euskofilia

Hitanoak bizitasuna ematen dio euskarari, eta azken aldian indarra galtzen ari dela ikusita, edozein lekutan erabiltzea eskertzen dut. Tradizioari begiratuta, lekuz kanpokoa izan daiteke unibertsitateko ikasgeletan ikasle-irakasle hartu-emana hikaz egitea; orain gutxira arte, ETBn ere ez genuen hiketarik entzuten.
Baina nik neuk, ondo ikusten dut.

Hitanoa indartu beharra daukagu, horretarako esparru berrietara (guztietara?) eraman. Atzo bertan irakurri nuen Xabier Euzkitzeri semeak hika egiten diola. Nire semeak urtebete dauka, baina poztuko naiz urte batzuk barru hika hitz egiten badit.

Hori bai, nik neuk sekula ez diet nire guraso, osaba, aittitta eta abarrei hiketarik egin, eta irakasleei ere ez diet ikasgelan hikarik egingo. Hala ere, eskertuko diet, bai, niri hika egitea.

Uste dut, gutxi gorabehera, lehenengo 3 galderak erantzun ditudala. Laugarrenari dagokionez, ikasleak bi gauza egin behar ditu: zuka erantzun eta hitanoa ikasi. Euskal filologiako ikaslea izanda, XVIII. gizaldiko gramatikak eta XIX.eko euskal literatura baino garrantzitsuagoa iruditzen zait hika jakitea.

Gabon, denoi!

Ezer baino lehen, zorionak, Ekaitz, oso interesgarria duk plazaratu/blogeratu duan gaia. Bejondaiala!

Hona, hire galderak:

1.- Unibertsitate mailan irakasleak ikasleari hiketan egin diezaioke eskolan bezala?
2.- Hala izatekotan, ikasleak hika ala zuka erantzunen dio? Klasean zuka eta eskolatik kanpo hika?
3.- hikaren erabilera oso mugatua izan da tradizioan. Tadizio horri atxiki behar zaio ala erabilerak alda daitezke?
4.- Zer egin dezake hiketan ez dakien ikasleak irakaslea hala zuzentzen bazaio?

Hona, nire erantzun ustekoak:

1.- Niri sekulako poza ematen zidak unibertsitateko irakasleek niri hika hitz egiteak. Ez zakiat; iruditzen zaidak irasle-ikasle arteko "aldea" gutxitu-edo egiten dela, bestelako konfiantza ematen zidatek erregistro horretan jarduten duten irakasleek. Gasteizen filologia ikasten ibilitakoa nauk, eta izan ditiak eta baditiat eurekin hika bidez komunikatzen nintzen/naizen irakasleak, besteak beste: Txipi Ormaetxea, Koldo Zuazo eta Gotzon Aurrekoetxea.
Motzean esanda: ondo iruditzen zaidak irakasleek ikasleei hika egitea, baina, egia esan, ez duk erraza, irakasleak hika hizketan hastea baino lehenagoko lanik bai baita oraindaino gure "euskal" unibertsitateetan. Aurrena, euskaraz KONPETENTE diren irakasleak behar ditiagu. Beno, eta jakina, jada konpetente diren horiek hika badakite, egin dezatela, baldin eta ikasleengana zertxobait gerturatzea beldurrik ematen ez badie.
2.- Hika egiten badigute, nola erantzun? Nik garbi diat: hika. Noski, nik hika badakidalako zioat hori; ez dakienak, ezin, bada, hala egin. A, eta, hori bai, hika egingo zioat bai ikasgelan bai hortik kanpora. Pertsona berarekin nola hasiko nauk, bada, erregistroz aldatzen? Ez dut batere naturala!
3.- ERABILERAK ALDA DAITEZKE! Niri esaterako gurasoek ez zidatek inoiz hika egin, baina herrian ohikoa dut hala izatea. Nik, esaterako, ohitura hori mantendu egin nahi nikek nire seme-alabekin, ordurako hika galtzen ez bada behintzat! Kar, kar, kar! Gurasoei, aitona-amonei ere ez zieat inoiz hika egin, eta kasu horretan ez nikek aldaketarik egingo. Baina-eta eskolan (irakaslea bainaiz) zergatik ez gure haurrei hika egin? Nesken artean hika egiteko ohitura galdua duk jada gure herrian. Zer egin horrelakoetan? Berreskuratzen saiatu? Naturala al da berez galdu den hori berreskuratzen saiatzea? Posible al da?
4.- Bukatzeko (bada-eta garaia!): zer egin dezake hiketan ez dakien ikasleak irakaslea hala zuzentzen bazaio? Dakien/ahal duen moduan erantzun: zuka.

Listo! Horra esateko otu zaizkidanak. Barka iezadak, Ekaitz, luzeegi jardu badiat, eta hikako formak behar bezala erabili ez badizkiak. Ez duk samurra, e!

Zorionak, bada, berriz ere eta jarrai orain arte bezain langile!

Aupa, Asier eta Bejondeigula!

Lehenik eta behin, mila esker zuen iritzia plazaratzeagatik.

Ulertu dudanez biak ados zaudete irakasle bat hika zuzentzen bazaigu guk hika erantzun behar diogula, ez? Izan ere, erqabilera esparruak handitu behar direla pentsatzen duzue, baina honek espainolaren usted eta tú tratamenduen esparru berak hartzeraino? hau da, normalean hika egin beharko genuke, eta salbuespenetan zuka?.

Bestetik, ados nagok, Xabier, euskal filologo batek hika jakin behar duela, baina ez zekiat hik aipatu literatura edo gramatika ezagutzea baino garrantzitsuagoa den. Akaso hiztun arruntarentzat bai, baina filologoak hizkuntzaren ezagutza maila sakon eta gorena lortu behar dik, beraz biak garrantzi berekotzat har daitezkeela iruditzen zaidak (filologo batentzat, berriz zioat).

Eta, Bejondeizula, estimatzen di(n)at ikasle ohi baten iritzia etzutea, ikusirik antzeko kinkan egon hintzela hi ere. Esker mila laudorioengatik eta nahi du(n)an guztietan parte har ezak/n lasai.

Bide batez, erabilera esparruak zabaldu behar direla esaten badugu, zer egin oraingo gazte koadrilekin? askotan neska-mutilak elkarrekin aritzen dira eta talde osoari zuzentzerakoan toka edo noka baliatu behar da?

Ez najuan esan gura, gramatikak eta literaturak garrantzitsuak ez diranik, jakina; eta filologo batek ezagutu/ikasi/jakin bihar ez dittuanik. Ezta hurrik emon be ez. Ez zuan hori nere asmua.

Kontua da, filologo batek, lehenengo, hizkuntza bera jakin behar dabela, eta hizkuntza horretan hitanoa be sartzen dok.

Filologoak ergatiboa ezagutu behar jok, aditz trinkoak, izenaren morfologia, subjuntiboa... eta hitanoa.

Eztabaidagarrixa, bai. ;-)

Aupa Asier!

Bai, beraz ados gaudela uste diat. Euskaldun arruntak hitanoa menperatu behar dik eta filologoak hitanoa gehi aipatutako beste ezagupenak.

Izan ongi!

Apa!

nik galdera bakara erantzungo diat:

2.- Hala izatekotan, ikasleak hika ala zuka erantzunen dio? Klasean zuka eta eskolatik kanpo hika?

nik garbi zaukat, orokorrean zuka, ez errespetoagatik ez tradizioagatik, errejistroagatik baizik, denen aurrean ari banauk behintzat,

hori bai, irakaslea nire adin ingurukoa baduk edo adiskidea, irakasgelan zuka, baina gero bertatik bertara hitanoa

horixe duk nik jaso dudan errejistroa

aio!!!