Nik, berez, euria ari ote zuen ikusi nahi nuen. Ez neukan hemen geratzeko intentzio handirik. Alde egin nahi nuen egia esatera. Baina euria ari eta ezin. Atertu zuelakoan hurbildu atarira, eta oraindik zirimiria era susmagarrian ari zela iruditu zitzaidanez gero, eskua ateratzea erabaki nik. Asko bustitzen ez bazen alde, alde ez itzultzeko.

Zer diren gauzak eh? Ez nuen gehiagoren gehiagoan hona itzultzeko intentziorik eta begira! Pertsonaren erabakiak daude, eta bere zirkunstantziak. Eta normalean bigarrenek 22-0 irabazten diete aurrenekoei, azkeneko dejada eta guzti.

Eskua atera nuen, atera banuen eta geroztik atera atera, argazkiak ateratzen dizkidate. Nik, berez, euria ari ote zuen besterik ez nuen ikusi nahi. Steinway & Sons ikusi nuenerako berandu izan zen. Piano bat erori zitzaidan osoa. Piano bat alajaina, hortz eta isatsarekin, laugarren solairutik. Piano bat piano-piano.

Eta horrela, orain ondo bai, eskerrik asko galdetzeagatik. Lekua hartu dugu eta, ez gara kejatzen hasiko ezta? Diru pixkat ere eta... Ez dago gaizki.

Garestia zela ditxosozko Steinway hori eta jabeak nolabait amortizatu behar erosketa. Eta lurrean danba egin zuenean kalteak handiagoak zirela eman bazuen ere, jotzeko moduan zegoela esan zuen Ingalaterratik bereziki horretara etorritako luthierrak. Hori bai, ni, nengoen lekutik mugituz gero, akabo.  Eta ni, ikusten duzunez, gorputz erdiz piano barruan nago. Eskerrak burua kanpoan geratu zitzaidan! Aber bestela elkarrizketa hau nola egin behar genuen ezta?

Baina harro sentitzeko arrazoiak ere baditut. Luthierraren esanetan oso soinu berezia ematen diet nota grabeei gerrialdeko mitxelinarekin. Hori esaten du, halako lilura aurpegiz, afinatzera ertortzen den bakoitzean.

Total jabeak Udalarekin hitz egin zuela (kontaktu inportanteak zituen, eta eskerrak), hiriko monumentuen zerrendan Piano Gizon Harrigarria (horrela dut izen artistikoa) sartzeko.

Hogei urte honezkero. Tira aurrenekoa ia osoan erreabilitazioan pasa nuen, eta gero ohitzen ere bai ezta? Kosta egiten da akorde minorren tristura infinitua behazun xixkuan bibratzen sentitu eta nolabaiteko kezka esistentzialak ez edukitzea. Baina bueno, hori hasierako kontua izan zen.

Honekin nahikoa izango duzu artikulurako? Ederki ba. Lasai, kafea neure kontu, hemen ez dut ezer ordaintzen eta. Jainko bat bezala! Nahi duzunean etorri berriz, astelehenetik ostiralera kontzertuak egoten dira. Ah! Eta larunbatean Vladimir Ashkenazy dator jotzera. Pase bat nahi?

Ez zion inori idazteko eskatu, baina gutunak iristen hasi zitzaizkion. Dozenaka. Hasieran ilusioa egin zion, gero indiferentzia eragin eta kezka sortu zitzaion azkenik.

Zer egin hainbeste lagun berrirekin? Bat etxea konponduko ziola esaten. Besteak autobusa ordainduko ziola. Hirugarren batek, konfiantza giroan idatzitako letraz, aurreneko biek esandakoak oso sinesgarriak ez zirela, kontuz ibiltzeko, eta hurrengoan ikustean bokata bat jango zutela.

Dozenaka gutun. Batzuenak ohe azpian sartzen zituen, lehen aldizkari pornoekin egin bezala, lizunkeriak bailiran. Badaezpada egiten zuen, bizilagunek ez zezaten pentsa idatzi zion tipo HORI bere laguna zela. Badakizu, BATZUEN laguna zarela esatea ez da oso komenigarria bizi zaren auzune horretan.

Ehundaka gutun. Hasieran mesanotxean gordetzen zituen, gero zaku batzuk eskuratu zituen, zortzi-hamar. Baina horiek ere bete egin ziren. Gehiago iritsi ziren, ohe gainean pilatu zituen, armairuan, komunean, sukaldean, egongelan.

Eta E eguna iritsi zen. Lagun guztiek postaz jarri zioten hitzordua. Maiatzaren 27a.

- Zer duk buruan motel? Ez duk ezer esan goiz osoan!
- Ez zekiat, ez zekiat...
- Zer duk?
- Ez zekiat bihar zeinekin geratuko naizen.
- Bihar?
- Bai, hiri ez al zaizkik gutunak ailegatu? Honek, eta besteak-eta, biharko eguna garrantzitsua dela eta beraien alde egiteko-eta, badakik.
- Hi haiz hi inuzentea!
- Zer ba?

Egia zen bai. Inuzentea zen gero! Ez konturatzea ere! Baina beti dago lagun on bat, benetakoa, gauzak aurrez aurre azaltzeko. Eta, "Baboa, hi ilegal hago hemen, nori emango diok botoa?" esateko.

- Eta horretarako hainbeste gutun eta hostia! Doazela denak beren amarenetik zupatzera!

Udaberriko maitasun istorio guztiak igualak izaten dira. Honek desberdina ematen zuen. Gutxitan aurkitzen duzu jende interesgarria liburuaren egunean, merkezurri, deskontujale, intelektual ustezko, javiermariaszale... zertarako segi?

Zerbait klasikoa darabil esku artean Afrodita, Atenea eta pastazko betaurrekoen hirutasun profanoak. Legnaren zerbaitekin ari naiz ni, begi bat orrian, bestea bere bularretan (hori ez zait oso helenikoa geratu, katxis!).

Gipuzkoa plaza, luma grisak hegaldatu dira eta hitz batzuk belarrira atzetik pasa zaidanean. "Zertan saiatzen zara Anacronio...". "Tira, liburu bat erostekotan nintzen". Beti bezain original orain ere. Irribarre erdia berak. Ez du alde egin hala ere.

Erosi berri duenaren azalari begiez kosk egiteko adina erreflexu izan dut eta "Gallia est omnis diuisa in partes tres..." bota diot. Badirudi konpondu dudala. Amuari heldu dio. Boli Kosta bere ezpain artean.

Bi izozki, Kontxatik promenaldi bat eta eskua eman diogu elkarri. Eta Beatlesen kantari inozokeria neritzon. Esku horri heltzea nirvanara iristeko biderik motzena iruditu zait eguerdiko lehen lebitazioan (gehiago egon dira gero).

Historia ikasitakoa da; lehorra, sarkastikoa; liburu bat: ez daki erantzuten (hori gustatzen zait); kanta bat: The Verve, Bitter Sweet Sinphony: topiko samarra agian?

- Bai zera! Hiri honetan milioi batetik pertsona bakarrak ez luke hori esango! Zeren zain hago?!

Ados, barkatu.

Ni lotsati samarra izan naiz hasieran. Gero, ukitu erromantiko batez margarita bat oparitu diot tamarindoen itzalpeak eskaintzen zigun pribatutasunaz. Hitz egin dugu literaturaz eta politikaz (kontserbadore samarra da, espero nuen eta gustatu zait -kontserbadore izatea ez al da espero duzun hori lortzea? Kontserbadore beraz, ni? Axola ote dit batere?); humanoez jardun dugu (zein urrun dauden!), musika entzun dugu, eta bere eraztunetako bat oparitu dit.

Eraztuna... Banandu behar izan dugunetan (jatetxean lekurik ba ote zegoen galdetzeko, komunera joateko...) berarekin akordatu naiz eraztun horri begiratuta. Malenkoniaren erremintak dira eraztunak, patuaren jostailu ni, Billy.

Orain artekoa irakurrita norbaitek hau Amo a Laura-ren tankerako zeozer izan dela pentsatu badu, oker dabil. Haragia ere egon da bazkalondoan, errestauranteko komunean, kafea etorri bitartean. Ez naiz sartuko hemen bakoitzak besteari zer egin dion esatera, ezta nork ahoan zer sartu duen ere. Oraindik errespetu bat zor diot.

Oraindik... Laburra izan da.

Arratsaldean, askatasunaren etorbidetik gindoazela bota dizkit, 1, 2, 3, 4.

"Distantzia gehiago behar dut, presionatu egiten nauzu, denbora gehiegi pasatzen dugu elkarrekin eta hau monotonoa bihurtzen ari da". Bosgarren kolumnarik ez du behar izan irabazten hasteko.

"Esan egia, besteren bat dago... Zein da?"

"Ez dago inor".

"Beti esaten duzue gauza bera".

"Ez dago inor".

Eta isilik ibili gara ordu bat edo bi, edo abenidatik Parte Zaharrera bitartekoa (ez dakit zenbat behar izan dugun). Gero bi eskailerak: berak masaila ukitu dit, nik serio egon nahi izan dut, berak Jon Miranderen txiste beltz horietako bat kontatu du eta ezin izan diot eutsi. Barrez lehertu naiz, besarkatu egin dut etc. etc. Badakizue, bakeak egitean nola izaten diren gauzak ezta? Ez dakizuela? Ah! Klaro! Euskaldunak...

Bueno, bada hasieran ematen du mundua jan behar duzuela elkarrekin. Hamar-hamabost minutuan dena baretzen da eta gutxi behar izaten da berriro ere 1, 2, 3, 4-ak entzuteko eta ondoko konbertsazio guztirako.

Ilundu duenerako berriro bazter hori jo dugu. Inor gutxi Gipuzkoa plazan. Liburuzainen bat azken stand-ak jasotzen, luma grisak lur hartuta, azken autobus metropolitarrak.

"Eta?" bota dit.

"Zer?"

"Isilik zaude aspaldion. Ez al duzu ezer esan behar?"

"Begira, hau ez dabil ondo... Zuk zeozer sentitzen duzu honezkero?"

"..."

"Hoberena uztea dugu".

"Baina..."

"Sinetsidazu, hoberena da".

Negarrak eta autobus gehiago etorri dira. Lagun izango garela zin egin diogu elkarri. "Lagun on-onak".

"Polita izan da" esan dit.

"Oso" esan diot.

Eta autobusera igo naiz, Legnaren liburua zabaldu eta gorputzari humoreak ateratzen saiatu behar dudala pentsatu dut. Bera markesinan eserita geratu da, behera begira, rimmela masailetatik zeriola.

Autobusak arrankatu duenean gertatu da. Zerbait piztu da nire barnean eta korrika abiatu naiz atzeko leihatilara, garrantzitsuena ahaztu dudala konturatuta. Berak igarri egin du, eta altxa egin da, autobusari segika.

"Nola duzu izenaaaaaaa!" esan diot oihuka.

Erantzun dit. Badakit erantzun didala. Baina motorraren soinuak, trafikoak, nire belarrietako ezkoak... nik zer dakit. Edo agian nahiago izan dut ez entzun. Ahaztu eta kapitulu berri bat hasi, aurrekoan ezer azpimarratu gabe. Agian bai.

"Edo -esango du norbaitek- ez zaizu neska izenik okurritzen kontakizun hau bukatzeko baina berandutzen ari zaizunez misterio ukitu bat eman nahi izan diozu azken paragrafoei. Agian esperantza ukitu bat ere bai, inoiz berriro elkarrekin topo eginez gero izena galdetuta kimika berriro sor daitekeela pentsa baitezake irakurleak...".

Agian hori ere bai. Joder, zuekin ezin da!

Abenduaren 30ekoaren ondotik politikariek hartu duten jarrera ikusita, ez dut inolako informaziorik jaso nahi hemendik aurrera. Leihotik behera bota dut telebista, ordenagailua arrainontzi bihurtu eta egunkariak erosi eta berehala sutara botatzen hasi naiz etxea berotzeko. Irratiak patu hobea izan du, baina diala 24 orduz musika klasikoa jartzen duten emandegi batetik mugitzea debekatu diet etxekoei.

Behin herri honetan bizi naizela ahaztea lortuta, beste askotan bezala liburu artean bilatu dut galdera ikurren zaparrada honetarako aterpea. Zehatz esateko, Homeroren Odisea izan dut esku artean azken aste honetan.

Mundu guztiak ezagutzen du Odisearen istorioa eta Ulises gizarajoak Itakara, eta han zain zuen Peneloperengana iristeko pasa behar izan zituenak. Begibakar lerdetsuek bidailagunak jan zizkioten, Poseidonek itsasoa astinduz jazarri zuen eta sirenen tentaldiari eutsi behar izan zion; Zeusek itsasontzia lehertu zion, urteetan ez aurrera eta ez atzera egon zen Ogigiako irlan eta, beti Itaka helburu zuela, bere itsasontziak hondoa jo zuenean ere, aurrera egiteko indarra atera zuen.

Azkenean Ulises Itakara heldu zen, bere arkua tenkatu eta erregea zela erakusteko adina indarrekin. Eta Penelope zain zuen, hainbeste urteren ondoren beti fidel.

Abenduaren 30etik inbidia ematen dit Ulisesek. Berak, pasatakoak pasata, Itaka zapaldu zuen berriro. Helmugara iritsi zen.

Iritsiko ote gara gu? Bukatuko ote da inoiz gure Odisea? Nolako Itaka aurkituko dugu itzultzean? Zer galdu dugu bidean? Eta itzulita ere, zain izango ote dugu Penelope?

Beldurrez nago ez ote dugun ohean, begiak zabalik aurkituko, bortxatua, eta hila.

Iruñeko Euskalerria Irratirako 'Burutazioa'