Adirane blog

        Arrantzaleen zaindariaren egunean dantzatu ohi da. Egun horretan meza eta prozesioa egiten da San Pedroren irudiarekin. Bertan agintari zibil erlijioso, arrantzale kofradiako ordezkariak eta jende arrunta bildu ohi da portura bidean. Behin portura iristerakoan, ohiko den Kilin Kala egingo da. Ondoren Kaixarrankaren segizioa antolatuko da. Kaixarranka San Pedroren irudiaren aurrean, Antzinako kofradiaren aurrean, jarduneko etxeko maiordomoaren aurrean eta Udaletxearen plazan egin ohi da.
        Dantzaria alkandora eta galtza zuriak, Frak beltza eta loredun zapia lepoan lotuta, kapela garaia ezker eskuan eta bandera eskuin eskuan(banderan bordaturik giltza bi, San Pedro giltza zaindaria eta kaixa horretako giltzak adieraziz). Apaingarri moduan, makilaren puntan krabelin gorriak.
Arrantzaleak, bien bitartean, honako jantzia eraman ohi dute: txapela beltza (baldin eta eramaten duten) alkandora eta galtza mahoi urdinak, eta espartina beltz edo urdinak. Kanpoko zortzi arraunlariek arrauna eramaten dute eskuan..

Banakako dantza honetan ez dago dantzari mugarik. Dantzari bakoitzak bakarka dantzatzen du lurrean, gurutze forman, jarritako makila batzuen gainean. Dantza hau joko eta dibertsio kontestu batean egiten da
Txistua eta danbolinari esker jotzen da musika hau. Batzuetan abestu egiten da.

Dantzari mugarik ez duen bakarkako dantza da. Banan-banan dantzatzen dute (momentu batean ateratzen den dantzaria sartzen den horrekin borroka egiten du) afaltzen ari diren mahiaren gainean. Alkatea buru da eta berak dantzari bakoitzari ardoa eskaintzen die.
Dantza hau Mendexan, San Pedro egunean, abuztuaren 1n, eta Xemeninen egiten da San Migel egunean, irailaren 29an.

Txistuak eta danbolinak jotzen dute zati batzuetan letra duen melodia.

     Zortzi dantzarik osatutako taldea bi ilaratan jartzen da (lau bikote). Beraiekin daramatzate: kaskabiloak, makilak, ezpatak eta bertako bandera. Dantzak zaindariaren jaietan egiten dituzte eta beraiei laguntzen agintariak.

     Dantza hauei laguntzen txistua, danbolina eta atabalaren musika. Dantzariek eraman ohi duten jantzia honakoa da: txapela gorria, alkandora eta galtza zuriak, Belusez edo panoz egindako txalekoa lora sorta txiki bat apaingarri gisa daramatelarik. Horretaz gain, gerriko gorria, xingola gorria duten espartina zuriak, brontzezko 16 kaskabilo dituzten larruzko zapak.

Dantzari Dantza honako dantzaz osaturik dago:
- Agintariena
- Zortzinangoa
- Ezpata joku txikia
- Banangoa
- Binangoa
- Ezpata joku nagusia
- Launangoa
- Makil dantza edo Makil jokua
- Txontxongiloa

Hona hemen nire aurkezpen txiki bat. 23urte ditut, gaur, Bilboko Irakasle Eskolan ikasten ari naiz; aurretik, Aixerrota BHI-n eta San Nikolas Ikastolan ikasitakoa. Aipatutako azkenengoan izan nituen irakasle batzuen erruagatik ari naiz magisteritza ikasten(ikasleei ikasteko nahia pizten zutelako). Blog honi izenburua jartzerakoan ez nuen zalantzarik izan "Getxo, Historia, Dantza eta Kultura". Getxo; nire herria delako. Dantza; 7urte nituenetik dantza talde batean nabilelako. Kultura; nire herria eta zaletasunarekin oso lotuta dagoelako. Eta Historia; Dantzak, Kultura eta Getxo bera ere historia bat dutelako eta honetan hirurak elkartuta behin baino gehiagotan ikusiko ditugulako.

Abenduaren 3a Euskararen eguna ospatzen da eta Getxon hori aitzakiatzat hartuta kultur jardunaldi batzuk egongo dira. Abenduaren 2a larunbata arratsaldeko 19:30etan "Aitzina Pika" ikuskizuna izango da Getxo Antzokian. Zuberoako AITZINDARIAK elkartearen eskutik; dantzari, kantari eta musikariak hartzen dute parte. 80 bat lagun batzen dituen ikuskizuna da, Bizkaian lehenengo aldiz eta bera ikusteko 3.aldia da Maulen estreinatu zen urriaren 28an, gaur,azaroak 18 Arrasaten. Ondoren Biarritzen eta Amurrion ikusteko aukera ere izango da. Hau aukera paregabea izango da Zuberoako dantzak eta kantu tradizionak ikusteko.

Izenak berak esaten duen bezala dantza taldeen biltzarra da. Euskal Herrian dauden dantza taldeen izenak aurki ditzakegu bertan, beti ere biltzarrean izena eman dutena. Aurrerantzean honi buruzko informazio gehiago luzatuko dizuet.

NORK EZ DU HAU EZAGUTZEN?
BA ASKOTAN AGERTU IZAN DA TELEBISTAN, BERE HISTORIOTXOA BADAUKA BAINA BESTE MOMENTU BATERAKO UTZIKO DUGU EZAGUNA DA BERTAN HAIZEAK INDAR HANDIA DARABILELAKO. ETA NOLA EZ BERTATIK IBAIZABAL ITSASADARRA, PORTUGALETE, SANTURTZI ...IKUSTEKO AUKERA DAUKAGU.

Hauxe duzue Getxoko Andra Mari eliza. Adituek diotenez ez da bertan egon den lehen eliza, iparraldera jotzen duen hormak aurretiaz zegoenaren probetxua da. Sarrera nagusiaren gainean GETXOKO ARMARRIA zizelatuta dago. Hau ez da berezitasun bakarra, eliza aurrez dugula bere ezkerreko horman Getxoko baserri izenak ikus ditzakegu. Benetan bitxia eliza honek erakutsi eta irakasten diguna.

XX. mendearen lehen herenean dantza tradizionalak, Euzko Alderdi Jeltzalearen gune sozial diren Batzokien bitartez, indar berri bat hartzen du, eta beraien gerizara ia Euskal Herriko hiri garrantzitsu denetan dantza taldeak sortzen dira, euren arteko topaketa eta agerketa handiak antolatuz eta ezpatadantzarien federakunde bat ere sortuz.
1.936ko Guda Zibilaren ondoren, Francisco Franco generalak zuzendutako erregimen politiko berriak bizitza kulturalaren eragin handia izan zuen agerraldi folklorikoak desagertaraziz.
Baina 40. hamarkadak nahiko igaroa behar du egon berriz talde hiritarrak sortzen has daitezen, eta dagoeneko 50. hamarkadaren hasierarako Oldarra (Miarritze), Duguna (Iruña), Goizaldi (Donosita), edo Dindirri (Bilbo) bezalako taldeek nolabaiteko garrantzia hartzen dute, prestaketa teknikoa eta errepertorio zabala tarteko.