INJINATZEN

Oihenarten neurtitzetan irakurri dut esaldi pasivoak eratzeko modu bat biziki interesgarria. Hona adibide batzuk euskara batura egokituak:

1- Nitaz zerbitzatu zara.
2- Naiz maitatu.
3- Eta hargatik utzi banaiz ahaide-adiskideez.
4- Zeren bainaiz hartaz gabetu zeinaz sendatu eta hobetu uste bainuen zahartu ondoan.

Guztietan da deigarria eta are bitxia nola azaltzen diren konbinaturik aditz nagusi iragankor bat eta laguntzaile iragangaitz bat:

    ZERBITZATU ZARA, MAITATU NAIZ, UTZI BANAIZ, GABETU BAINAIZ.

Gaur egun honela ematen genituzke:

    (nik) zerbitzatua izan zara.
    maitatua izan naiz.
    utzia izan banaiz / utzi banaute.
    gabetua izan bainaiz.

Bestalde, azpimarratzekoa da ere ezen agenta ematen dela instrumentalaren bidez:

    niTAZ, ahaide-adiskideEZ, zeinAZ.

Laugarren esaldiaren egitura aski konplexua da, eta ezinezkoa gaurko euskara standardarentzat. Aldiz, adierazpen zehaztasun eta funtzionalitateari begira, aintzat hartzekoa da oso. Espainolez honelatsu emanten genuke:

    Pues me he sido arrebatada aquella por quien esperaba ser fortalecido y mejorado en la vejez.

Ez da hontzaren gauerdiko eztula!

Pasivoaren orainaldi burutu honetatik atera daiteke indikativoko paradigma osoa:

Gutun bat idatzi dut                --> Gutuna idatzi da (nitaz)
Gutun bat idazten ari naiz       --> Gutuna idazten ari da
Gutun bat idazten dut             --> Gutuna idazten da
Gutun bat idatziko dut            --> Gutuna idatziko da

Gutun bat idatzi nuen              --> Gutuna idatzi zen
Gutun bat idazten ari nintzen   --> Gutuna idazten ari zen
Gutun bat idazten nuen           --> Gutuna idazten zen
Gutun bat idatziko nuen          --> Gutuna idatziko zen

Adibide berri batzuk:

- Amaren dirua lapurtu da ezezagun batez.
- Bulego nagusian jakin genuen ikerketa egingo zela talde espezializatu batez

[jarraitzeko...]