nik. Beti ere arazo jakin bati buruz aritu naiz, jakintza-arlo batean aditua ez den itzultzailearen arazoa:

Lehen mezuan: "puntu honetan"
2007-01-27 @ 16:41: "Doktorego tesi bat oso lan berezia da eta, Ekaitzek dioenez, ez da aski iturri-hizkuntza eta helburu-hizkuntza ederki menperatzea; terminologiaz eta edukiaz ere ondo jabetuta egon behar da eta itzultzaile bati ezin zaio eskatu jakintza-alor guztietan jantzita egotea."
2007-01-28 @ 15:48: "Hortaz, gauza batean ados nago zurekin: doktorego tesiak itzultzea ez da ezinezkoa. Baina honek ez du esan nahi edonork itzuli ahal duenik (ez doktorego tesi bat, ez bestelako hainbat testu tekniko edo literario ere)."
2007-01-28 @ 17:52: "Nik "ez naizela asko fidatzen itzultzaileez" diodanean, ulertu behar dena hauxe da: nire doktorego tesiaren laburpenari dagokionez, EHUko Euskara Zerbitzuko itzultzaileez ez nintzela fidatzen. Eta arrazoia da bat ere ez dela (eta ez duela zertan izan behar) hizkuntzalaritzaren historiografian aditua. Puntu."

Zure iritzi eta usteak zeureak dira, Erramun. Mesedez, utzi nire ahoan ere jartzen saiatzeari.

2007-01-29 @ 18:37

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Segurua da ze nire iritzi eta usteak direla soil nireak, personalak eta intransferibleak nahiz-eta izan ahal dira ere koinzidente beste batzuekin direlarik horiek asko edo guti.

Baina nahiz aipatzen dut bakarrik zeharka neure iritzi eta usteak ez naiz eta ez gara ari buruz nire iritzi edo usteak -direnak zuzenak edo okerrak, neurri handian, txikian edo delakoan- baizik ari gara eta ari naiz zuk izkiriatu zenuenaz eta nik hartarik interpretatu ahal nuenaz eta dudanaz, baina oraino ez naiz heldu jakitera zein da zure arazo hori zeinak eroan zintuen zeuk itzultzera zeure thesis doktorala -euskaratik erdarara- beharrean utzi lan hori esku itzultzaileak nola ohikoa eta normala -nire ustez- da.

Arazo hori' zein da itzultzailea hon aditua ez dena jakintza-arlo batean. Ba, prinzipioz eta berba eginik generalki nekez aurkitu ahalko duzu itzultzailerik zein aditua da kasualki aditua jakintza-arlo konkretu batean zeren thesis doktoralak normalean -nik uste dudanez- dira lanak direnak buruz jakintza-arlo konkretu bat generalean edo jakintza-arlo delako baten puntu konkretissimo bati buruz, berba batean -uste dudanez- dira thesi doktorak gehienak buruz investigatione bat ez aski ezaguna edo arras ezezaguna.

Zure thesis doktorala ez dakit zein heinetakoa den eta ezta zeri buruz ari da ere. Baina ez dut uste -uste izateko datekeenez- zure lana datekeenik horren initzulgarria non nekez aurkitu ahal da edo kasik impossibleki' itzultzaile aditurik edo aski aditurik lan horren egiteko eta gero beharbada batean kin autorea zuzendu lerro minimun batzuk egin behar diren retokeak edo kanbio ez aski handiak. Hori ere, seguru, nire ustea pretensione gabea (gainera jakinik mintzo naizela buruz zeozer ezagutzen ez dudana).

Azkenean diozu Ricardo hau:

Zure iritzi eta usteak zeureak dira, Erramun. Mesedez, utzi nire ahoan ere jartzen saiatzeari.

Lehenengo phrasea ulertzen ahal dut eta nago konforme osoki diozunaz baina bigarrena ez dut ulertzen, ulertzen ahal. Zer da nik permititu ez dizudana? edo uste duzuna ez dudala permititzen edo permititu nahi?

Zertan egin diot nik enbarazu zure ahoari, enteleguari edo libertateari, euskalzalekide Ricardo (baina sensibilitate differenteko; nahiz ez garen ari hortaz orai)?

2007-01-29 @ 19:48

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Non erabili ditut nik "permititu" edo "enbarazu" hitzak? Halakorik irakurri baduzu nire testuan, ulertzekoa da ez ulertzea.

Baina tira, zorionez, ikusten dut, eztabaida honezkero luzeegi honetan, denbora guztian nik zer adierazi nahi izan dudan ulertzen hasi zarela.

Zehaztapen bat, halere: gaztelaniaz egin nuena neure tesiaren laburpena izan zen, ez tesi osoaren itzulpena.

Esfortzu eta denbora kontu bat da: ados nago zurekin, doktorego tesi osoa itzuli behar banu, beharbada itzultzaile bati (baina ez edozein itzultzaileri ere) enkargatuko nioke, eta gero itzulpena berrikusi eta zuzenduko genuke.

Baina, laburpenaren kasuan, niretzat errazagoa eta arinagoa zen neuk itzultzea, itzultzailearen lana zuzentzea baino.

2007-01-29 @ 20:03

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Ricardo izkiriatu duzun ia-ia guziaz nago orai konforme. Eta ere ulertu dut orai, lehenago ulertu ez badut ez da izan ahalegin falta gatik horraitio, ezen itzuli zenduana izan zela laburpen bat zure thesiarena eta hori gatik hartu zenduala erabakia itzultzeko zeuk zeren bait zen soil laburpena.

Bestetik, eta honek du importantziarik gutien darabilgun affairean, diostazu ze zuk ez duzula inoiz izkiriatu eta erabili permititu eta enbarazu hitzak; seguru hori holan da. Baina noiz izkiriatu bait duzu:

"Zure iritzi eta usteak zeureak dira, Erramun. Mesedez, utzi nire ahoan ere jartzen saiatzeari."

Utz dezadan zuri jartzen saiatzeari (zure ahoan), ez dut ulertu nola esana dudan jada eta horregatik interpretatu nahirik-edo eta zeuri galdetuz zer esan nahi duzun horrekin' pensatu dut zeniokeela esan nahi nik ez nuela zeozer zu baitan -zure ahoan- "permititzen" edo "egiten enbarazu". Beraz, txarto interpretatu duket hori esaldia "Mesedez, utzi nire ahoan ere jartzen saiatzeari."

Zer da, beraz, esan nahi duzuna hor?

Eta ea guzi honekin amaitzen dugun ze ni ere nago luze eretxirik darabilgun gaiari eta dialogo edo autuari. Beharbada zure erantzunarekin horri galderea amaituko dukegu "soka luze hau". Hala biz.

2007-01-29 @ 22:00

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Nola mintzo bait zara, Ricardo, nitaz hemen

"Zure iritzi eta usteak zeureak dira, Erramun. Mesedez, utzi nire ahoan ere jartzen saiatzeari."

eskatzen dizut explikatzeko hor esan nahi duzuna, esan duzuna buruz ni' relazionatua kin zu.

2007-01-30 @ 10:08

Bidaltzailea: Ricardo Gómez [Kidea]

Barkatu atzo lotara joan banintzen zure aurreko mezuari erantzun gabe. Nire ohitura txarra da, agian, gauez lo egitea.

Esan nahi izan nuena hauxe izan zen: zure iritzi eta usteak zeureak direnez, eskatzen nizun buelta gehiago eman ez zeniezazkion nik idatzitakoari, nire hitzak zure uste eta iritzi horietara hurbildu nahian, nik ere zuk uste duzun gauza bertsua uste dudala eginarazteko edota zeure buruari pentsarazteko.

Badaezpada ere, hona nire aurreko esaldiaren analisi sintaktiko modukoa. Kortxeteen artean jartzen ditut euskaran isilik utz daitezkeen osagaiak, eta nik aurreko erantzuneko esaldian utzi nituenak, kasu horretan pentsatzen nuelako testuinguruak jakintzat emango zituela. Beti egiten dut akats berdina, badakit, pentsatzea nik jakintzat ematen ditudanak irakurle guztiek ere jakintzat emango dituztela (uste dut oraingoan ez dudala ezer ahaztu). Kortxete lodiek, bestalde, menpeko perpausen mugak markatzen dituzte:

[zuk] utzi [iezaiozu] [[[zuk] [zeure iritzi eta usteak] nire ahoan ere jartzen] saiatzeari]

2007-01-30 @ 11:25

Bidaltzailea: Erramun Gerrikagoitia [Bisitaria]

Eskerrik asko, Ricardo, explikationea gatik, orai bai ulertzen dut hori zure phrasea:

Mesedez, utzi nire ahoan ere jartzen saiatzeari.

edo explikatua

[zuk] utzi [iezaiozu] [[[zuk] [zeure iritzi eta usteak] nire ahoan ere jartzen] saiatzeari]

Iduri du bestetik, ze nik izkiriatu nuen hori explikatione galderea izan zela gauean lehenago ezi zu joan lotara ze esaten duzu:

Barkatu atzo lotara joan banintzen zure aurreko mezuari erantzun gabe. Nire ohitura txarra da, agian, gauez lo egitea.

baina nola ikusi ahal bait duzu' galderea egin nizun goizean: (2007-01-30 @ 10:08)[hamarrak eta zortzian, goizean, ez arratsean edo gauean]

Eskerrak berriro Ricardo erantzuteaz eta argitzeaz zure mezua eta nire aldetik hemen amaitzen dut. Ondo izan.

2007-01-30 @ 15:02

Bidaltzailea: Garazi [Bisitaria]

Ez litzaioke troll-ari jaten eman beharko, horixe besterik ez du nahi eta.