FiloBlogia

FiloBlogia etxez aldatzen da, baina ez urrun

Hemendik aurrera FiloBlogiaren etxe berria Blogari.net-ekoek atondu duten plataforma berrian izango da, Blogariak-net-en alegia.

Horren ondorioz, hauxe da FiloBlogiaren helbide berria:

http://filoblogia.blogariak.net
Etxe aldaketarekin batera blogaren itxura ere aldatu dut, ahal izan dudan neurrian alboko barran zegoen informazioa gordez. Espero dut irakurleon gustukoa izatea eta aurrerantzean zuek guztiok blog berrian ikustea.

Blog hau RSS jarioen bitartez irakurtzen baduzue, ez ahaztu harpidetzak eguneratzeaz.

Euskara munduko hizkuntzalaritza argitalpenetan (I)

Argitaratu da, azkenik, 2009ko ekainean Artxikerren utzi nuen artikulu bat, artean FiloBlogian iragarria:

Gómez, Ricardo & Blanca Urgell, 2009. “Descripción y defensa de la lengua vasca durante los siglos XVI y XVII”.

Artikulua XVI. mendeko hizkuntz ideiei buruzko liburu baten barruan agertu da. Gurea bada ere euskarari buruzko lan bakarra, liburu osoa da gomendagarria hizkuntzalaritzaren historiaz eta hizkuntz ideien historiaz interesa duen ororentzat.

Antonio Manuel González Carrillo (arg.), 2010. Post tenebras spero lucem. Los estudios gramaticales en la España medieval y renacentista. Varsoviako Unibertsitateak eta Granadako Unibertsitateak argitaratua.

Hauxe da liburuaren aurkibide osoa (PDF):

Antonio Manuel González Carrillo: «Prólogo».
Ana Calvo Revilla: «Tratamiento de la elocutio en las artes poetriae medievales».
Antonio Martínez González: «Cultura, enseñanza y gramática en la Edad Media española».
Carmen Lozano Guillén: «La aportación de Nebrija a la tradición gramatical».
Eustaquio Sánchez Salor: «La gramática de Nebrija y su doctrina (1481-1603)».
Mónica Vidal Díez: «El estado de la cuestión de la lexicografía nebrisense».
Ángel Rodríguez Gallardo: «Sintaxis de la rección en Nebrija».
María Isabel Montoya Ramírez: «Explicación breve del 'libro quarto. Una edición andaluza del Arte de Antonio de Nebrija».
Maria Antonella Sardelli: «Algunas consideraciones sobre el Diálogo de la lengua (1535) de Juan de Valdés».
Pedro Gras Manzano: «Lengua y variación en la reflexión lingüística hispánica. La aportación del Diálogo de la lengua de Juan de Valdés».
Manuel Mañas Núñez: «La teoría gramatical de Francisco Sánchez de las Brozas».
Maria do Céu Fonseca: «Francisco Sánchez de las Brozas: sondagem aos conceitos de razão, causa, uso, universalidade e sua repercussão gramatical».
Ricardo Gómez López & Blanca Urgell Lázaro: «Descripción y defensa de la lengua vasca durante los siglos XVI y XVII».
María José Corvo Sánchez: «El aprendizaje del español en el contexto europeo de las lenguas extranjeras en el Renacimiento».
Luis Pablo Núñez: «La edición de obras con el español en el siglo XVI: tipología y lugares de impresión».
Javier Suso López: «La enseñanza del español en Francia en el siglo XVII».
Gustavo de Pablo Segovia & María Teresa Encinas Manterola: «'Practitioners in the Spanish': el estudio del español en la Inglaterra del siglo XVI».
Ana Maria Reyes Carvalho: «Las primeras gramáticas de español como segunda lengua durante el Renacimiento italiano».
Pierre Swiggers: «La descripción de la clase de los pronombres en las gramáticas anónimas de Lovaina (1555, 1559)».
Antonio Manuel González Carrillo: «Más allá del límite conocido: introducción al estudio de la lingüística misionera española».
Manuel Galeote & Miguel Figueroa-Saavedra: «Lexicografía misionera bilingüe (náhuatl-español)».

Lapurdum aldizkariaren I. alea sarean

Eta I. liburuarekin (1996) amaitu da Lapurdum aldizkariaren ale zaharren sareratzea.

Argitaratu da Humboldten euskal lanen lehen liburukia

Martxoko mezu batean iragarri nuen liburua kaleratu berri da: Bernhard Hurch hizkuntzalari austriarrak prestatutako Wilhelm von Humboldt. Schriften zur Anthropologie der Basken (Paderborn: Schöningh, 2010).

Jakina denez, Euskal Herria eta euskara izan ziren Wilhelm von Humboldten aztergai nagusietarikoak. Liburu honetan Humboldtek Euskal Herrira egindako bidaien ondoren idatzi zituen zenbait lan argitaratu ditu Hurchek, haietariko bakoitza hitzaurre eta ohar argigarriez lagundua. Liburuan bildutako lanak ezinbestekoak dira XIX. mende hasierako Euskal Herria ezagutzeko, orduko geografia, gizartea, kultura, bizimoduak, etab. ederki islatu baitzituen Humboldtek bere idatzietan. Gainera, jatorrizko bertsioa eskura izatea ere oso baliagarria da Humboldten euskal lanez interesa duen ororentzat, orain arte eskura izan ditugun zenbait itzulpen ez direlako oso fidagarriak izan (bereziki Justo Garaterenak, egia esan).

Martxoko mezuan esan bezala, orain argitaratu den liburu hau hiru liburukitatik lehenengoa da. Beste bietan Humboldtek euskarari buruz idatzi zituen lanak aterako dira.

Hurchek liburuari egindako sarreran, Humboldten euskal testuak xeheki aurkezten ditu eta edizio-proiektuaren berri ematen du.

Hauek dira lehenengo liburuki honetan argitaratu diren Humboldten euskal lanak:

"Ankündigung einer Schrift über die Vaskische Sprache und Nation, nebst Angabe des Gesichtspunctes und Inhalts derselben": Lan honetan, Humboldtek euskararen eta Euskal Herriaren gainean burutu nahi zuen (eta inoiz amaitu ez zuen) monografia iragartzen du.
"Cantabrica im Wagen": Euskal Herrira egindako lehen bidaiaren (1799) kronika laburra. Kontatzen duen ibilbidean Donibane Lohizune, Oiartzun, Tolosa eta Gasteizentik pasatu zen.
"Die Vasken, oder Bemerkungen auf einer Reise durch Biscaya und das französische Basquenland im Frühling des Jahrs 1801 nebst Untersuchungen über die Vaskische Sprache und Nation, und einer Darstellung ihrer Grammatik und ihres Wörtervorraths": Behin baino gehiagotan gaztelaniara itzuli da. Bigarren bidaiaren (1801) kontakizun luzea da, izenburu osoan esaten duen bezala, euskal gramatika eta lexikoari buruzko oharrak ere ematen dituelarik.
"Tagebuch der baskischen Reise 1801": hots, 1801eko bidaiaren egunkaria. Hasieran, egunez egun non egon zen zehazten duen taula bat sartu zuen. Hurchen edizioak Humboldtek eskuizkribuan egindako irudiak tartekatzen ditu.

Gainera, liburuak zenbait eranskin ditu:

"Gespräch mit Xabier Eguia, Marques de Narros aus Azcoitia in Guipúzcoa": Hurchen aurreko oharrak argitzen duenez, ziurrenik Humboldten solaskidea ez zen Xabier Egia izan, Joaquín Egia baizik, eta elkarrizketa Gasteizen izan zen, ez Azkoitian.
"Liste von Kontaktpersonen im Baskenland": Humboldtek berak prestatu zuen pertsona-zerrenda hau, Euskal Herrirako bidaian ezagutu zuen jendea lekuaren arabera sailkatuz. Bitxikeria gisa, zerrenda bi zutabetan antolatuta dago: ezkerrekoan gizonezkoak eta eskuinekoan emakumezkoak agertzen dira.
"Orts- und Sachliste mit Verweisstellen": Toponimoen eta bestelako gauzen zerrenda honetan, Humboldtek 1801eko egunkariari egiten dioten erreferentziak gehitu zituen.
"Briefe an Caroline von Humboldt von der Baskenreise 1801": Emazteari idatzitak gutunak.

Liburuaren amaieran bibliografia, erabilitako laburtzapenen zerrenda, eta izenen eta leku-izenen aurkibide bana datoz.

Lapurdum aldizkariaren II. eta III. aleak sarean

Lapurdum aldizkariaren ale zaharrak sareratzeko egitasmoa burutzear dago. Horren haritik, egunotan aldizkariaren II. liburukia (1997) eta III. liburukia (1998) sareratu dira, denon eskura izateko.