Astelehenean Euskalerria Irratiko Burutazioa idatzi nuen eta gaur dakarkizuet, atzerapen apur batekin. Testua luze samarra atera zait, eta astuna gera litekeenez, irakurritako bertsioa ere entzun dezakezue, gutxiago nekatzeko. Sakatu triangeluan eta entzun nire ahots marrantatua...

Besoa jaso zuen katxia ahoratzeko eta laurogeita hamar graduko angeluan eduki zuen luzaz. Bazirudien denbora gelditu zela, mila egun eta mila gau iragan zirela Vianako zeru gainetik; hamaika hodei, hamaika txori eta beharbada esperantza bat. Azken aparrak golkora erori zitzaizkionean bakarrik pitzatu zen etena. Maldizio bat esan zuen, pintorearen azken pintzelkadaren modukoa eta begirada jasota ikusi egin zuen, ilehoria. "Gora Euskadi" txapelean, herabe xurrupatzen zuen sei litroko kalimotxotik. Beregana korrika hasi zen jokaldirik onenentzako gordetzen den kamera mantsoan, bidean katxia, eskuineko hankeko mendiko bota eta lagun bi utzita. Han egon zirenek esan dutenez, biolin baten soinua entzun zen, inork nondik ez dakiela. Han egon zirenek diotenez, mahatsondoak loretan zeuden, egoerarekin gaizki ez emateko.

Dena perfektua zen biak banatzen zituen berrogei metroko tartean.

Baina magia ere egunotan iraungipen datarekin fabrikatzen denez, ez zen gure edale bukolikoa bere helmugaraino iritsi. Sabelak hitz egin zuen lehenago bere foruak aldarrikatuz. Borborka atera zen protestaren emaitza eta hesteen menia etorri zenerako ilehoriak alde egin zuen. Belauniko jausi zen hildako plastikozko edalontziz eta lohi beltzez mukuru zegoen guda zelaira. Esan digutenez, negar egin zuen. Dena dela, eguerdia besterik ez zen. Hori pentsatu zuen. Zain zituen esperantza eta aurreko egunean erositako litronak. Aurkituko zuen ilehoria.

Eta aurkitu zuen. Hori esaten du berak behintzat, ikusi zuela, bizpahiru aldiz. Lehenengoa "Besterik Gabe" taldearen kontzertuan izan zen: dantza mozkorrean hurbiltzen hasi zen eta lurrean bukatu zuen, min hartuta;

Bigarrena anbulantzian: hanka puskatu zuela esan zioten une berean ilehoria ikusi zuela uste baitu;

Hirugarrena eta guk dakigula azkena, autobus guztien abialekuan. Oso urruti zegoen, eta ezin ziurta dezakegu ilehoria goizeko bera zenik. Ezin esan, bestalde, Bilbokoa ote zen ala Ziburukoa, Ataungoa, Aramaiokoa ala Tuterakoa. Egia esan, puntu honetara ailegatuta gure heroi hordiak kontatutako hitz bakar bat ere egia denik ziurtatzea nekeza da. Guk etxeko atarian aurkitu dugula esan dezakegu, kolore arrez tintatua, bi makulu, gorputz substantziatua eta maldizio berri bat ahoan zuela. Giltza galdua omen, non eta "Giltza daukagu" ozen esan duten herrian.

Hau izan da Vianako ezinezko amodioaren istorioa. Izango dira berriak euskararen aldeko hurrengo jai etilistetan.