FiloBlogia

Celtiberia.net-eko foroetan aspalditik ari dira Iruña-Veleiako aurkikuntzei buruz eztabaidatzen eta honezkero, gaiari eskaini dizkioten artikuluetan, badira 3150 bat iruzkin.

Gaur argitaratu den iruzkin batean, azkenik!, aurkikuntzekin lotutako datu berriak eskaini zaizkigu. Iruzkina luzea denez, ez dut testu osoa hona ekarri, baina astiro eta patxadaz irakurtzea gomendatzen dizuet, betiere Mateoren hitzak (2:16) buruan, noski:

Vua Hê-rốt thấy mình đã bị mấy thầy bác sĩ đánh lừa, thì tức giận quá, bèn sai giết hết thảy con trai từ hai tuổi sấp xuống ở thành Bết-lê-hem và cả hạt, theo đúng ngày tháng mà mấy thầy bác sĩ đã cho vua biết.

Aurten ez zait ideia berririk bururatu eta, beraz, klasiko bat errepikatuko dut: nola esaten den izenburuko esaldia (edo antzeko zerbait) 360tik gora hizkuntzatan. Helbide honetan aurkituko duzue zerrenda osoa:

Merry Christmas from FLW in 360+ languages!

Euskaltzaindiak eta BBK Fundazioak urtero antolatzen dituzten literatur sarien arten, Julen Arriolabengoak (PDF) irabazi du aurtengo Mikel Zarate saio saria, Euskara Ibarguen-Cachopin kronikan lanarekin. Saria erabaki zuen epaimahaian Adolfo Arejita, Antton Aranburu eta Iñaki Aldekoa izan ziren.

Julen Arriolabengoak iazko abenduan lortu zuen Euskal Filologian doktore titulua, Ibarguen-Cachopín kronika. Edizioa eta Azterketa tesia denfendatu ondoren.

Oraingo saria jaso duen lanean, berriz, Arriolabengoak doktorego-tesian jaso zituen euskarazko testu, esaldi eta hitzak bildu eta aztertu ditu.

Adolfo Arejita epaimahaikideak sari-banaketa ekitaldian esandako hitzetan (PDF) lanaren laburpena aurki daiteke.

Zorionak, Julen! Lana irakurtzeko irrikitan nago!!

Azaroaren 16an, The Times Literary Supplement agerkarian John E. Joseph hizkuntzalariak Saussure-ri buruz idatzitako artikulu xarmagarri hau argitaratu zen:

"The poet who could smell vowels" ("The Secret Saussure" hautazko izenburua ere bide du)
Ferdinand de Saussure (1857-1913) hizkuntzalari suitzarra oso ezaguna da hizkuntzalaritzaren eremuan, eta zertxobait beharbada hizkuntzalaritzatik kanpo ere.

Ziurrenik, haren lan aipatuena Cours de linguistique générale (1916) da. Liburua Saussure-k Genevan 1906-1911 bitartean eman zituen ikastaroak berreraikitzeko saioa da, azken hiru urteetakoak bereziki; horretarako, haren ikasleak izan ziren Chales Bally eta Albert Sechehaye ikastaroan hartutako apunteetan oinarritu ziren.



Beste askorentzat, ordea, Saussure-ren lan garrantzitsuena beste bat da: alegia, 1877an, hogei urte zituela, Société de Linguistique de Paris delakoan aurkeztu zuen Mémoire sur le système primitif des voyelles dans les langues indo-européennes (1879an emendaturik argitaratua).

Bertan Saussure-k proposatu zuen indoeuroperak zenbait kontsonante zituela, gero hizkuntza indoeuropar guztietan desagertu zirenak, baina batzuen bokaletan aztarnak utzi zituztenak. Geroago kontsonante horiei "laringal" izena eman zitzaien eta gaur egun horrela ezagutzen dira.

Laringalen teoria hizkuntzen barne berreraiketaren saio eredugarritzat hartu izan da. Hau gutxi balitz, 50 bat urte geroago Kurylowicz-ek hititaren sistema fonologikoan aurkitu zituen laringalen zantzuak, Saussure-ren hipotesia bermatuz.

John E. Joseph-en artikuluan Saussure-ri buruzko datu ez hain ezagunak aurki daitezke (horietako batzuk 1996an aurkitutako izkribuetatik atereak), hala nola zertzelada biografiko batzuk (hemen ere oposaketak nagusi), gaztetako poemak eta, batez ere, Saussure-ren iturri britaniar eta amerikarren pisu handia.

Iturria:

• The secret Saussure

Argia astekariaren 2114. zenbakian Gotzon Garatek "Euskal filologoak" izeneko artikulua argitaratu du. Bertan euskal filologoen onuraz dihardu eta euskarari egindako mesedea nabarmentzen du. Hona artikuluaren testu osoa:

Irakurri izan dut nonbait ere euskara alorrean filologiaren usain handiegia sumatzen dela. Idazleak ez zuen kontua asko “zehazten” eta ezjakinean gelditu nintzen, non edo zertan aditzen zen usain hori. “Lar, txar” esaten dute oso ongi Bizkaian. Kontua horixe da, ea filologiaren usaina gehiegizkoa denentz.

Hau ez dago ukatzerik: euskal filologoek izugarrizko mesedea egin diotela euskarari.

Besteak beste, izen ona, ohore eta ospea eman diote euskarari. Gu haur ginelarik, euskararen etsaiek puzturik, uste oker bat zabaldua zegoen: euskara boronoen, ezjakinen eta arloteen hizkuntza zela.

Horrek eta gizartean zegoen euskararen kontrako giroak kalte handia egin zigun: milaka eta milaka gurasok ez zieten seme-alabei euskaraz erakutsi. Zertarako, euskara inozoen ezaugarria bazen?

Euskal filologoek uste hori hankaz gora bota dute. Euskara unibertsitatean ere ikasten dela. Ez dela hutsaren hurrengoa. Jende ikasiek ere egiten dutela euskaraz. Jende dotorea ez dela euskaraz egiten lotsatzen.

Beste aldetik euskal filologoak jende ongi jantzia dira. Bost edo lau urtez jo eta ke, zinez euskararen erraiak aztertzeari ekin diote. Unibertsitateko karrera bukatu eta edonon jakinduria zabaltzeko gerturik daude.

Garai baten euskaraz jakinez gero, jendeak uste zuen euskarari buruzko kontu guztiak bazekizkiela. Etimologiak eta, barra-barra azaltzen zituzten, maiz gauza okerrak esanez.

Euskal filologoak, euskarari buruz ari denean, zuhur jokatzen du. Zer dakien badaki eta zer ez dakien ere bai.

Euskal filologoei esker, uste oker asko pikutara joan dira. Adibidez, Gipuzkoako euskara Bizkaikoa baino hobea dela.
Edota Eibarko eta Bermeoko euskara traketsa dela. Euskal filologoek ongi dakite herri horietako euskararen egiturak, hezurdurak ez diotela inongoari zorrik.

Eibarko euskararen aberastasuna azken aldi honetan frogatua baino frogatuago gelditu da.
Bermeoko euskara, berriz, noranahiko dela besteak beste, Eneko Barrutiak, Antonio Perez Bilbaok, Begoña Bilbaok... garbi eta argi erakutsi dute.

Euskal filologoek idatzitako liburuak asko eta estimagarriak dira.

Euskal kulturaren alor asko maisuki jorratu dituzte.

Beste aldetik euskal filologoak kargu eta postu garrantzitsuetan dabiltza: ikastetxeetan, euskaltegietan, udaletxeetan, irratietan, telebistan, itzulpen lanetan, Eusko Jaurlaritzan, lana serioski eginez.
Euskal filologoek arnasa berria ematen diote euskarari.

Zer iruditzen zaizue Garateren testua? Ados? Kontra? Bai baina ez?

Ez dut mezu mamitsu eta gogoetatsu bat idazteko asmorik. Ez dut gaur argitaratu den PISA txostenaren emaitzak iruzkintzeko gogorik. Ezta emaitza horiek nire ikasleen mailarekin alderatzeko xederik ere (lehenengo lanak zuzentzen ari naiz eta, nahiko banu ere, ez nuke aski daturik izango).

Alabaina, ohartarazi nahi dut urterik urtera unibertsitateko lehenengo mailan ditudan ikasleei karrerako gaiei buruzko interes gutxiago sumatzen diedala, irakurtzeko zaletasun gutxiago erakusten dutela, lehengo jarrera pasiboa ez dela pedagogoek agindu ziguten bezainbeste hobetu eta ikasleek ia ez dutela galderarik egiten eta askori kostatzen zaiela eskolan parte hartzea, maiz iruditzen zaidala esaten dudana ez dutela ulertu ere egin eta,
batez ere,
bereziki,
batik bat,
nagusiki,
oroz gain...
gero eta ikasle gehiago daudela eskolan luzaz aldameneko(ar)ekin hizketan ari direnak, eta ez beti ahopean, eskola ematea nekagarri eta jasanezin bihurtzen dutenak, hamazortzi urte-edo izan beharrean zortzi urte dituztela ematen dutenak.

Iaz mota honetako dozena erdi bat ikasle izan nituen; aurten dozenatik hurbilago. Datorren urtean? Hau al da unibertsitatearen etorkizuna?

Eskerrak ikasle hauetako batzuk hurrengo urteetan hobetzen diren.

Ba al du honek konponbiderik?

Duela urte bat:

• 2006-11-16: FiloBlogia "stand-by" egoeran. Ikasleen lanak zuzentzeak behartu ninduen, eta aurten ere behartuko.
• 2006-11-14: Laburra: Willughbyren hitz zerrendaz Berria egunkarian.
• 2006-11-14: Sega zorroztuz.... Euskal testuetan aurki daitezkeen faltsukerien zerrenda egitea proposatu nuen eta erantzun batzuk izan ziren.
• 2006-11-09: Orixeren gutuneria argitaratu da.
• 2006-11-03: 1664ko euskal hiztegi bat argitaratu berri da. Berrikusketa baten beharra badu ere, argitalpen garrantzitsua izan zen Willughby glosategia ezagutzera eman zuelako.
• 2006-11-03: Bi bekaren deialdia IXA taldean laguntzeko.
• 2006-11-01: Beste bi liburu Klasikoen Gordailuan.

Duela urte bi:

• 2005-11-20: Artikuluen Datu-Base Dokumentala HABE liburutegian. Eta, bidenabar, DIALNET datubase handia ere aipatu nuen.
• 2005-11-17: Hitz magikoak. Iruzkinetan beste hitz magiko batzuk proposatu ziren. Gehiago bururatzen zaizkizue?
• 2005-11-17: Nire loturak laino artean. Badakizue, eskuineko barran dituzue eskura.
• 2005-11-10: Bolognari bai, Bolognari ez, baina zein Bolognari? edo historia errepikatzen denean...
• 2005-11-08: Doktorego tesi baten defentsa azaroaren 11n.
• 2005-11-06: Cocidito madrileño eta "tertuliano filologoa". Egunotan gaia berpiztu da César Vidal orojakilearen adierazpen batzuen harira.
• 2005-11-05: Euskara batua: ezina ekinez egina. Koldo Zuazoren liburua artean agertu zen.

Eta duela hiru urte: Dirudienez, alfer ibili nintzen eta ez nuen ezer idatzi hilabete osoan.

EHUren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko lankidetzaren barruan, euskara eta euskal kulturako irakurle-lanpostu baterako deia egin da. Lanpostua La Platako Unibertsitatean aritzeko da. Hona deialdiaren testu osoa:

EUSKARA ETA EUSKAL KULTURAKO IRAKURLE-PLAZA LA PLATAN (ARGENTINAR ERREPUBLIKA)

UPV/EHUren eta Eusko Jaurlaritzaren artean laguntasuna dela eta, euskara eta euskal kulturako irakurle-plaza bat La Platan betetzeko merezimenduen lehiaketarako deia egin da.

Irakurlearen betebeharrak: euskara eta euskal kulturako eskola praktikoak, La Platako Unibertsitatearen ikasketa-planen eremuan.

Eskakizunak: Filologiako edo Itzulpengintza eta Interpretaritzako lizentziatua.

Ordainketak eta laguntzak: Eusko Jaurlaritzaren lektore kontratuen arabera.

Interesatuek, 2007ko abenduaren 13a baino lehen aurkez dezakete eskaria Filología eta Geografi-Historiako Dekanotzan, curriculum vitae eta lanposturako duten motibazioarekin batera.

Vitoria-Gasteiz, 2007-30-11

DEKANOA/EL DECANO
Fernando García Murga

Abenduaren hasieran, 3tik 5era, hizkuntzalaritzari buruzko bi mintegi izango dira Gasteizeko Filologia eta Geografi-Historia Fakultatean:

• Worskhop on the grammar of temporal relations (abenduaren 3-4an)
• European Research Nets in Linguistics- 1st Workshop (abenduaren 4-5ean)
  

Nazioarteko mintegi hauek Hizkuntzalaritza Teorikorako Taldeak (HiTT) antolatzen ditu eta bertan dozena bat unibertsitate eta ikergunetako jendeak parte hartuko du.

Sarrera doan eta irekia da.

Hona hemen argibide gehiago eta egitarauak:

International Worskhops in Linguistics in the Basque Country (2007)

        

University of the Basque Country (UPV-EHU)

Faculty of Philology, Geography and History,

Vitoria-Gasteiz

 

3-5 december, 2007

 

organized by

 

Hizkuntzalaritza Teorikorako Taldea (HITT)

Basque Research Group in Theoretical Linguistics

 

funded by

 

Arabako Errektoreordetza/Arabako Forualdundia

Eusko Jaurlaritza/Gobierno Vasco

 

Filologia eta Geografi-historia fakultatea

Facultad de Filología, Geografía e Historia

 

Euskal Herriko Unibertsitatea/Universidad del País Vasco

 

Ingeles eta Aleman Filologiak eta Itzulpengintza Saila/

Departamento de Filología Inglesa, Alemana y Traducción

                                                                                                                               

Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak Saila/

Departmento de Lingüística y Estudios Vascos

 

Worskhop on the grammar of temporal relations

Faculty of Philology, Geography and History, room 1.43.

December 3-4, 2007, U. of the Basque Country, Vitoria-Gasteiz

 

 

December 3, 2007

 

• 9:30-10:30: Sequence of Tense in French Child Language. Hamida Demirdache & Oana Lungu (U. Nantes)
• 10:30-11:30: Aspects of Modality. Claudia  Borgonovo (U.Laval & U. Paris 8)
  

11:30-11:45     Break

• 11:45-12:45: Evidence for competition: a new look at the cross-linguistic variation of present perfect and simple past tenses. Gerhard Schaden (U. Paris 7/CNRS UMR 7110 Laboratoire de Linguistique Formelle)
• 12:45-13:45: A stativistic theory of lexical aspect and its impact on grammatical aspect. Luis García (U. Castilla- La Mancha)

13:45-15:30     Lunch break

• 15:30-16:30: Interaction of Aspectual Levels in Polish. Patrycja Jablonska (Wroclaw University)
• 16:30-17:30: Event structure and weak quantification in Basque. Urtzi Etxeberria & Ricardo Etxepare (CNRS/IKER)

17:30-17:40     Break

• 17:40-18:40: On quantification over times in temporal adjunct clauses. Kiyomi Kusumoto (Hirosaki Gakuin University, Japan)
• 18:40-19:40: Inceptive Events and Inchoative States. Leora Bar-El (U. Montana)

December 4, 2007

• 9:00-10:00: The puzzle of subjunctive tenses. Brenda Laca (U. París 8)
• 10:00-11:00: Tense and Aspect in the diachrony of Basque. Celine Mounole (UPV-EHU)

                                         

European Research Nets in Linguistics-  1st Workshop

(UPV-EHU/U. Nantes/U. París 8/CNRS-IKER)

Euskal Herriko Unibertsitatea, Gasteiz (2007ko abenduaren 4-5)

University of the Basque Country, Vitoria (December 4-5, 2007)

Faculty of Philology, Geography and History, room 1.43.

 

December  4, 2007

• 11:20-12:10: Causative/anticausative or inchoative/causative alternations? Javier Ormazabal (UPV-EHU)
• 12:10-13:00: Licensing pro-drop and extraction. Maia Duguine (UPV-EHU & U. Nantes)
• 13:00-13:50: Resumption as NP ellipsis. Nouman Malkawi (U. Nantes ) & Nicolas Guillot (U. Toronto)

 13:50- 15:45    Lunch Break

• 15:45: 16:35: Can French keep silent the way English can? The Case of ' modal ellipsis'. Anne Dagnac (CLLE/ERSS (UMR 5263), Université Toulouse-2)
• 16:35-17:25: “Pure” Focus? Vidal Valmala (UPV-EHU)

17:25-17:35     Break  

• 17:35-18:25: Why Y? Aritz Irurtzun (UPV-EHU)
• 18:25-19:15: The syntax-semantics mapping of Focus in Spanish and Basque. Ricardo Etxepare (CNRS/IKER) & Myriam Uribe-Etxebarria (UPV-EHU)
   

December 5

 

• 9:30 – 10:20: Multiple questions in Romanian. Dafina Ratiu (U. Nantes)
• 10:20-11:10: Positive and negative polarity, towards a unifying account. Ana María Falaus (U. Nantes)

11:10-11:25     Break

• 11:25-12:15: A semantic approach to Positive Polarity Items. Raquel González (U. Castilla-La Mancha)
• 12:15-13:05: An alternative syntactic analysis for ergativity in Basque. Pablo Albizu (UPV-EHU)
• 13:05-13:55: Defective  domains in  Basque nominalized dependants. Itziar San Martin (UPV-EHU)

Blogaren eskuinaldean dagoen albo barran, Estekak izeneko atalean, beste helbide bat gehitu dut: Nire lanak ARTXIKER-en.

Bertan klik eginez gero, ARTXIKER artxiboan utzi ditudan lanen zerrenda agertuko da. Bestalde, izenburu batean klik eginez gero, lan horren fitxa eta, beheko aldean, lana jaisteko ikonoa agertuko dira.

Koldo Mitxelena Katedraren II. Biltzarrean entzun genituen hitzaldi eta komunikazioen laburpenarekin jarraitzen dut.

Lehenengo eguna, urriaren 8a:

17:15 Txostenak

• Mikel Martinez Areta (UPV/EHU): "Fonosinbolismoa eta euskara":

Martínez Aretak palatalizazio adierazgarria eta fonosinbolismoa bereizi zituen, eta euskaran bakoitzaren jatorri eta bilakaeraz zenbait proposamen egin zituen.

• Julen Manterola (UPV/EHU): "-a artikulu "definituaren" erabilera ekialdeko euskaretan":

Manterolak artikulu "definitua" ekialdeko hizkeretan eta zenbait posiziotan (adjektibo-predikatua, objektua) izan duen hedatze-prozesua aurkeztu zuen. Besteak beste, gaiarekin lotutako aurreko bibliografia iruzkindu zuen, azterketa sinkronikoek eta dialektologikoek diakronia ezagutzeko duten balioa nabarmendu zuen eta artikulua hartzen duten osagaien semantika aintzat hartu behar dela erakutsi zuen.

• David Peterson (Burgosko Unib.): "Onomástica y población en el antiguo condado de Castilla: la documentación conservada en San Millán":

Peterson Mitxelenaren artikulu ezagun batetik abiatu zen ("Onomástica y población en el antiguo reino de Navarra: la documentación de San Millán", 1976; berrarg. in Palabras y textos. Bilbo.EHU, 1987, 59-72). Baina Mitxelenaren lanean agertzen ez diren IX-XI. mendeetako zenbait toponimo azaldu zituen. Leku-izen horiek kronologikoki eta geografikoki aztertu zituen eta, halaber, garai hartako eta lurralde hartako gertakari historikoekin lotzen saiatu zen.

18:30 Txostenak

• Henrike Knörr (UPV/EHU): "Revisando viejos problemas: los topónimos vascos en -ain, -ana, -ano, -iz":

Atzizki hauei buruz azaldu diren zenbait etimologia birpasatu ondoren, Knörrek honako hauek proposatu zituen: -ain latinezko genitibotik ([ex uilla] Antoniani > Andoain); -ana eta -ano latinezko ablatibotik ([ex uilla] Antoniana > Antoñana); -iz < lat. -ici ([ex uilla] Aiestiualici > Estibaliz, Estibariz). Alabaina, -ano eta -iz atzizkiak euskal jatorriko oinarrietara ere hedatu ziren (Otxandio, Marquiniz).

• Céline Mounole (UPV/EHU): "Ohar batzuk Lazarragaren aditzaz (1567)":

Mounolek Lazarragaren eskuizkribuko aditz sistemaren aurkezpen orokorra eskaini zigun, aspektuari, denborari, moduari, komunztadurari eta laguntzaileei buruzko hainbat ohar eta adibide emanez. Lazarragaren testuak euskal aditzaren bilakaera aztertzeko duen garrantzia nabarmendu zuen eta, azkenik, bertan azaltzen den aditz sistema XVI. mendeko beste euskal testuetan agertzen denaren pareko dela ondorioztatu zuen.

• Ricardo Etxepare eta Beñat Oyharçabal (CNRS, IKER-UMR 5478): "Pertsona-Kasu Baldintzaren azterbide funtzionalista: asmakuntzak, arkaismoak eta berrikuntzak":

Jakina da euskaraz adizki ditrantsitiboetan (NOR-NORI-NORK deitu izan direnetan) ezin dela 1. edo 2. pertsonari dagokion aurrizki absolutiborik agertu. Murriztapen hau unibertsala dela aldarrikatu da, batzuek Pertsona-Kasu Baldintza deitu izan dutena. Hala ere, euskal testuetan baldintza hori hausten duten zenbait adibide aurki daitezke, batik bat Leizarragaren itzulpenetan. Komunikazio honetan, 1. edo 2. pertsonako absolutiboa duten adizki ditrantsitiboen adibideak aurkeztu ondoren, salbuespen horiek azaltzeko eman diren hipotesiak birpasatu ziren (arkaismoa, lokalismoa, analogia) eta beste hipotesi bat proposatu zen: hedapen eta iraupen mugatua izan zuen berrikuntza bat izatea. Dena dela, edozein hipotesi onarturik ere, adizki horien desagerpena desgramatikalizaziotzat har daiteke eta, horrenbestez, Haspelmath-en azterbide funtzionalistaren kontrako froga gisa ere erabil liteke.

Lotutako sarrerak:

• Koldo Mitxelena Katedraren II. Biltzarra: kronika antzeko zerbait (I)
• Koldo Mitxelena Katedraren II. Biltzarra: egitaraua
  

Esan nizuenez, joan den astean Cadizen egon naiz, VI Congreso Internacional de la SEHL biltzarrean.

Egunotan dozenaka hitzaldi entzuteko aukera izan dut, horietako asko oso interesgarriak. Bestalde, halako biltzarretan ohi denez, ezagutzen nuen jendea berriro agurtu eta jende gehiago ezagutu ahal izan dut.

Turismo asko egiteko astirik ez, beraz; hala ere, egun oso probetxugarriak izan dira, ezbairik gabe.

Bertan aurkeztu nuen komunikazioa ARTXIKERen utzi dut, interesa duenak irakur dezan:

"Las ideas lingüísticas de José Francisco Aizkibel: el manuscrito Euskera"
Zer esanik ez, testuari buruzko ohar eta iruzkin guztiak ongi etorriak dira.

Lotutako sarrerak:

• Datorren astean Cadizera noa, biltzar batera
• Sociedad Española de Historiografía Lingüísticaren VI. Biltzarra

Denbora asko ez dela eta, dirudienez, publizitate askorik egin gabe, sortu da BINADI - Nafarroako Liburutegi Digitala.

Bertan, egun, 120 liburu daude, baina horietarik bi baino ez daude euskaraz idatziak (Axularren Guero eta Elizalderen Apezendaco dotrina) eta beste bi, nola edo hala, euskarari buruzkoak (Oihenarten Notitia eta Perocheguiren Origen de la nación bascongada y de su lengua).

Erabili duten teknologiari dagokionez, ez zait iruditu ondoegi eginda dagoela. Batetik, Firefox nabigatzailea erabiliz gero, arazoak daude eta, bestetik, nola ez, liburuak orrialdez orrialde ikusi behar dira eta ezin dira osorik jaitsi, Sancho el Sabio Fundazioaren Liburutegi Digitalean bezalatsu, baina irudi txikiagoekin gainera.

Eta, amaitzeko, haluzinatzeko datu bat: digitalizatu duten orrialde bakoitzaren erdian BND sigla sartu dute eta beheko aldean honako esaldi hauek:

Se autoriza la copia para investigación
© Gobierno de Navarra

Copyright!! Baina ez al dira jabetza publikoko liburuak?

Honen antzeko kritika gogorrak irakurri ditut egunotan, El Prado Museoaren webgune berrian sartutako irudiak direla-eta.

Iturriak:

• Nafarroako Liburutegi Digitala
• BiNaDi

Nolako aldea dagoen goiko digitalizazioaren eta Klasikoen Gordailuak egiten duen lan eskergaren artean: Axularren testu osoa pantailan, RTF eta PDF formatuetan eta faksimilea. Eta hori guztia irudiak zikindu gabe eta, ziur nago, askoz diru gutxiago gastatuz!

Duela urte bat:

• 2006-10-27: They are here!!. Liburuen digitalizazioan Microsoft enpresa erraldoia sartu zela iragarri nuen.
• 2006-10-24: Google-en Irudi Bilatzailea irudi-hiztegi moduan. Ideia interesgarria, baina murriztapen asko dituena.
• 2006-10-20: Darwinen lan guztiak Interneten.
• 2006-10-18: Nire del.icio.us-eko loturak eskuineko zutabean. Arestian itxura berria hartu dute, baina hor jarraitzen dute.
• 2006-10-17: Herri hizkeraren gaineko I. Jardunaldiak.
• 2006-10-16: Arabako bi artxibo historikok izkribu zaharrak berriztatzen dituzte.
• 2006-10-14: Nire tesia ARTXIKER-en utzi dut. Udaren aurretik liburua argitaratu zen, baina EHUren Argitalpen Zerbitzuak ez bide ditu doktorego-tesiak salgai ipintzen. Beharbada, beraiei zuzenean eskatuz gero...
• 2006-10-12: Lapurdum aldizkariak X. alea argitaratu du.
• 2006-10-11: Quosque tandem... (II): Ribero-Meneses.
• 2006-10-04: Beriainen bi lanak Klasikoen Gordailuan. Askotan esan dut, baina inoiz ez da nahikorik: zorionak eta eskerrik asko Klasikoen Gordailuan egindako lanagatik!
• 2006-10-03: Alferrentzako liburu-irakurgailua.
• 2006-10-03: Have a cup of tea, Patxi? Ikerketa genetikoetatik hizkuntzen jatorri eta banaketari buruzko ondorioak ateratzeko ohitura hedatu bezain okerra kritikatu nuen.

Duela urte bi:

• 2005-10-25: Eusko Ikaskuntzaren argitalpen batzuk laster osorik sarean.
• 2005-10-21: Azterketa "zail" bat.
• 2005-10-20: Bizkaiko Liburu Digitaletik PDFra. Euskal Liburutegi Digitaletan PDF formatua erabiltzen ez dutenez, trikimailu xume bat azaldu nuen, Bizkaiko Liburutegi Digitaleko liburuekin erabiltzeko.
• 2005-10-18: "Euskal Filologiarako Sarrera": izenburu baten historia. Oraindik konpondu gabeko arazoa.
• 2005-10-12: Aipuak: Zientifiko bat zer den.
• 2005-10-12: Patxi Altuna eta Juan Mari Lekuonaren biografiak Bidegileak bilduman.
• 2005-10-04: EHUren webgunea ez da zaharra, ez gaztea. Eta halaxe jarraitzen du; diru eta denbora asko xahututa, EHUren webgunea aldatu zuten, baina emaitza ez da ona atera, inondik ere. Oraindik labirinto bat da eta egoera hori salba lezakeen bilaketa aurreratua ez dabil.

Eta duela hiru urte:

• 2004-10-28: Kulturarako sarbide arazoak.
• 2004-10-01: Manuel Agud hil da.

Euskaltzaindiak eskura jarri du arauak eta erabakiak ordenagailura jaisteko e-AEB zerbitzu berria.

Hauxe da Euskaltzaindiaren Plazaberri agerkarian zabaldu duten albistea:

e-AEB: Arau-erabakien banaketa elektronikoa

Euskaltzaindiak arau-erabakiak libre eskuratzeko sistema abian jarri du: arau-erabakien banaketa elektronikoa.

Aurrerantzean, Arauak, Hiztegi Batua, Izendegiak edota gomendioak edonoren ordenagailura jaisteko aukera izango da.

Erabiltzaile aurreratuentzat, zerrenden euskarri diren XML fitxategiak ere erabilgarri jarri dira.

Doako harpidetza sistema ere estreinatzen da. Harpidetuz gero, arau berriak kaleratu bezain laster jakinaraziko zaie harpidedunei.

Gainera, zerbitzuaren azalpen zehatza ematen duen bideo bat ikus daiteke.

Hurrengo urratsa Orotariko Euskal Hiztegia ote?

Lotutako sarrerak:

• Euskaltzaindia 2.0
• Euskera aldizkaria osorik Interneten
• Azkue Bibliotekaren katalogazio erregelak
  

Datorren astean, astelehenetik ostiralera, VI Congreso de la Sociedad Española de Historiografía Lingüística biltzarrean izango naiz. Biltzarra Cadizeko Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultatean izango da.

Biltzar handia da eta komunikazioak lau saio paralelotan banatuko dira. Guztira 112 hizlarik parte hartuko dugu, hizkuntzalaritzaren historiaren hainbat gai jorratzeko.

Nire komunikazioa ostegun goizean aurkeztuko dut:

"Las ideas lingüísticas de José Francisco Aizkibel: el manuscrito Euskera"
Jakina, halako ekitaldi gehienetan bezala, elkartearen bilera orokorra eta afaria ez dira faltako. Hainbeste jarduera izanik ere, espero dut tarte batzuk hartzea Cadiz pixkat ezagutzeko.

• Egitaraua
• Ponentzien laburpenak (izenburu bakoitzaren gainean klik egin behar da laburpena ikusteko)
• Komunikazioen laburpenak (izenburu bakoitzaren gainean klik egin behar da laburpena ikusteko)

Lotutako sarrera:

• Sociedad Española de Historiografía Lingüísticaren VI. Biltzarra

Espainiako Hezkuntza Ministerioak (azkenik!!) Real Decreto por el que se establece la ordenación de las enseñanzas universitarias oficiales izeneko agiria argitaratu du, ministroek atzoko bileran onartu ondoren.

Dekretu honek bi helburu ditu: batetik, Espainiako unibertsitate-ikasketek aurrerantzean izango duten egitura antolatzen du, Europako Goi Mailako Hezkuntzaren Esparruari egokitzeko asmoz; bestetik, unibertsitate-tituluak diseinatzeko eta balioztatzeko irizpide nagusiak arautzen ditu.

Hartara, unibertsitate-ikasketek hiru ziklo izango dituzte:

• Graduak: 240 kreditu izango dituzte eta, beraz, lau urtez iraungo bide dute.
• Masterrak: 60-120 kreditu bitartean izan ahalko dituzte.
  
• Doktoregoak: sarbide mota desberdinak onartuko dira eta, azkenean, doktorego-tesia aurkeztu beharko da; nolanahi ere, doktorego-zikloaren barruan, heziketa-aldi bat eta ikerketa-aldi bat bereiziko dira.
  

Tituluak egiaztatzeko prozedura ere zehazten da. Tituluak sei urterik behin gainditu beharko dute ebaluazio prozedura bat, akreditazioa gordetzeko; ebaluazioa gaindituko ez balute, ofizialtasuna gal lezakete eta desagertzeko arriskua izango lukete.

Lotutako sarrerak:

• Espainiako unibertsitate-ikasketen dekretuaren zirriborroa
• Espainiako Hezkuntza Ministerioa mugitzen hasi da?
  

M. Lourdes Oñederra lankide eta adiskidea eta Joan Mari Torrealdai dira euskaltzain oso izateko bi hautagai berriak. Berrian ateratako albisteak dioenez,

Jose Antonio Arana Martijak, Miren Azkaratek eta Andres Urrutiak egin dute Torrealdairen proposamena, eta Henrike Knorrek, Xabier Kintanak eta Pello Salaburuk Oñederrarena. Azaroko osoko bilkuran egingo dute bozketa.

ZORIONAK!!

Iturria:

• Berria: "Joan Mari Torrealdai eta Lourdes Oñederra euskaltzain oso izateko proposamena"

Ez naiz ahaztu Koldo Mitxelena Katedraren II. Biltzarraren kronika jarraitzeaz. Baina, esan nizuenez, pixkanaka-pixkanaka egingo dut eta, gainera, denbora asko beharko dut, egunotan ez dudana.

Izan ere, atzo Deustuko Unibertsitatean izan nintzen, Euskal-Erromantze Linguistika. II. Jardunaldietan nire komunikazioa aurkezteko:

"Las ideas lingüísticas de Juan Mateo Zabala: El verbo regular vascongado del dialecto vizcaino (1848)"
Gaurtik aurrera, komunikazioan erabili nuen adibidetegia Scribd-en dago eskuragarri eta laster Artxiker-en ere bai egongo da (abisatuko dut):

• Scribd-eko dokumentua (PDF, DOC, TXT, MP3)
  
• Artxiker-eko PDF dokumentua

Gaur El Correo egunkariak argitaratu duenez, Eusko Legebiltzarrak EHUri gogorarazi dio azterketen kalifikazioak argitaratzean ikasleen identitatea ezin dela agerian geratu.

Honek esan nahi du, esate baterako, kalifikazioak hormetan edo bulegoetako ateetan jartzean, ezin direla ikasleen izen-abizenak agertu, ezta NAN zenbakia ere (honek ere ikaslearen pribatutasuna hautsiko bide lukeelako). Aitzitik, ikasleak identifikatzeko kode bereziak erabili behar direla aholkatu du Datuak Babesteko Euskal Bulegoak eta, horrenbestez, EHUrekin batera ari da lanean arautegi bat ateratzeko.

Dirudienez, ez irakasle eta ez ikasleen artean ere ez dago adotasunik. Batzuek begi onez ikusi dute Eusko Legebiltzarraren eskaera; beste batzuei, aldiz, ez zaie hain egokia iruditu eta, beste batzuek, azkenik, ez dute iritzirik eman.

Niri ondo iruditzen zait ikasleen pribatutasuna gordetzea. Baina honek kalifikazioak horma eta ateetatik kentzea ekarri beharko luke, ez baitiot zentzurik ikusten norberak bakarrik uler dezakeen kodez osatutako zerrendak argitaratzeari.

Askoz egokiagoa litzateke, nire ustez, kalifikazioak GAURen (EHUren akademi gestiorako webgunean) bakarrik agertzea eta ikasle bakoitzak bertan kontsultatzea. Gaur egun, aukera hori indarrean dago; hala ere, oraindik horma eta ateetako paperezko zerrenden ohitura zaharrarekin jarraitzen dugu askok.

Beste alde batetik, oker ez banago, GAURek bakarrik balio du azken kalifikazioak argitaratzeko; beraz, azterketa partzialen edo lanen kalifikazioak ezin dira GAURen argitaratu. Honetarako, irakasleok baditugu beste baliabide batzuk (eKasi, Moodle), baina oraindik irakasle gutxik erabiltzen ditugu eta, gainera, ez nago ziur baliabide horietan ikasleen pribatutasuna ondoegi gordetzen den.

Zer uste duzue zuek? Zein abantaila edo desabantaila ikusten diozue ikasleen kalifikazio-zerrendak horma edo ateetan argitaratzeari? Eta, hala argitaratuz gero, izen-abizenekin ala ezkutuan nahiago?

Iturria:

• "Universitarios sin nombre"

Ostegunean, hilak 25, Deustuko Unibertsitatean izango naiz Euskal-Erromantze Linguistika II. Jardunaldietan komunikazio bat aurkezteko.

Hasiera batean, goizean hitz egin behar nuen, Ekaitzek iragarri zuen bezala, baina arratsaldera pasatu naute, nik eskatuta. Eusko Ikaskuntzaren webgunean argitaratu duten egitarauan ordua zuzendu dute, baina komunikazioaren izenburua ez.

Hartara, nire komunikazioa 16:00etan hasten den saioan sartu dute eta honako izenburu hau izango du:
"Las ideas lingüísticas de Juan Mateo Zabala: El verbo regular vascongado del dialecto vizcaino (1848)".
Komunikazioa gaztelaniaz aurkeztuko dut, saio horretako gainerakoak gaztelaniaz direlako eta, hara aldatu nautenez, ez nago seguru entzule gehienek euskara ulertuko duten.

Gasteizen eskola eman behar dudanez, ziurrenik ez dut aukerarik izango gainerako saioetara joateko, baina biziki gomendatzen dizuet jardunaldi interesgarri hauetara hurbiltzea.

Gaur hasita, eta zenbait mezu erabiliz, Koldo Mitxelena Katedraren II. Biltzarrean entzun genituen hitzaldi eta komunikazioak laburtuko ditut. Batzuetan laburpena luzexka izango da, baina beste batzuetan lerro bakan batzuetan burutuko dut laburpena. Horretarako arrazoiak askotarikoak dira, baina bereziki hizlariek banatu zituzten esku-orriek eta nire oroimen eskasak izan dute eraginik.

Zer esanik ez, biltzarrean parte hartu zuten guztiak, eta bereziki hizlariak berak, gonbidatzen ditut laburpen hauetan egon zitezkeen huts eta hutsuneak zuzentzen laguntzera.

Lehenengo eguna, urriaren 8a:

12:00 Irekitze hitzaldia

• José Antonio Pascual (Univ. Carlos III, RAE): "Lengua, historia y diccionarios"

Pascualek, gaur egun, Espainiako Adademiaren Nuevo Diccionario Histórico de la Lengua Española delakoaren taldea zuzentzen du. Hala, hitzaldian hiztegi historikoan erabiltzen duten metodoa azaldu zigun. Ez da oraintsu arte hiztegiak egiteko erabili izan den ohiko metodoa (labur-labur: hitz bakoitzaren fitxa idatzi, fitxak ordenatu, hiztegia erredaktatu). Aitzitik, ezer baino lehen, beren lana oinarri linguistiko sendoetatik abiatu nahi dute, gero hiztegian sartuko dituzten hitzak (guztira 150.000 bat lema) erlazioan jartzeko. Erlazioak historikoak, morfologikoak, semantikoak... izan daitezke.

Hau guztiau azaltzeko, Pascualek une oro adibide esanguratsuak baliatu zituen. Azpimarratu zuen beste puntu bat hauxe da: halako hiztegi bat, ezinbestean, euskarri digitalean bakarrik egin daiteke, paperik gabe. Izan ere, behin-behinekoa da berez, beti inperfektua ("meditada imperfección" esan zuen behin baino gehiagotan). Gainera, aztertu eta konpondu gabeko gauzak ere sartu nahi dituzte, nolabait markatuta, hurrengo batean aztertuko eta konponduko direla jakinarazteko.

Azkenik, hiztegi historikoaren oinarri izan litekeen corpusa biltzeko zailtasunez aritu zen. Halako tamaina handia duen hiztegi baten kasuan, hitz guztien erakusgarri nahikoa den corpus bat biltzea eta erabiltzea ezinezkoa da. Eta tamaina alde batera utzita, beste arazo batzuk ere hartu behar dira aintzat:

• Grafia arazoak: garai desberdinetako testuak izanik, zein grafia gorde?, zein bateratu?
• Corpusa lematizatzea
• Corpusa neurtu eta orekatzea: testu-motak bereizi behar dira, denek ez baitute maiztasun ez balio berdina (adibidez, lirikan hizkuntza arkaikoagoa erabil daiteke)

Beraz, irtenbide modura erabaki dute oinarrizko hitzetarako corpus nagusi bat erabiltzea erabaki dute eta, osagarri gisa, zenbait corpus "modular" (garai zehatz bateko hiztegia, hiztegi teknikoak, etab. lantzeko, esaterako).

16:00 Hitzaldia

• Joseba A. Lakarra (JUMI, UPV/EHU): "Erro monosilabikoaren teoria eta aitzineuskara zaharraren berreraiketa: zenbait alderdi eta ondorio"

Gauza aski ezaguna da azken hamabost urteotan Lakarrak eratu duen erro monosilabikoaren teoria, aitzineuskara zaharrean erroek CVC (kontsonante-bokal-kontsonante) egitura zutela dioen teoria alegia. Bere hitzaldia hasteko, Lakarrak Mitxelenaren lanetan erroari egindako arreta urria azaldu zuen eta nola, horren ondorioz, Mitxelenak proposatutako etimologietan erro-eredu desberdinak aurkitzen ditugun (monosilabikoak, bisilabikoak eta are polisilabikoak ere).

Lakarrak hitz bat aitzineuskarako errotzat hartzeko zein irizpide edo iragazki erabiltzen dituen azaldu zuen: mailegua ez izatea, eratorri edo elkartua ez izatea, onomatopeia edo hitz fonosinbolikoa ez izatea eta gutxienez hiru euskalkitan (edo kontakturik gabeko bitan) agertzea. Irizpide hauek aplikatu ondoren, Lakarrak erakutsi zuen estatistikoki CVC egitura dutela etimologia ezezaguneko euskal hitz gehienek; hots, aitzineuskarako erro (oraindik) azaldugabeak izateko aukera gehien dutenak.

Lakarrak adierazi zuen, erro monosilabiko batetik abiatzen bagara, aitzineuskararen tipologiak gaurko euskararen oso bestelakoa izan behar izan zuela; tipologia zahar haren zenbait ezaugarri aurkeztu zituen eta, amaitzeko, tipo-aldaketa azaltzerakoan tipologia holistikoak izan dezakeen garrantzia nabarmendu zuen.