Euskalgintzan blog

Nori berea eta, sh utzi beharko Anglesezko izenetan, bai toki-izenetan (Marshall Uhartea, Washington, Yorkshire) bai giza-izenetan (ez gara, bada, *Xakespeare edo *Xelley izkiribatzen hasiko!). Baina Caesarena eman behar zaio Caesari, ez bertzerenik. Erran nahi baitut, [∫] ([š]) hotsaren adi erazteko Anglesak darabilan graphia dugu sh (mash, shame); ch darabila, aldiz, Frantsesak (cacher, chaud), sch Deutschak (schrecken, Wissenschaft), sc(i) Italianoak (strisciare, scempio),... Eta Euskarak? Bada, hauzoko Gaskoin zaharrak bezalaxe (Parisek bere ch behiala affrikatu izana eta Occitania Handiak fish ’n chips orthographia berria ekharri baino lehenagoko Gaskoinak), x dugu igurzturazko hots honen adierazkarri graphikoa: xume, klaxka, xuxen,... Halakotz, Anglesezko izenetan ethorkizko graphia begiratzea bidezkoena delarik –eta orobat, jakina, Frantsezkoetan (Cherbourg, ez *Xerburg(e)) eta gainerakoetan–, ez deritzat, aitzitik, bertzelako graphia-systemarik darabilaten hizkuntzetariko izenak geuretzean halaber egin behar dukegunik. Erraite batetakotz, zergatik Euskaraz sh erabil ш Cyrillikozkoaren ordain? Zergatik sh Arabikozko ش ordezkatzeko? Cyrillikoa (egokiturikoa, baina Cyrillikoa) baitu baliatzen Kyrgyzikoak: Бишкек Bixkek. Cyrillikoa Tajik-hizkuntzak ere (Tajikistanen bederen, Afghanistanen-eta oraino Arabikoa baitarabilate): Душанбе Duxanbe. Cyrillikoa Uzbekikoak ere: Тошкент Toxkent (Russikoz Ташкент Taxkent). Turkmenistanen, aldiz, Aşgabat dugu hiri buruzagiaren graphia offiziala (Ашхаба́д Axkhabad Cyrillikoz, عشق آباد ‘esq ābād Persikoz), eta horrixe etxeki beharko gatzaitza. Gurean ş typoa urri baldin bada, x izan behar luke aukerazko ordaina, ez neholatan ere sh. Somaliarrek Latinaren alphabeta hautatu dutenaz geroz, bego, aldiz, Muqdisho forma offiziala (Angl. Mogadishu, Ital. Mogadiscio). Bangla hizkuntzaz, azkenik, ‘Bangla Herria’ (h.d., guk, Britainiarrak bitarteko, Bengal ezagun dugun herria) erran nahi omen du ['baŋlade∫] ahoskatzen den horrek eta, izenak bere ethorkia nehondik ere Anglesezkoa ez baitu, Bangladex Euskararatzea dagoka.