Papera eta Internet uztartzeak eskaintzen dituen aukerak. 1968ko maiatzari buruzko erreportajea egin dut ARGIArako, baina pena nuen, egindako elkarrizketak eta bildutako materiala bospasei orrialdetan kontzentratzea nahiko zail ikusten nuelako. Paperekoarekin gustura geratu naiz, baina bideo kameratxo batekin grabatutako irudiekin Scorsese bik (Lander Arbelaitz & Belai Irazabal) lan distiratsuagoa egin dutela iruditu zait. Hona hemen:

Astelehenean Euskalerria Irratitik eskatu zidaten burutazioa da ondorengoa. Ezin hemen jarri orain arte, eta dagoeneko Maltzagari egin diodan erreferentzia zaharkitua geratu da. Edonola ere, norbaitek hor bestaldean entzuteko pazientzia nahikoa badu, triangeluari sakatu.

Autopistarako irteera ez da batere ona baina bi aldiz ezkerreko ispilutik begiratu eta abian da. Mugimendu mekanikoz sartzen du intermitentea, ezkerreko erreira pasa, aurreratu. Musika klasikoa dauka jarrita, berdin dio, ez du aditzen. Ez dago autoan, ez da ezertan pentsatzen ari, subkontzientea ari da gidatzen. Eta hala ere ez du abiadura muga gainditu, segurtasun distantzia gorde du eta gaur ere ez dio lanetik etxerako bidean dagoen paisaiari erreparatu. Motorra itzali duenean, norbaitek botoia sakatuta bezala, berriro ere bere ekintzen jabe izan da.

Librea zarela uste duzu, baina bizitzan egiten dituzun ekintzen erdiak makina baten erreakzioak baino ez dira. Automata libreak gara asko jota. Etxera joan eta lotara sartu den gizonaz aritu naiz, baina berdin gertatzen da alderdi politikoekin ere. Bakoitzaren ohiturak gorabehera denak imajinatzen ahal dituzu A-15etik gidatzen. Batzuk Mercedesean, garbi eta miseria usaina duen tapizerian eserita, bi karrilen erdian jarrita mundua beraiena izango balitz bezala; auto handi txurigorriberde bat ere ikusiko duzu gutxieneko abiaduraren mugan, “lasai, asko zahartu baino lehen helduko gara norabait” esanez apur bat deseroso, derrigorrez mugiarazi dutena bezala; eta furgoneta bat, karrila behin ere aldatzen ez duena, topera zapalduta ere orduko 70 kilometrora eta matrikula doblatuekin. Gero badira karril batetik bestera pasatzen diren gidari ipurtarinak, komenientziaren arabera helmuga kilometro bakoitzero aldatzen dutenak, beti eskuinera doan kurba hartzen dutenak, lerro bakarreko errepide mapak saltzen dituztenak, Maltzaga non geratzen den galdezka bizi direnak...

Automata librea esnatu da eta lanera joateko autoan sartu, garajetik irten, bizilaguna agurtu. Ezin du bestela egin, nahi gabe ateratzen zaio. Gauza bakarrak batzen ditu gure espektro politikoko gidariak ere: politika giroa auto bat bezala maneiatzen dutela, eta autoa automatak izango balira bezala. Ezin dute bestela egin.

Agian esan berri dudan hori txorrada hutsa da, sinplekeria. Beharbada gasolioaren prezioa igotzea eta gure zera politikoaren azken inflazioa batera gertatu izanak eragin du burutazio hau. Edonola ere, hobe genuke garraio berriren bat pentsatzea, autopista hau errotonda handi bat baino ez baita, eta ni dagoeneko mareatzen hasia naiz.